Η Κρήτη διεκδικεί τα ίδια μέτρα στήριξης που δόθηκαν στη Θεσσαλία μετά τον Daniel
Ίση αντιμετώπιση στις φυσικές καταστροφές – Όλα τα μέτρα που εφαρμόστηκαν στη Θεσσαλία πρέπει να αποτελέσουν τη βάση και για τη στήριξη της Κρήτης
Η Κρήτη πρέπει να διεκδικήσει ένα ολοκληρωμένο πακέτο κρατικής στήριξης αντίστοιχο με εκείνο που ενεργοποιήθηκε στη Θεσσαλία μετά την καταστροφική κακοκαιρία Daniel.
Όχι αποσπασματικά μέτρα και μικρές ενισχύσεις, αλλά ένα συνολικό πλαίσιο που θα καλύπτει κατοικίες, οικοσκευές, επιχειρήσεις, αγροτικές και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, εργαζόμενους, φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις, καθώς και την αποκατάσταση των δημόσιων υποδομών.
Η αρχή πρέπει να είναι ξεκάθαρη: αντίστοιχες αποδεδειγμένες ζημιές πρέπει να αντιμετωπίζονται με αντίστοιχα μέτρα κρατικής στήριξης, είτε ο πληγέντας βρίσκεται στη Θεσσαλία είτε στην Κρήτη.
1. Έως 6.600 ευρώ για νοικοκυριά
Μετά τον Daniel προβλέφθηκε ενίσχυση έως 6.000 ευρώ για απλές επισκευαστικές εργασίες και αντικατάσταση οικοσκευής κύριας κατοικίας, ανάλογα με τη σοβαρότητα της ζημιάς.
Παράλληλα προβλέφθηκε ενίσχυση 600 ευρώ για τις πρώτες βιοτικές ανάγκες, με αποτέλεσμα η συνολική ενίσχυση να μπορεί να φτάσει τα 6.600 ευρώ ανά κύρια κατοικία.
Για τις δευτερεύουσες κατοικίες προβλέφθηκε το 50% των αντίστοιχων ποσών.
Υπήρξε επίσης ειδική μέριμνα για πολύτεκνες οικογένειες και άτομα με αναπηρία, ενώ προβλέφθηκε οικονομική ενίσχυση 4.500 ευρώ για άτομα που υπέστησαν αναπηρία 67% από τραυματισμό εξαιτίας της φυσικής καταστροφής.
Αντίστοιχη ενίσχυση πρέπει να διεκδικήσει και η Κρήτη για τα νοικοκυριά που έχουν αποδεδειγμένα πληγεί.
2. Πρώτη αρωγή 5.000 και 10.000 ευρώ για πληγέντα κτίρια
Στη Θεσσαλία προβλέφθηκε πρώτη αρωγή έναντι της στεγαστικής συνδρομής.
Για κτίρια που χαρακτηρίστηκαν επικίνδυνα για χρήση, τα λεγόμενα «κόκκινα», η πρώτη αρωγή ανερχόταν σε 10.000 ευρώ, ενώ για τα προσωρινά ακατάλληλα για χρήση, τα «κίτρινα», σε 5.000 ευρώ.
Το ίδιο εργαλείο πρέπει να υπάρχει και για τους ιδιοκτήτες κτιρίων στην Κρήτη που έχουν υποστεί αντίστοιχης σοβαρότητας ζημιές.
3. Στεγαστική συνδρομή για επισκευή και ανακατασκευή
Μετά τον Daniel προβλέφθηκε στεγαστική συνδρομή για την επισκευή ή ανακατασκευή πληγέντων κτιρίων.
Στο αρχικό πλαίσιο η στεγαστική συνδρομή αποτελούνταν από 80% δωρεάν κρατική αρωγή και 20% άτοκο δάνειο με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, έως το προβλεπόμενο όριο επιφάνειας.
Η Κρήτη πρέπει να διεκδικήσει αντίστοιχο ουσιαστικό πρόγραμμα αποκατάστασης των κατοικιών και των υπόλοιπων κτιρίων που έχουν υποστεί ζημιές.
4. Επιδότηση ενοικίου ή συγκατοίκησης 300–500 ευρώ τον μήνα
Για όσους δεν μπορούσαν να κατοικήσουν στο σπίτι τους, στη Θεσσαλία προβλέφθηκε επιδότηση προσωρινής στέγασης μέσω ενοικίου ή συγκατοίκησης.
Η ενίσχυση κυμαινόταν από 300 έως 500 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού, και μπορούσε να χορηγείται έως δύο χρόνια στους ιδιοκτήτες και για έξι μήνες στους ενοικιαστές.
Αν υπάρχουν οικογένειες στην Κρήτη που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις κατοικίες τους εξαιτίας καταστροφών, πρέπει να έχουν αντίστοιχη προστασία.
