ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Νέα προκήρυξη «κλειδί» για βιολογικά – Ποιοι ωφελούνται-Σημαντικές εξελίξεις αναμένονται το επόμενο διάστημα για τον αγροτικό κόσμο, καθώς στο τραπέζι βρίσκεται η ενεργοποίηση νέας προκήρυξης για βιολογική κτηνοτροφία και μελισσοκομία, συνολικού ύψους 78 εκατ. ευρώ.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
tilegrafimanews.gr
Σύμφωνα με το εγκεκριμένο Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ, το οποίο έχει εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έχουν ήδη δεσμευτεί 60 εκατ. ευρώ για τη βιολογική ζωική παραγωγή και 18 εκατ. ευρώ για τη μελισσοκομία.
Το 2026 θεωρείται το πρώτο έτος εφαρμογής, ωστόσο το κρίσιμο στοιχείο που απομένει είναι η πολιτική απόφαση της ηγεσίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για το αν και πότε θα προκηρυχθεί το πρόγραμμα.
Το «πάγωμα» του 2025 και οι αντιδράσεις
Το ζήτημα των βιολογικών ενισχύσεων παραμένει ανοιχτό από το 2025, όταν οι αιτήσεις για βιολογική κτηνοτροφία και μελισσοκομία δεν κατέληξαν ούτε σε εγκρίσεις ούτε σε απορρίψεις. Η απόφαση αυτή χαρακτηρίστηκε πρωτοφανής για τα δεδομένα του ΠΑΑ, αφήνοντας χιλιάδες παραγωγούς σε καθεστώς αβεβαιότητας.
Παρά τη σύσταση ειδικής ομάδας εργασίας (Task Force) υπό την εποπτεία στελεχών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, δεν δημοσιεύτηκαν ποτέ επίσημα πορίσματα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να ενταθεί η δυσπιστία των παραγωγών, οι οποίοι ζητούν σαφείς απαντήσεις για το μέλλον των προγραμμάτων.
Μελισσοκομία: Πιο κοντά σε νέα ενίσχυση
Σε αντίθεση με τη βιολογική κτηνοτροφία, η μελισσοκομία φαίνεται να βρίσκεται πιο κοντά σε θετική εξέλιξη. Οι μελισσοκόμοι που συμμετείχαν στο πρόγραμμα του 2022 έχουν ήδη ολοκληρώσει τις υποχρεώσεις τους και για το 2026 δεν προβλέπεται κάποια ενίσχυση.
Αυτό δημιουργεί ένα σημαντικό κενό, το οποίο το υπουργείο εξετάζει να καλύψει με νέα πρόσκληση, πιθανότατα για διατήρηση βιολογικών πρακτικών για τρία έτη. Ωστόσο, το σενάριο αυτό αφορά κυρίως υφιστάμενους δικαιούχους και όχι νέες εντάξεις.
Τα στοιχεία των προηγούμενων ελέγχων δείχνουν:
• 380 έλεγχοι
• 102 ευρήματα (27%)
• 61 αποχωρήσεις (16%)
• Συνολικά προβλήματα σε 43% των περιπτώσεων
Τα δεδομένα αυτά επηρεάζουν τον σχεδιασμό της νέας προκήρυξης, καθώς στόχος είναι η αυστηρότερη αξιολόγηση.
Στις 21 Απριλίου η διαβούλευση για τη νέα ΚΑΠ
Την ίδια στιγμή, ξεκινά επίσημα η διαδικασία διαβούλευσης για τη νέα ΚΑΠ 2028–2034, με εναρκτήρια συνεδρίαση στις 21 Απριλίου στην Αθήνα. Η νέα πολιτική, όπως παρουσιάζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, φέρνει σημαντικές αλλαγές στη φιλοσοφία των ενισχύσεων.
Μεταξύ των βασικών αλλαγών:
• Κατάργηση της «αιρεσιμότητας»
• Νέο σύστημα «διαχείρισης εκμετάλλευσης»
• Ενίσχυση περιβαλλοντικών πρακτικών
• Σύνδεση επιδοτήσεων με βιωσιμότητα
Η νέα αρχιτεκτονική στοχεύει στο να κατευθύνει έως και το 43% των πόρων σε δράσεις περιβάλλοντος και κλίματος.
Τι αλλάζει για τους αγρότες
Η νέα ΚΑΠ εισάγει ένα διαφορετικό μοντέλο στήριξης, στο οποίο οι αγρότες θα καλούνται να εφαρμόζουν συγκεκριμένες πρακτικές:
• Προστασία εδάφους και υδάτων
• Μείωση εκπομπών
• Διατήρηση βιοποικιλότητας
• Συμμόρφωση με κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς κανόνες
Παράλληλα, ενισχύεται η έννοια της «πληρωμής μετάβασης», που μπορεί να φτάσει έως και 200.000 ευρώ ανά εκμετάλλευση, για όσους επενδύουν σε βιώσιμα μοντέλα παραγωγής.
Οι επενδύσεις αυτές θα υποστηριχθούν και μέσω εργαλείων του ΟΠΕΚΕΠΕ, ο οποίος θα έχει κεντρικό ρόλο στην εφαρμογή των νέων προγραμμάτων.
Νέες ευκαιρίες αλλά και αυξημένες απαιτήσεις
Η νέα περίοδος φέρνει ευκαιρίες, αλλά και αυξημένες υποχρεώσεις. Οι παραγωγοί θα πρέπει να προσαρμοστούν σε ένα πιο απαιτητικό περιβάλλον, όπου η επιδότηση δεν θα δίνεται απλώς για παραγωγή, αλλά για συγκεκριμένες πρακτικές.
Σημαντικό ρόλο θα παίξει και η συνεργασία με φορείς όπως η ΑΑΔΕ, καθώς οι διασταυρώσεις στοιχείων και οι έλεγχοι αναμένεται να ενταθούν.
Το μεγάλο στοίχημα για το 2026
Το 2026 θεωρείται μεταβατική χρονιά για τον αγροτικό τομέα. Από τη μία πλευρά, υπάρχει η προσδοκία για νέα προγράμματα και ενισχύσεις. Από την άλλη, οι καθυστερήσεις και οι αστοχίες του παρελθόντος δημιουργούν επιφυλάξεις.
Οι παραγωγοί αναμένουν:
• Σαφές χρονοδιάγραμμα προκηρύξεων
• Δίκαιη αξιολόγηση αιτήσεων
• Ταχεία εκκαθάριση παλαιών εκκρεμοτήτων
Η επιτυχία των νέων προγραμμάτων θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την αξιοπιστία του συστήματος και την ταχύτητα υλοποίησης.
