ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Ο πρόεδρος τη Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής, Χαρ. Μπιλλίνης υποστηρίζει ότι η χώρα θα θεωρηθεί ελεύθερη της ζωονόσου μετά από δέκα χρόνια, ενώ συνάδελφοί του απορούν: Ποιος προβλέπει κάτι τέτοιο και που αποτυπώνεται γραπτώς;
Για προφάσεις και εκφοβισμό κάνει λόγο ο καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Γιώργος Χριστοδουλόπουλος.
Του Χρυσόστομου Τρίμμη
trimmis.chrys@gmail.com
Ενώ τα κρούσματα της ευλογιάς καταγράφονται κάθε μέρα και αυξάνονται, την ίδια στιγμή η κυβέρνηση, μέσω διαρροών, απορρίπτει το αίτημα των αγροτών που βρίσκονται στα μπλόκα για εμβολιασμό των ζώων, επιμένοντας ότι δεν προβλέπεται κάτι τέτοιο από τον ευρωπαϊκό κανονισμό.
Μάλιστα, ο πρόεδρος της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς των Ζώων, Χαράλαμπος Μπιλλίνης, υποστηρίζει ότι εάν εφαρμοστεί εμβολιασμός η διαδικασία για να θεωρηθεί η χώρα ελεύθερη από τη νόσο μπορεί να διαρκέσει έξι έως 10 χρόνια. Είναι έτσι ακριβώς τα πράγματα;
Απαντώντας στα έγγραφα αιτήματα των παραγωγών, η κυβέρνηση διαρρέει ότι προϋπόθεση για εμβολιασμό είναι η ύπαρξη εγκεκριμένου εμβολίου από την ΕΕ και η άρση συνεπειών για τα γαλακτοκομικά προϊόντα, ιδίως για τις εξαγωγές φέτας. «Ό,τι ορίζει η ΕΕ και η επιστημονική κοινότητα η οποία σήμερα αντιτίθεται» ενώ ο κ. Μπιλλίνης σε δηλώσεις του υποστηρίζει ότι εάν η ευλογιά των αιγοπροβάτων, εξαλειφθεί με τα αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας και απαγόρευσης μετακινήσεων που έχουν τεθεί σε ισχύ η Ελλάδα μπορεί να χαρακτηριστεί ελεύθερη χώρα εντός έξι μηνών.
Αυτήν την άποψη καταθέτει ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, αλλά δεν είναι όλοι οι ειδικοί που υποστηρίζουν τις απόψεις περί του εμβολιασμού και των συνεπειών, με τον καθηγητή Υγιεινής Αγροτικών Ζώων στο Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Γιώργο Χριστοδουλόπουλο να εκφράζει στον «Έ.Α.» την απορία πώς προκύπτει το διάστημα των 10 ετών που επικαλείται ο συνάδελφός του…!.
«To έχω ξανακούσει αυτό, αλλά δεν υπάρχει κάποια σαφή νομοθεσία ή κανονισμός της ΕΕ που να λέει κάτι τέτοιο. Νομίζω ότι είναι στο πλαίσιο ενός εκφοβισμού που επιχειρείται. Δεν έχω δει κάποιον κανονισμό να προβλέπει κάτι τέτοιο» σημειώνει ο κ. Χριστοδουλόπουλος, υπογραμμίζοντας ότι και για άλλες ζωονόσους γίνονται εμβολιασμοί και δεν υπάρχουν τέτοιες δεσμεύσεις. «Πχ για τον καταρροϊκό γίνονται εμβολιασμοί εδώ και περίπου έξι χρόνια και δεν έχει διαταραχθεί τίποτα. Όλα αυτά τα οποία προτάσσονται, αν και νομίζω ότι είναι απόλυτα προφάσεις, και λέγονται από το υπουργείου περί του εμβολιασμού που θα κάνει το ένα και το άλλο, κανείς δεν τα έχει δει γραμμένα. Επίσης κάθε φορά που προκύπτει το βλέμμα ενός ευρωπαϊκού φορέα, διαψεύδονται» σημειώνει.
«Απόψεις πριν από το 2000 που έχουν αναθεωρηθεί»
Ο καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου εκτιμά ότι οι απόψεις περί συνεπειών από τον εμβολιασμό, βασίζονται σε ένα πνεύμα που επικρατούσε στην Ευρωπαϊκή ¨Ένωση πριν το 2000, εφαρμόζοντας τον απομονωτισμό από χώρες της Αφρικής και της Ασίας, έχοντας ένα πολύ αυστηρό πλαίσιο στο οποίο εισήγαγε το stamping out, δηλαδή τη σφαγή των ζώων για την εξάλειψη των ζωονόσων.
