“Κραυγή” αγωνίας από τον Δήμαρχο Παύλο Μπαριτάκη – Στ.Τζεδάκης: Να δούμε το ελαιόλαδο ως εθνικό προϊόν
Μια βαθιά κρίση περνάει ο Δήμος Βιάννου με βάση την κατακρήμνιση της ελαιοπαραγωγής στην περιοχή, που απειλεί όχι μόνο το εισόδημα των παραγωγών, αλλά ακόμη και την ίδια τη φυσιογνωμία της περιοχής.
Στο επίκεντρο σύσκεψης που πραγματοποιήθηκε στην Περιφέρεια Κρήτης την Μεγάλη Τρίτη, υπό τον Περιφερειάρχη Σταύρο Αρναουτάκη, με τη συμμετοχή του Αντιπεριφερειάρχη Αγροτικής Οικονομίας Σταύρου Τζεδάκη και του Δημάρχου Βιάννου Παύλου Μπαριτάκη, καθώς και του αντιδημάρχου Πρωτογενούς τομέα της Βιάννου Χαράλαμπου Κονδυλάκη, εκπροσώπων συνεταιρισμών, φορέων και ελαιουργών, αναδείχθηκαν οι δραματικές εξελίξεις στην ελαιοκομία της Βιάννου.
Ο ίδιος ο Δήμαρχος περιέγραψε με τα πιο μελανά χρώματα την κατάσταση, κάνοντας λόγο για τραγικά στοιχεία. «Η μείωση στη Βιάννο έχει ξεπεράσει σήμερα το 70%. Η ελαιοπαραγωγή μας βιώνει μια τραγική κατάσταση. Από τη μία η μείωση της παραγωγής κι από την άλλη η μη διάθεση του προϊόντος που έχει πολύ χαμηλή τιμή σήμερα και δε διατίθεται στην αγορά, δημιουργούν μια οικονομική ασφυξία στους παραγωγούς» – είπε στη «Νέα Κρήτη» ο Παύλος Μπαριτάκης. Ο ίδιος, μάλιστα, υπογράμμισε ότι παραγωγοί «σκέφτονται να εγκαταλείψουν τους ελαιώνες, με ό,τι αυτό σημαίνει, ειδικά για τη Βιάννο, μια περιοχή που στηρίζεται στην ελαιοπαραγωγή και είναι μονοκαλλιέργεια όλα αυτά τα χρόνια».
Παραγωγοί που μέχρι σήμερα κρατούν ζωντανή την τοπική οικονομία, βρίσκονται πλέον στο χείλος της κατάρρευσης και της εγκατάλειψης της γης. Καθοριστικό ρόλο στην κατάσταση, φέτος, διαδραματίζουν η κλιματική κρίση και η έντονη λειψυδρία. Όπως επισημάνθηκε, η ανάγκη για άμεσες παρεμβάσεις σε υποδομές άρδευσης είναι επιτακτική. Ο Δήμαρχος θέτει θέμα υποδομών για την άρδευση «δηλαδή κάποια φράγματα, λιμνοδεξαμενές από τις οποίες θα μπορούμε να συλλέξουμε το νερό». Όμως παρά το γεγονός ότι ο Δήμος διαθέτει προτάσεις για έργα, η απουσία μελετών και (κυρίως) η έλλειψη χρηματοδότησης αποτελούν βασικά εμπόδια:
«Έχουμε προεκτίμηση μελετών, ξέρουμε πού μπορούμε να χωροθετήσουμε ένα φράγμα μια λιμνοδεξαμενή, αλλά δεν έχουμε τα χρήματα για τη μελέτη. Και εδώ ζητάμε βοήθεια, προκειμένου να μπορέσουμε να πάμε σε επίπεδο μελετών και να διεκδικήσουμε μετά την κατασκευή κάποιων φραγμάτων, κάποιων υποδομών».
Ο Δήμος έχει ήδη μια λίστα επιλογών που ενδείκνυνται για την κατασκευή λιμνοδεξαμενής, όπως είναι στη Μάρθα, στο Αφρατί, στο Βαχουδιανό Ξερόκαμπο, στο Καλάμι. Στο ίδιο πλαίσιο, τέθηκε και η ανάγκη ενίσχυσης του υδροφόρου ορίζοντα σε περιοχές όπως είναι η Έμπαρος.
