Επιμέλεια: Γιώργος Ι. Παπαδάκης
Ούτε μία αγελάδα δεν υπάρχει πλέον στο Οροπέδιο Λασιθίου κι αυτό δεν είναι σχήμα λόγου αλλά η πραγματικότητα που περιέγραψε στο Ράδιο Κρήτη και στην εκπομπή του Μανόλη Αργυράκη ο Κώστας Φουκαράκης από το Οροπέδιο.
Όπως τόνισε, τα τελευταία χρόνια σε ολόκληρο τον δήμο δεν υπάρχει ούτε μία αγελάδα εκτός των οργανωμένων μονάδων παραγωγής, γεγονός που καταδεικνύει τη δραματική συρρίκνωση των βοοειδών στην καθημερινή αγροτική ζωή της περιοχής.
Μια εικόνα που πριν λίγες δεκαετίες θα έμοιαζε αδιανόητη για το Οροπέδιο, σήμερα αποτελεί κανονικότητα. Είναι χαρακτηριστικό, όπως ανέφερε ο ίδιος, ότι τα παιδιά κάτω των πέντε ετών γνωρίζουν την αγελάδα μόνο μέσα από φωτογραφίες. Όχι από τη γειτονιά, όχι από το χωράφι, όχι από την αυλή — μόνο από εικόνες.
Την ίδια στιγμή, εξαφανίζονται και τα γαϊδουράκια, ζώα άρρηκτα συνδεδεμένα με την ιστορία και την καθημερινότητα της περιοχής. Εκεί που κάποτε υπήρχαν δεκάδες, σήμερα δεν ξεπερνούν τα δεκαπέντε και όλα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τη μεταφορά επισκεπτών στο Δικταίο Άντρο, στο Ψυχρό.
Image
Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι από το 2017 ο Δήμος Οροπεδίου Λασιθίου έχει θεσπίσει την υποχρεωτική καταγραφή και την έκδοση αριθμού κυκλοφορίας για τα γαϊδουράκια, με στόχο την προστασία και τον έλεγχο της διαβίωσής τους. Ένα μέτρο που δείχνει πρόθεση, αλλά δεν αρκεί από μόνο του να αναστρέψει τη συνολική εικόνα. Το Οροπέδιο Λασιθίου αλλάζει. Και μαζί του αλλάζει και η σχέση της κοινωνίας με τα ζώα που κάποτε ήταν κομμάτι της καθημερινότητας, της οικονομίας και της ταυτότητάς της.
Από εργαλείο ζωής και δουλειάς, περιορίστηκαν σε τουριστικό μέσο.
Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν τη γενικότερη εικόνα. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το 2024 στην Κρήτη ο αριθμός των βοοειδών καταγράφηκε στις 2.180. Σε εθνικό επίπεδο, η εικόνα για τα γαϊδουράκια είναι ακόμη πιο αποκαρδιωτική: από περίπου 3.653 το 2016, το 2025 ο αριθμός τους δεν ξεπερνά τα 300 σε ολόκληρη τη χώρα.
