Περίπου 354.000 στρέμματα καταστράφηκαν στη διάρκεια της φετινής αντιπυρικής περιόδου στη χώρα εκ των οποίων τα 50.000 αφορουν στον νομό Ρεθύμνου ενώ, συνυπολογίζοντας και μικρότερα περιστατικά που δεν καταγράφονται από το σύστημα, η συνολική έκταση στη χώρα εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 400.000 στρέμματα. Σε σύγκριση με την εικοσαετή περίοδο 2006-2025, η φετινή αντιπυρική περίοδος κατατάσσεται ως η όγδοη χειρότερη σε ό,τι αφορά τις καμένες εκτάσεις και τον αριθμό των πυρκαγιών. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι μόλις 12 μεγάλες πυρκαγιές ευθύνονται για περίπου το 80% των χαρτογραφημένων καμένων εκτάσεων, αναδεικνύοντας για ακόμα μία χρονιά τη διαχρονική δυσκολία αντιμετώπισης των μεγάλων και σύνθετων περιστατικών. Το δεδομένο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι πυρομετεωρολογικές συνθήκες του 2026 κινήθηκαν συνολικά κοντά στα κανονικά επίπεδα στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας, επιβεβαιώνοντας πως η καταστροφικότητα των πυρκαγιών δεν εξαρτάται μόνο από τις καιρικές συνθήκες, αλλά και από την αποτελεσματικότητα της πρόληψης, την ετοιμότητα και την ικανότητα διαχείρισης μεγάλων περιστατικών. Ωστόσο, τονίζεται πως σε κάποιες από τις σημαντικές πυρκαγιές υπήρχαν ακραίες συνθήκες ανέμου που δυσχέραναν το έργο της καταστολής.
Αυτό αναφέρει η ανασκόπηση της φετινής περιόδου όπως αυτή έγινε από το WWF Ελλάς, τη Πυρομετεωρολογική ομάδα FLAME της Μονάδας ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και το Παρατηρητήριο για τις Δασικές Πυρκαγιές- Firewatch.
Παρ’ όλη τη μείωση των καμένων εκτάσεων, η φετινή αντιπυρική περίοδος είχε ένα ιδιαίτερα σημαντικό κοινωνικό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Ειδικότερα, έντεκα άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, ενώ καταγράφηκαν τραυματισμοί και σημαντικές ζημιές σε κατοικίες, υποδομές και παραγωγικές δραστηριότητες.
Έξι προστατευόμενες περιοχές, συνολικής μικτής έκτασης 37.390 στρεμμάτων (τρεις περιοχές δικτύου Natura 2000, ένας Εθνικός Δρυμός και δύο Καταφύγια Άγριας Ζωής), επηρεάστηκαν συνολικά από τις φετινές πυρκαγιές. Περίπου 59.443 στρέμματα κάηκαν εκ νέου μέσα σε διάστημα μικρότερο των 20 ετών, γεγονός που μειώνει τη δυνατότητα της φυσικής αναγέννησης και αυξάνει τον κίνδυνο της μακροχρόνιας υποβάθμισης των δασικών οικοσυστημάτων. Η πλειονότητα των εκτάσεων αυτών εντοπίζεται στις πυρκαγιές της Κρήτης (Ρέθυμνο), της Καρύστου, της Αττικοβοιωτίας (Πόρτο Γερμενό – Κιθαιρώνας), της Σκύρου και της Πάρου. Ιδιαίτερα σοβαρές εκτιμάται ότι είναι οι οικολογικές επιπτώσεις στην περιοχή της Αττικοβοιωτίας, που δοκιμάστηκε και φέτος από τις πυρκαγιές. Για μια ακόμη χρονιά, καταγράφονται σημαντικές απώλειες σε δασικά οικοσυστήματα που δεν διαθέτουν αποτελεσματικούς μηχανισμούς μεταπυρικής αναγέννησης και, ως εκ τούτου, παρουσιάζουν αυξημένη ευπάθεια στις δασικές πυρκαγιές (π.χ. δάση μαύρης πεύκης και ελάτης).
Οι φετινές πυρκαγιές επηρέασαν σημαντικές εκτάσεις λευκόδερμης πεύκης στην περιοχή της Τραπεζίτσας Κόνιτσας, ενός σπάνιου και υψηλής οικολογικής αξίας δασικού είδους, με περιορισμένη εξάπλωση στην Ελλάδα και αβέβαιη φυσική αποκατάσταση.
Οι δύο πυρκαγιές του Ρεθύμνου σε Κρύα Βρύση και Πρέβελη περιλαμβάνονται στις πλέον ανησυχητικές που όπως αποτυπώνεται επηρέασαν συνολικά 50.120 στρέμματα. Σύμφωνα με την ανασκόπηση η έκταση περιλαμβάνει δύο περιοχές Natura 2000, ενώ ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι πάνω από το μισό της συνολικά καμένης έκτασης (περίπου 28.940 στρέμματα) έχει καεί τουλάχιστον μία ακόμη φορά κατά την τελευταία εικοσαετία.
Η φετινή περίοδος ανέδειξε αρκετές θετικές εξελίξεις, όπως η αποτελεσματική αρχική αντιμετώπιση της πλειονότητας των πυρκαγιών, η ενισχυμένη αξιοποίηση επίγειων δυνάμεων και η περαιτέρω βελτίωση της διερεύνησης των αιτιών από τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού του Πυροσβεστικού Σώματος.
Ωστόσο, διαπιστώνονται ακόμα σημαντικές αδυναμίες στην πρόληψη, τον επιχειρησιακό συντονισμό και στην αντιμετώπιση μεγάλων πυρκαγιών. Ανησυχία προκαλεί η συμβολή του δικτύου μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας στην εκδήλωση ιδιαίτερα καταστροφικών περιστατικών, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη στοχευμένων μέτρων πρόληψης και ενίσχυσης της ευθύνης των αρμόδιων διαχειριστών. Παράλληλα, εξακολουθεί να απουσιάζει ένα ολοκληρωμένο και διαφανές σύστημα καταγραφής του πραγματικού κόστους των πυρκαγιών και των δαπανών σε πρόληψη, καταστολή και αποκατάσταση.
Ο νέος νόμος 5281/2026 («Ενεργή Μάχη») αποτελεί μια σημαντική θεσμική εξέλιξη, ενσωματώνοντας αρκετές από τις προτάσεις που έχουν διατυπωθεί διαχρονικά από το WWF Ελλάς για τη συνολική διαχείριση των δασικών πυρκαγιών. Η ουσιαστική εφαρμογή του, ωστόσο, αποτελεί πλέον το βασικό ζητούμενο.
rethnea.gr