5. Παράταση κοινωνικών επιδομάτων
Στις πληγείσες περιοχές παρατάθηκε η καταβολή του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος και του Επιδόματος Στέγασης, χωρίς να απαιτείται από τους πληγέντες η άμεση υποβολή νέας αίτησης.
Ανάλογη πρόβλεψη πρέπει να εξεταστεί και για τους πληγέντες της Κρήτης.
6. Πρώτη αρωγή έως 4.000 ευρώ στις επιχειρήσεις
Για επιχειρήσεις, κτηνοτροφικές μονάδες και μη κερδοσκοπικούς φορείς που επλήγησαν από τον Daniel προβλέφθηκε πρώτη αρωγή έναντι της τελικής κρατικής επιχορήγησης.
Η πρώτη ενίσχυση ανερχόταν σε 2.000 ευρώ για μεσαίο εύρος ζημιάς και 4.000 ευρώ για μεγάλο εύρος ζημιάς.
Η Κρήτη πρέπει να διεκδικήσει αντίστοιχη άμεση προκαταβολή, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορέσουν να καλύψουν τις πρώτες ανάγκες τους χωρίς να περιμένουν την ολοκλήρωση ολόκληρης της διαδικασίας αποζημίωσης.
7. Κάλυψη του 70% της ζημιάς των επιχειρήσεων
Ένα από τα σημαντικότερα μέτρα που εφαρμόστηκαν μετά τον Daniel ήταν η κρατική επιχορήγηση προς τις πληγείσες επιχειρήσεις.
Η επιχορήγηση ορίστηκε στο 70% της εκτιμηθείσας ζημιάς στα στοιχεία ενεργητικού και κάλυπτε ζημιές σε μηχανολογικό εξοπλισμό, πρώτες ύλες, εμπορεύματα και κατεστραμμένα επαγγελματικά οχήματα.
Αυτό πρέπει να αποτελέσει βασικό αίτημα και για την Κρήτη: αποζημίωση στο ίδιο επίπεδο για αντίστοιχες πιστοποιημένες ζημιές.
8. Κάλυψη 70% και στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις
Αντίστοιχο πλαίσιο εφαρμόστηκε στις γεωργικές και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις.
Η κρατική επιχορήγηση κάλυπτε 70% της εκτιμηθείσας ζημιάς σε στοιχεία ενεργητικού και αφορούσε, μεταξύ άλλων, μηχανολογικό εξοπλισμό, έγγειο κεφάλαιο, πρώτες ύλες, εμπορεύματα και κατεστραμμένα οχήματα.
Για ζημιές στη φυτική παραγωγή, στο φυτικό και στο ζωικό κεφάλαιο ενεργοποιήθηκε παράλληλα ο ΕΛΓΑ.
Για μια περιοχή όπως η Κρήτη, όπου ο πρωτογενής τομέας αποτελεί κρίσιμο τμήμα της τοπικής οικονομίας, η εφαρμογή αντίστοιχου πλαισίου αποτελεί ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα.
9. Αναστολή φορολογικών υποχρεώσεων
Στις περιοχές που επλήγησαν από τον Daniel προβλέφθηκε αναστολή πληρωμής εκκρεμών και βεβαιωμένων φορολογικών υποχρεώσεων έως έξι μήνες, με τις σχετικές προϋποθέσεις.
Το ίδιο πρέπει να διεκδικηθεί για τα πληγέντα φυσικά πρόσωπα, τις επιχειρήσεις και τους παραγωγούς της Κρήτης.
10. Πάγωμα πλειστηριασμών και κατασχέσεων
Προβλέφθηκε επίσης δυνατότητα εξάμηνης αναστολής πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης για τους πιστοποιημένα πληγέντες.
Η προστασία μπορούσε να αφορά πλειστηριασμούς, κατασχέσεις και άλλες πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης.
Ένας πολίτης ή επαγγελματίας που έχει χάσει περιουσία και εισόδημα εξαιτίας μιας φυσικής καταστροφής δεν μπορεί ταυτόχρονα να βρίσκεται αντιμέτωπος με την απώλεια της υπόλοιπης περιουσίας του.
Αντίστοιχη προστασία πρέπει να ζητήσει και η Κρήτη.
11. Τριετής απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ
Για συγκεκριμένα πληγέντα ακίνητα και κατεστραμμένα αγροτεμάχια προβλέφθηκε δυνατότητα απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ για τρία χρόνια, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Το ίδιο μέτρο πρέπει να ισχύσει για αντίστοιχες περιπτώσεις στην Κρήτη.
Δεν είναι λογικό να φορολογείται σαν να μην έχει συμβεί τίποτα ένα ακίνητο ή αγροτεμάχιο που έχει υποστεί σοβαρή καταστροφή.