Στα ύψη το κόστος καλλιέργειας, στα αζήτητα το προϊόν
Την ίδια ώρα, η απώλεια εισοδήματος των παραγωγών αποτελεί μείζον ζήτημα, με την ελπίδα να στρέφεται σε πιθανές ευρωπαϊκές ενισχύσεις, για τις οποίες συντάσσεται φάκελος ώστε να κατατεθεί αίτημα για αποζημιώσεις για την απώλεια του εισοδήματος, λόγω της κλιματικής κρίσης.
Σαν να μην ήταν αρκετά όλα αυτά ωστόσο, το κόστος παραγωγής εξακολουθεί στην ανιούσα πορεία: «Το κόστος καλλιέργειας είναι στα ύψη. Η ενέργεια είναι σε υψηλά επίπεδα, τα λιπάσματα έχουν ήδη «πάρει πάνω» 20-30%, τα φυτοφάρμακα και όλα τα αναγκαία αναλώσιμα έχουν αυξηθεί πάρα πολύ, ενώ το προϊόν είναι όχι μόνο καθηλωμένο, αλλά… στα αζήτητα» – τονίζει χαρακτηριστικά ο Δήμαρχος Βιάννου.
Ιδιαίτερα οξυμένο είναι και το πρόβλημα έλλειψης εργατικών χεριών, ωστόσο οι «χαμηλές πτήσεις» στην παραγωγή κρατούν το πρόβλημα, φέτος, αθέατο. «Τα μεροκάματα στην περιοχή μας είναι ψηλά. Αν είχαμε μια καλή ελαιοκομική περίοδο, η σοδειά δε θα μπορούσε να μαζευτεί λόγω έλλειψης εργατών. Οι εργάτες που υπάρχουν είναι λίγοι και τα μεροκάματα έχουν πάει στα ύψη – 80-90 ευρώ πάει το μεροκάματο τώρα στην ελαιοπαραγωγή. Οπότε δημιουργείται άλλη μια παράμετρος η οποία είναι δυστυχώς ανεξέλεγκτη» – εξηγεί ο ίδιος.
Βλέπουν με «καλό μάτι» το εξαγώγιμο αγγούρι
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, παρατηρείται στροφή σε άλλες καλλιέργειες, κυρίως λόγω συγκυριακών τιμών: «Δεν υπάρχει κάποια οργανωμένη προσπάθεια για άλλες καλλιέργειες. Φέτος τα πρώιμα κηπευτικά, ιδίως το εξαγώγιμο αγγούρι που καλλιεργείται σε κάποιες περιοχές, πήγε πολύ ψηλά. Είχε μια πολύ καλή τιμή στις ευρωπαϊκές αγορές με αποτέλεσμα να στρέφονται πλέον οι περισσότεροι προς αυτήν την καλλιέργεια, η οποία όμως χρειάζεται και πάρα πολύ νερό» – λέει ο Δήμαρχος Βιάννου. Ο κ.Μπαριτάκης εκτιμά ότι ενδέχεται η… εκτίναξη της τιμής του εξαγώγιμου αγγουριού (2,20-2,30 ευρώ) να ήταν φέτος συγκυριακή, ωστόσο τονίζει ότι «δεν είχε ξανασυμβεί ποτέ στα χρονικά η τιμή αυτή».
Θα αλλάξει η φυσιογνωμία της περιοχής
Ωστόσο, η απομάκρυνση από την καλλιέργεια της ελιάς δεν είναι απλώς οικονομική επιλογή, αλλά πλήγμα για την ίδια την ταυτότητα του τόπου:
«Δεν έχει καμία σχέση το ένα προϊόν – η ομορφιά και το ανάγλυφο που διατηρείται με την ελιά, που πραγματικά «δένει» με την περιοχή» – λέει ο Παύλος Μπαριτάκης, διατυπώνοντας μια δυσοίωνη πρόβλεψη: «Θα δούμε εγκατάλειψη των ελαιώνων. Διότι με δεδομένο ότι τα νέα παιδιά φεύγουν και δεν τους ενδιαφέρει να συνεχίσουν, οι παλαιοί και οι πιο μεγάλης ηλικία έχουν εξαντλήσει τα όριά τους. Αυτό που φαίνεται είναι ότι εγκαταλείπεται ο παραδοσιακός ελαιώνας. Υπάρχουν μάλιστα κάποιες περιοχές όπου η καλλιέργεια συντηρείται λόγω των εργατών από ξένες χώρες, όπως είναι η Αλβανία που καλλιεργούν τις ελιές αυτές» – αναφέρει ο ίδιος, εξηγώντας ότι στις περιοχές Καλαμίου, Συκολόγου, οι καλλιέργειες στηρίζονται αποκλειστικά στους ξένους πολίτες που έχουν μείνει στην περιοχή και καλλιεργούν.
