Συνταξιούχοι ή στο όριο ηλικίας για συνταξιοδότηση είναι οι Έλληνες αγρότες. Οι 2 στους 3 που ανεβαίνουν στα τρακτέρ είναι άνω των 55 ετών.
Και αυτό καθώς η ελληνική παραγωγή και Περιφέρεια δεν πάσχει μόνο από τιμές και αναδιοργάνωση της αγροτικής παραγωγής, κάτι που θέτουν επιτακτικά οι αγρότες με τις κινητοποιήσεις των τελευταίων ημερών, αλλά και από εργατικά χέρια: Ηλικιωμένοι διαχειριστές/ιδιοκτήτες, έλλειψη σε εργάτες γης.
Αν λοιπόν η χώρα αντιμετωπίζει, απολύτως παθητικά, το υπ’αριθμόν ένα εθνικό πρόβλημα, το Δημογραφικό, η Περιφέρεια πάσχει από ερημοποίηση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία από την Έρευνα Εργατικού Δυναμικού της ΕΛΣΤΑΤ, ο αριθμός των ατόμων ηλικίας έως 39 ετών που απασχολούνταν στον Αγροτικό Τομέα (ΑΤ) έβαινε σημαντικά μειούμενος έως και το 2020 (έως λίγο περισσότερους από 80.000), με ρυθμό που υπερέβαινε τον ρυθμό μείωσης του συνόλου των απασχολούμενων.
Έτσι, το μερίδιό τους, που το 2008 ήταν 29,7%, έφτασε το 2020 στο 20,3%. Αντίθετα, οι άνω των 55 ετών, αν και μειούμενοι σε απόλυτους αριθμούς, αύξησαν το μερίδιό τους από 32,7% σε 38%.
Από το 2021 όμως, η εξέλιξη των συνολικών απασχολούμενων στον ελληνικό ΑΤ έχει μερικώς αντιστραφεί, με βασικό παράγοντα ώθησης τους νέους. Η αύξηση των αγροτών της συγκεκριμένης ηλικιακής κατηγορίας (έως 39 ετών) κατά 37% οδήγησε σε αύξηση του αγροτικού πληθυσμού.
Ωστόσο, αυτή η μερική επανάκαμψη των νέων, κυρίως επιστημόνων, που στράφηκαν σε δυναμικές αγροτικές καλλιέργειες εντατικής γεωργίας, κινδυνεύει τώρα να καταστραφεί λόγω τιμών. Τόσο των πρώτων υλών όσο και των αγροτικών/παραγόμενων προϊόντων.
Κίνδυνος
Και δεν είναι μόνο ο κίνδυνος να χαθεί, πνιγμένη στα χρέη, μια (ακόμη) γενιά που γύρισε στον πρωτογενή τομέα, αλλά μαζί της χάνεται και μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη. Τώρα που τα αγροτικά προϊόντα και τα φρούτα ολοκληρωμένης διαχείρισης καθιερώνονται στην διατροφή των σύγχρονων κοινωνιών και οι τιμές τους έχουν συνεχή άνοδο.
Το πρόβλημα της γήρανσης είναι σαφώς εντονότερο στο επίπεδο των διαχειριστών των αγροτικών εκμεταλλεύσεων. Βάσει πρόσφατης μελέτη της διαΝΕΟσις «σχεδόν 65% των διαχειριστών είναι τουλάχιστον 55 ετών, με την πλειονότητά τους μάλιστα (37,1%) να είναι τουλάχιστον 65 ετών…»
Με βάση τα στοιχεί του 2020 χρειάζεται τα επόμενα χρόνια να αναπληρωθούν περί τα 200 χιλ. άτομα (που το 2020 ήταν ηλικίας 65+), ενώ εντός της επόμενης δεκαετίας θα χρειαστεί κάτι αντίστοιχο για άλλα σχεδόν 150 χιλ. άτομα (που το 2020 ήταν ηλικίας 55-64). «Η πλήρης αναπλήρωση δεν φαντάζει εφικτή και, μάλλον, δεν είναι ευκταία» παρατηρεί η μελέτη της διαΝΕΟσις.
Παρόλα αυτά, «η μη επαρκής και έγκαιρη αντικατάστασή τους διακινδυνεύει μια απότομη μείωση της ελληνικής αγροτικής παραγωγής, καθώς και την απενεργοποίηση ενός σημαντικού τμήματος της εκμεταλλεύσιμης αγροτικής γης στην Ελλάδα. Για τους λόγους αυτούς, πρέπει να ενταθούν οι προσπάθειες κινητροδότησης για την είσοδο νέων επιχειρηματιών στον κλάδο, συγχωνεύσεις αγροτικών εκμεταλλεύσεων, καθώς και μεταβιβάσεις/κληροδοτήσεις και ενοικιάσεις των αγροτικών γαιών σε ενεργούς αγρότες».
