Ανησυχητική εικόνα για τον πρωτογενή τομέα αποτυπώνουν τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το δεύτερο τρίμηνο του 2026, καθώς οι ειδικευμένοι γεωργοί, κτηνοτρόφοι, δασοκόμοι και αλιείς καταγράφουν τη μεγαλύτερη ετήσια μείωση απασχόλησης μεταξύ των επαγγελματικών κατηγοριών.
Την ώρα που η συνολική ανεργία στη χώρα υποχώρησε στο 7,9% και ο αριθμός των απασχολουμένων αυξήθηκε, η εικόνα στον αγροτικό κόσμο κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία για το β’ τρίμηνο του 2026, η απασχόληση στην κατηγορία των ειδικευμένων γεωργών, κτηνοτρόφων, δασοκόμων και αλιέων μειώθηκε κατά 6,1% σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ετήσια πτώση που καταγράφεται μεταξύ των βασικών επαγγελματικών κατηγοριών.
Ο πρωτογενής τομέας χάνει σταθερά έδαφος
Το στοιχείο αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς δεν φαίνεται να αποτελεί μια μεμονωμένη τριμηνιαία μεταβολή.
Η συμμετοχή της γεωργίας, της κτηνοτροφίας, της δασοκομίας και της αλιείας στη συνολική απασχόληση ακολουθεί πτωτική πορεία από το 2014, με την τάση να γίνεται εντονότερη από το 2024 και μετά.
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει ένα κρίσιμο ζήτημα για την ελληνική ύπαιθρο: ενώ συνολικά δημιουργούνται ή διατηρούνται περισσότερες θέσεις εργασίας στην οικονομία, ο πρωτογενής τομέας δεν ακολουθεί την ίδια πορεία.
Αντίθετα, συνεχίζει να περιορίζεται το ανθρώπινο δυναμικό που απασχολείται άμεσα στην παραγωγή.
Ιδιαίτερη σημασία για την Κρήτη
Τα δεδομένα έχουν ξεχωριστό ενδιαφέρον για την Κρήτη, μια Περιφέρεια στην οποία ο πρωτογενής τομέας εξακολουθεί να αποτελεί βασικό κομμάτι της τοπικής οικονομίας, μαζί με τον τουρισμό και τις υπηρεσίες.
Ελαιοπαραγωγοί, αμπελουργοί, κτηνοτρόφοι και άλλοι παραγωγοί βρίσκονται τα τελευταία χρόνια αντιμέτωποι με αυξημένες απαιτήσεις και σημαντικές προκλήσεις για τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεών τους.
Η μείωση της απασχόλησης κατά 6,1% δεν αποδεικνύει από μόνη της ποιοι συγκεκριμένοι παράγοντες οδηγούν τους εργαζόμενους εκτός πρωτογενούς τομέα. Αποτελεί, όμως, ένα σαφές στατιστικό καμπανάκι για την πορεία του ανθρώπινου δυναμικού της ελληνικής παραγωγής.
Την ίδια ώρα αυξάνεται η συνολική απασχόληση
Η αντίθεση με τη γενικότερη εικόνα της αγοράς εργασίας είναι χαρακτηριστική.
Στο δεύτερο τρίμηνο του 2026 οι απασχολούμενοι στην Ελλάδα ανήλθαν σε 4.414.364 άτομα, αυξημένοι κατά 0,6% σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025 και κατά 3,3% έναντι του πρώτου τριμήνου του 2026.
Παράλληλα, οι άνεργοι περιορίστηκαν στους 379.670, σημειώνοντας ετήσια μείωση 7,8%, ενώ σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο μειώθηκαν κατά 25,3%.
Στον αντίποδα της πτώσης που καταγράφεται στους ειδικευμένους γεωργούς και κτηνοτρόφους, οι ανειδίκευτοι εργάτες, χειρώνακτες και μικροεπαγγελματίες παρουσίασαν τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση απασχόλησης, κατά 8,2%.
Το μεγάλο στοίχημα για την ελληνική ύπαιθρο
Τα στοιχεία επαναφέρουν στο προσκήνιο το ζήτημα της διατήρησης ενεργού πληθυσμού στον πρωτογενή τομέα.
Η συρρίκνωση της απασχόλησης σε γεωργία και κτηνοτροφία δεν αφορά μόνο τους ίδιους τους παραγωγούς. Συνδέεται άμεσα με τη δυνατότητα της χώρας να διατηρεί ζωντανές τις αγροτικές περιοχές, να στηρίζει την εγχώρια παραγωγή τροφίμων και να εξασφαλίζει τη συνέχεια των αγροτικών και κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων.
Και ενώ η συνολική αγορά εργασίας παρουσιάζει βελτιωμένη εικόνα, το -6,1% στους ειδικευμένους γεωργούς, κτηνοτρόφους, δασοκόμους και αλιείς δείχνει ότι για τον πρωτογενή τομέα η πραγματικότητα παραμένει διαφορετική.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι αν η υποχώρηση αυτή αποτελεί μια συγκυριακή εξέλιξη ή αν επιβεβαιώνει μια βαθύτερη και μακροχρόνια απομάκρυνση εργατικού δυναμικού από την ελληνική γεωργία και κτηνοτροφία.