Σταύρος Τζεδάκης: Πολυεπίπεδες οι απειλές για τον πρωτογενή τομέα
Όπως αναδείχθηκε στη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στην Περιφέρεια Κρήτης, ο πρωτογενής τομέας βιώνει πολυεπίπεδα προβλήματα βιώνοντας απειλή ακόμη και για τη βιωσιμότητά του.
Όπως τόνισε στη «Νέα Κρήτη» ο Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας, Σταύρος Τζεδάκης, η λειψυδρία αποτυπώνεται ως δομικό πρόβλημα για το μέλλον της αγροτικής παραγωγής, ενώ τα εγγειοβελτιωτικά έργα και η ανάγκη άμεσης προώθησής τους τέθηκαν ψηλά στην ατζέντα.
Στο πλαίσιο των παρεμβάσεων που έχουν ήδη γίνει, αναφορά έκανε ο κ.Τζεδάκης και σε πρόσφατες επαφές του Περιφερειάρχη και του ίδιου στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, όπου τα ζητήματα της ελαιοκομίας τέθηκαν απευθείας στην πολιτική ηγεσία, ενώ τα ζητήματα τέθηκαν και σε πρόσφατη εκδήλωση για την ελαιοκομία που πραγματοποίησε το ΓΕΩΤΕΕ στα Χανιά, παρουσία του υφυπουργού Γ.Ανδριανού.
Ο Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας σκιαγραφεί ένα ασφυκτικό περιβάλλον για τους παραγωγούς, επισημαίνοντας με έμφαση: «Πρέπει γρήγορα να γίνει ο διαγωνισμός των φαρμάκων για τη δακοκτονία, προκειμένου να έχουμε κανονικά τα φάρμακα και να ολοκληρωθεί το πρόγραμμα», ενώ τονίζει τις περσινές αστοχίες που άφησαν εκτεθειμένη την παραγωγή.
Για τη γραφειοκρατία και τις καθυστερήσεις, υπογράμμισε: «Οι υπηρεσίες είναι υποστελεχωμένες και το ελαιοκομικό μητρώο πρέπει να προχωρήσει πιο γρήγορα», ενώ στάθηκε ιδιαίτερα στις δυσκολίες των συλλογικών σχημάτων: «Οι ομάδες παραγωγών είναι ο μόνος τρόπος να μειωθεί το κόστος, δεν γίνεται να μπλοκάρονται και να μην έχουν πληρωθεί ούτε την πρώτη δόση».
Αναφερόμενος στις ενισχύσεις, σημείωσε: «Δεν γίνεται μια δενδρώδης καλλιέργεια όπως η ελιά να παίρνει την ίδια επιδότηση με μονοετείς καλλιέργειες», ζητώντας σαφή αναβάθμιση της στήριξης του κλάδου.
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν για το πλαίσιο αποζημιώσεων του ΕΛΓΑ: «Βαρέθηκα να ακούω ότι δεν μπορούμε να αποζημιώσουμε τις ελιές επειδή είναι πολλές», καλώντας σε αλλαγή του κανονισμού ώστε «η ελαιοκαλλιέργεια να καλύπτεται σε όλα τα στάδια».
Στο μέτωπο του κόστους παραγωγής, έδωσε έμφαση στην ενέργεια: «Πρέπει να δώσουμε λύσεις στο ενεργειακό κόστος, με ενεργειακές κοινότητες για να έχουμε φτηνό νερό», αφού η ελεύθερη αγορά δεν αφήνει περιθώρια παρεμβάσεων στις τιμές λιπασμάτων ή ζωοτροφών.
Τέλος, αναφερόμενος στην προοπτική του προϊόντος, σημείωσε: «Η τυποποίηση είναι το κλειδί για να αποκτήσει το ελαιόλαδο διαχρονική υπεραξία», προσθέτοντας ότι «πρέπει να δούμε το ελαιόλαδο ως εθνικό προϊόν και να του δώσουμε τη σημασία που του αξίζει».
neakriti.gr