12. Αναστολή και ρύθμιση ασφαλιστικών εισφορών
Στη Θεσσαλία ενεργοποιήθηκε επίσης η δυνατότητα ρύθμισης και αναστολής ασφαλιστικών εισφορών έως έξι μήνες για τις προβλεπόμενες κατηγορίες πληγέντων.
Αντίστοιχη διευκόλυνση πρέπει να δοθεί σε επιχειρήσεις, επαγγελματίες και παραγωγούς της Κρήτης που έχουν αποδεδειγμένα υποστεί ζημιές.
13. Προστασία εργαζομένων – επίδομα 534 ευρώ
Για τις επιχειρήσεις που επλήγησαν ενεργοποιήθηκε ειδικό σχήμα προστασίας της απασχόλησης.
Δόθηκε η δυνατότητα αναστολής συμβάσεων εργασίας, με καταβολή αποζημίωσης ειδικού σκοπού 534 ευρώ στους εργαζομένους των πληγεισών επιχειρήσεων για το προβλεπόμενο χρονικό διάστημα.
Αν επιχειρήσεις στην Κρήτη αδυνατούν να λειτουργήσουν λόγω των καταστροφών, πρέπει να υπάρξει αντίστοιχη προστασία και για τους εργαζομένους τους.
14. Έκτακτη χρηματοδότηση Δήμων και έργων αποκατάστασης
Μετά τον Daniel προβλέφθηκε έκτακτη χρηματοδότηση προς τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης για τις πρώτες αποκαταστάσεις σε δίκτυα και υποδομές και για τη διαχείριση των έκτακτων αναγκών.
Στην πρώτη φάση είχε ανακοινωθεί χρηματοδότηση περίπου 41,5 εκατ. ευρώ, με δυνατότητα περαιτέρω χρηματοδότησης όπου υπήρχε ανάγκη.
Παράλληλα προβλέφθηκαν παρεμβάσεις για την αποκατάσταση των υποδομών και την ενίσχυση της αντιπλημμυρικής προστασίας.
Η Κρήτη πρέπει αντίστοιχα να διεκδικήσει επαρκή χρηματοδότηση για Δήμους και Περιφέρεια, ώστε να αποκατασταθούν δρόμοι, γέφυρες, δίκτυα, αγροτική οδοποιία και κάθε άλλη δημόσια υποδομή που έχει υποστεί ζημιές.
Και πρόσθετα ειδικά μέτρα
Η στήριξη της Θεσσαλίας δεν σταμάτησε στο αρχικό πακέτο.
Στη συνέχεια ενεργοποιήθηκαν πρόσθετα εργαλεία, όπως προκαταβολές της κρατικής αρωγής προς επιχειρήσεις και αγροτικές εκμεταλλεύσεις, ειδικά σχήματα για επιχειρήσεις με άμεσες και έμμεσες οικονομικές απώλειες, αποζημιώσεις σε συνεργασία με τον ΕΛΓΑ, καθώς και ειδικές ρυθμίσεις για φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις.
Υπήρξε ακόμη ειδική πρόβλεψη για απαλλαγή δικαιούχων που επλήγησαν από τον Daniel από τη συμμετοχή σε φάρμακα, διαγνωστικές εξετάσεις και ηλεκτρονικές γνωματεύσεις, καθώς και ειδική μέριμνα για μαθητές και αποφοίτους λυκείων πληγεισών περιοχών ως προς την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Η κρατική στήριξη της Θεσσαλίας, επομένως, δεν ήταν μία αποζημίωση. Ήταν ένα σύνολο οικονομικών, στεγαστικών, φορολογικών, ασφαλιστικών, εργασιακών, αγροτικών και κοινωνικών παρεμβάσεων.
Αυτά διεκδικεί και η Κρήτη
Η Κρήτη οφείλει να διεκδικήσει το ίδιο ολοκληρωμένο πλαίσιο αντιμετώπισης, προσαρμοσμένο φυσικά στην πραγματική έκταση και στο είδος των ζημιών που θα πιστοποιηθούν.
Να καταγραφούν άμεσα και αντικειμενικά όλες οι ζημιές.
Να αποζημιωθούν οι κατοικίες και οι οικοσκευές.
Να δοθεί στεγαστική συνδρομή όπου απαιτείται.
Να καλυφθούν με αντίστοιχο ποσοστό οι ζημιές επιχειρήσεων και αγροτικών εκμεταλλεύσεων.
Να αποζημιωθούν οι παραγωγοί και οι κτηνοτρόφοι.
Να προστατευθούν οι εργαζόμενοι.
Να παγώσουν φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις για τους πληγέντες.
Να υπάρξει προστασία από κατασχέσεις και πλειστηριασμούς.
Να δοθούν οι προβλεπόμενες απαλλαγές από τον ΕΝΦΙΑ.
Να χρηματοδοτηθούν επαρκώς οι Δήμοι και η Περιφέρεια για την αποκατάσταση των υποδομών.