Όμως εξηγεί επίσης ότι: «Το 2000 είχε επιδημία αφθώδους πυρετού η Αγγλία. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να σφαγούν 6 εκατομμύρια ζώα, τηρώντας κατά γράμμα την εκρίζωση της νόσου χωρίς να χρησιμοποιήσει εμβόλιο. Καθάρισε σε 6 μήνες, σκοτώνοντας όμως έναν μεγάλο αριθμό ζώων. Αυτό όμως άνοιξε μία συζήτηση εκεί με κάποιους καθηγητές να υποστηρίζουν τότε τον εμβολιασμό. Στη συνέχεια δύο θεσμοί προχώρησαν σε πορίσματα για την εκτίμηση του εάν σωστά προχώρησαν στο stamping out, το Βασιλικό Κολέγιο και το βρετανικό κράτος. Τα δύο πορίσματα συμφώνησαν ότι αν είχαν προχωρήσει σε εμβολιασμό και γρηγορότερα θα είχαν ξεμπερδέψει με τη νόσο και δεν θα είχε κοστίσει τόσο πολύ οικονομικά».
Από εκεί και πέρα, και η στάση του ΗΒ και η νομοθεσία της ΕΕ άλλαξαν και προώθησαν τα εμβόλια. «Το πνεύμα της ελληνικής κυβέρνησης δεν είναι η ευρωπαϊκή άποψη, αλλά εκφράζει όλα αυτά που είχαν καταγραφεί στην Ευρώπη πριν από το 2000. Είχαμε αλλαγές στη νομοθεσία και το 2004 και το 2016, με τον κανονισμό να συμπληρώνεται το 2020. Τα κείμενα αυτά πλήρως απελευθερώνουν κάθε χώρα να κάνει εμβολιασμούς όταν θέλει. Υπάρχουν περιορισμοί, αλλά όλοι σχεδόν αυτοί αφορούν είτε το εμπόριο ζώντων ζώων ή κρέατος. Δεν προκύπτουν περιορισμοί για τα γαλακτομικά προϊόντα. Τι θα μπορούσε να γίνει κάτι χειρότερο απ’ ό,τι ισχύει τώρα για τη φέτα;» υποστηρίζει ο κ. Χριστοδουλόπουλος.
Τα γαλακτοκομικά
Κυβέρνηση: Προϋπόθεση για εμβολιασμό είναι η ύπαρξη εγκεκριμένου εμβολίου από την ΕΕ και η άρση συνεπειών για τα γαλακτοκομικά, ιδίως για τις εξαγωγές φέτας.
Εάν εφαρμοστεί…
Εάν εφαρμοστεί εμβολιασμός στα αιγοπρόβατα, η διαδικασία για να θεωρηθεί η χώρα ελεύθερη από τη νόσο μπορεί να διαρκέσει από έξι έως 10 χρόνια…
Ποιος κανονισμός;
«To έχω ξανακούσει αυτό, αλλά δεν έχω δει κάποιον κανονισμό να προβλέπει κάτι τέτοιο» υποστηρίζει ο Γιώργος Χριστοδουλόπουλος, καθηγητής Υγιεινής Αγροτικών Ζώων.
450.233 ζώα έχουν θανατωθεί – 1.985 τα κρούσματα σε όλη τη χώρα
Σε 450.233 ανέρχονται τα ζώα που έχουν θανατωθεί στο πλαίσιο εφαρμογής των προβλεπόμενων υγειονομικών πρωτοκόλλων για την ευλογιά των αιγοπροβάτων, σύμφωνα με στοιχεία της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς (ΕΕΕΔΕΕ).
Από τον Αύγουστο του 2024 έως και τις 19 Δεκεμβρίου 2025 έχουν καταγραφεί 1.985 επιβεβαιωμένα κρούσματα ευλογιάς αιγοπροβάτων σε 2.449 εκτροφές σε όλη τη χώρα.
Σε ό,τι αφορά στην τελευταία εβδομάδα αναφοράς, (12-19 Δεκεμβρίου 2025) καταγράφηκαν 74 νέα κρούσματα σε 17 περιοχές (Περιφερειακές Ενότητες/Μητροπολιτική Ενότητα), βάσει των αποτελεσμάτων των εργαστηριακών ελέγχων. Πρόκειται για τις ΠΕ Αχαΐας, Αιτωλοακαρνανίας, Έβρου, Ηλείας, Ημαθίας, Καβάλας, Καρδίτσας, Λάρισας, Μαγνησίας και Σποράδων, Ξάνθης, Πιερίας, Ροδόπης, Σερρών, Τρικάλων, Φωκίδας και τη ΜΕ Θεσσαλονίκης.
Επιπλέον, η ΕΕΕΔΕΕ υπενθυμίζει:
- Μετακινήσεις προς σφαγή πραγματοποιούνται μόνο με άδεια της αρμόδιας κτηνιατρικής Αρχής και τα απαιτούμενα υγειονομικά έγγραφα.
- Απαγορεύεται η εισαγωγή ζώντων αιγοπροβάτων από τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία.
- Σε απαγορευμένες ζώνες, μετακίνηση γίνεται μόνο για άμεση σφαγή στο πλησιέστερο σφαγείο, με αρνητικό PCR (στο σίελο).
- Ένα δρομολόγιο – μία εκτροφή (όχι συλλογή ζώων από διαφορετικές εκτροφές).
- Προκαθορισμένη ημέρα σφαγής όπου σφάζονται αποκλειστικά αιγοπρόβατα.
- Αυστηρή βιοασφάλεια στα μεταφορικά μέσα: Καθαρισμός/απολύμανση πριν και μετά, με τις απαραίτητες βεβαιώσεις.
- Έλεγχοι Αστυνομίας/Λιμενικού με άμεση επικοινωνία με την κτηνιατρική Αρχή και έλεγχο εγγράφων.
Τέλος, σχετικά με τη βιοασφάλεια και τη διακίνηση των ζωοτροφών, η ΕΕΕΔΕΕ τονίζει ότι η διακίνηση ζωοτροφών επιτρέπεται πανελλαδικά, με αυστηρή τήρηση κανόνων βιοασφάλειας (Ενδεικτικά: Προέλευση από χώρους χωρίς αιγοπρόβατα, διαδρομές από μεγάλες αρτηρίες, χωρίς στάσεις/εκφορτώσεις, υποχρεωτικός καθαρισμός και απολύμανση, τήρηση αρχείου απολυμάνσεων, ΜΑΠ μίας χρήσης για οδηγούς/μεταφορείς).
Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε
Η ευλογιά των αιγοπροβάτων είναι μια εξαιρετικά μεταδοτική ιογενής νόσος που πλήττει σοβαρά την κτηνοτροφία στην Ελλάδα το 2024-2025. Παρόλο που προκαλεί μεγάλες απώλειες στο ζωικό κεφάλαιο, δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο και δεν αποτελεί κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.
Τρέχουσα Κατάσταση στην Ελλάδα (Δεκέμβριος 2025)
- Θανατώσεις Ζώων: Έως τις 23 Δεκεμβρίου 2025, έχουν θανατωθεί συνολικά 233 ζώα σε όλη τη χώρα στο πλαίσιο των μέτρων περιορισμού της νόσου.
- Κρούσματα: Έχουν καταγραφεί 985 κρούσματα συνολικά. Μόνο την τελευταία εβδομάδα του Νοεμβρίου 2025 εντοπίστηκαν 80 νέα κρούσματα σε 17 Περιφερειακές Ενότητες.
- Πληγείσες Περιοχές: Οι πλέον επιβαρυμένες περιοχές περιλαμβάνουν τη Λάρισα (με τις περισσότερες μολύνσεις), την Ξάνθη, τις Σέρρες, τον Έβρο και την Αχαΐα.
Συμπτώματα και Μετάδοση
Η νόσος προσβάλλει κυρίως πρόβατα και αίγες με τα εξής χαρακτηριστικά:
- Κύρια Συμπτώματα: Υψηλός πυρετός, ανορεξία και χαρακτηριστικές δερματικές αλλοιώσεις (κόκκινα σπυριά/βλατίδες) σε άτριχα μέρη του σώματος, όπως το κεφάλι, ο μαστός, τα γεννητικά όργανα και κάτω από την ουρά.
- Τρόπος Μετάδοσης: Με άμεση επαφή με μολυσμένα ζώα ή έμμεσα μέσω μολυσμένων αντικειμένων, οχημάτων, ζωοτροφών ή εργαλείων.
Μέτρα και Περιορισμοί
- Πρωτόκολλα: Εφαρμόζεται υποχρεωτική θανάτωση όλων των ζώων της μολυσμένης εκτροφής (καθολική θανάτωση) και δημιουργία ζωνών προστασίας και επιτήρησης.
- Μετακινήσεις: Υπάρχουν αυστηροί περιορισμοί στις μετακινήσεις ζώων, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εκδώσει έκτακτα μέτρα που παρατάθηκαν έως τον Δεκέμβριο του 2025.
- Εμβολιασμός: Παρά τις πιέσεις των κτηνοτρόφων για χρήση εμβολίου, η ελληνική κυβέρνηση έχει επιλέξει τη στρατηγική της θανάτωσης για να διατηρήσει το καθεστώς «ελεύθερης από τη νόσο» χώρας για εξαγωγές.
Σημείωση για τους καταναλωτές: Το κρέας και το γάλα από περιοχές με κρούσματα θεωρούνται ασφαλή, καθώς ο ιός αδρανοποιείται με τη θερμική επεξεργασία (παστερίωση, μαγείρεμα) και δεν μολύνει τον άνθρωπο.
