Αντίστροφη μέτρηση για την υπερσύγχρονη μονάδα τριτοβάθμιας επεξεργασίας λυμάτων – Στα μέσα Νοεμβρίου σε πλήρη λειτουργία
Μια διαφορετική σχέση με το νερό και την καθημερινότητα των πολιτών φιλοδοξεί να διαμορφώσει το Ηράκλειο, επενδύοντας στην κυκλική οικονομία και στην αξιοποίηση κάθε διαθέσιμου υδατικού πόρου. Στην “καρδιά” αυτής της προσπάθειας βρίσκεται η νέα, πρωτοποριακή για τα ελληνικά δεδομένα μονάδα τριτοβάθμιας επεξεργασίας λυμάτων της ΔΕΥΑ Ηρακλείου, η οποία βρίσκεται σε δοκιμαστική λειτουργία.
Χθες ο δήμαρχος Ηρακλείου Αλέξης Καλοκαιρινός πραγματοποίησε αυτοψία στη Μονάδα, συνοδευόμενος από τον Πρόεδρο της ΔΕΥΑΗ Γιώργο Βουρεξάκη, τον αντιπρόεδρο Βασίλη Παρασύρη και τον Γενικό Διευθυντή Μανώλη Κοσμαδάκη και όπως επισημάνθηκε δεν πρόκειται απλώς για μια νέα τεχνική εγκατάσταση. Είναι ένα έργο που συνδέει την προστασία του περιβάλλοντος με την αγροτική παραγωγή, την εξοικονόμηση νερού με την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και την περιβαλλοντική καινοτομία με απτό όφελος για τον πολίτη.
Άλλωστε η κυκλική οικονομία δεν αφορά μόνο τους… αριθμούς και τις υποδομές, αλλά και την εξασφάλιση πόρων, τον περιορισμό των πιέσεων στο υδατικό σύστημα και τη βελτίωση της καθημερινότητα μιας πόλης που έχει δοκιμαστεί επανειλημμένα από προβλήματα υδροδότησης.
Από τα 6.000 στα 36.000 κυβικά ημερησίως
Η νέα μονάδα βρίσκεται στο στάδιο της δοκιμαστικής λειτουργίας και σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η πλήρης λειτουργία της αναμένεται στα μέσα Νοεμβρίου.
Όπως τόνισε ο δήμαρχος Αλέξης Καλοκαιρινός, οι προδιαγραφές λειτουργίας αντιστοιχούν σε επίπεδο τεταρτοβάθμιας επεξεργασίας, με το βλέμμα του Ηρακλείου να στρέφεται στο 2035 – τεχνολογικά και περιβαλλοντικά.
Μιλώντας στη “Νέα Κρήτη” και το neakriti.gr ο δήμαρχος Ηρακλείου Αλέξης Καλοκαιρινός έκανε λόγο για ένα έργο πρωτοποριακό σε πανελλήνια κλίμακα, υπογραμμίζοντας ότι «οι προδιαγραφές με τις οποίες τίθεται σε λειτουργία είναι οι προδιαγραφές της τεταρτοβάθμιας επεξεργασίας, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή οδηγία για εφαρμογή το 2035. Είναι δηλαδή ένα θέμα στο οποίο είμαστε μπροστά – αν και συνολικά στη διαχείριση των απορριμμάτων έχουμε κάποια ζητήματα, τα οποία πάντως αντιμετωπίζουμε με ιδιαίτερη ενεργητικότητα».
Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι το αποτέλεσμα που αναμένεται να έχει η νέα εγκατάσταση στην παραγωγή ανακτημένου νερού για άρδευση. Όπως εξήγησε ο πρόεδρος της ΔΕΥΑ Ηρακλείου, Γιώργος Βουρεξάκης, η ημερήσια ποσότητα θα αυξηθεί από τα 6.000 στα 36.000 κυβικά μέτρα νερού, τριτοβάθμιας και τεταρτοβάθμιας επεξεργασίας.
Το νερό θα οδηγείται σε έξι δεξαμενές στην ευρύτερη περιοχή της εγκατάστασης του Βιολογικού Καθαρισμού (ΕΛΜΕΠΑ, Βασιλείες, Μαραθίτης) και, μέσω του δικτύου που έχει προταθεί από τον δήμο Ηρακλείου, θα μπορεί να αξιοποιείται για την κάλυψη αναγκών καλλιεργειών. Η επαναχρησιμοποίηση του νερού που προκύπτει από την επεξεργασία των λυμάτων αποτελεί έτσι ένα ουσιαστικό εργαλείο για την εξοικονόμηση υδατικών πόρων, ειδικά εν μέσω των διαρκώς αυξανόμενων πιέσεων.
Αρδευτικό νερό για την αγροτική παραγωγή
Η νέα μονάδα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε συνδυασμό με το σχεδιαζόμενο εκτεταμένο αρδευτικό δίκτυο, το οποίο θα επιτρέψει τη μεταφορά του ανακτημένου νερού σε αγροτικές περιοχές του Δήμου Ηρακλείου.
Ο δήμαρχος και ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΗ εκτίμησαν ότι η εγκατάσταση, σε συνδυασμό με το δίκτυο, θα μπορεί να καλύψει αρδευτικές ανάγκες σε περίπου 23.000 στρέμματα. Το έργο του δικτύου – επίσης πρωτοποριακό, σύμφωνα με τον Αλέξη Καλοκαιρινό – βρίσκεται στο στάδιο αξιολόγησης, έχοντας κατατεθεί στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, στο πλαίσιο του προγράμματος «Ύδωρ 2.0».
«Σημαντικό επίσης είναι ότι η Μονάδα συναρθρώνεται με ένα έργο για τη δημιουργία ενός εκτεταμένου αρδευτικού δικτύου, που είναι αναγκαίο ακριβώς για να αξιοποιηθεί στο μέγιστο αυτή η εγκατάσταση, η οποία θα αρδεύει 23.000 στρέμματα», ανέφερε ο Αλέξης Καλοκαιρινός.
Ο δήμαρχος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο γεγονός ότι το Ηράκλειο δεν είναι μόνο το αστικό κέντρο, αλλά και ένας δήμος με ισχυρή αγροτική δραστηριότητα, καλλιέργειες και πληθυσμό στην ενδοχώρα. Η εξασφάλιση νερού για άρδευση μπορεί να προσφέρει σημαντική ανακούφιση στους παραγωγούς, μειώνοντας την εξάρτηση από άλλες πηγές και δημιουργώντας καλύτερες προϋποθέσεις για τη συνέχιση της αγροτικής παραγωγής.
«Έγινε πραγματικότητα και πλέον τίθεται σε λειτουργία ένα έργο εξαιρετικής σημασίας. Και το ευρύτερο πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται, είναι αυτό της κυκλικής πόλης, της κυκλικής οικονομίας», σημείωσε ο δήμαρχος.
Το 2027 το αναβαθμισμένο εργοστάσιο επεξεργασίας απορριμμάτων
Η μονάδα τριτοβάθμιας επεξεργασίας λυμάτων εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική διαχείρισης αποβλήτων και φυσικών πόρων. Σε αυτήν περιλαμβάνεται και η Μονάδα Ανάκτησης Ανακύκλωσης (ΜΑΑ), η λειτουργία της οποίας σχεδιάζεται για το 2027. Στόχος, σύμφωνα με τον δήμαρχο Ηρακλείου, είναι να δημιουργηθεί μια ολοκληρωμένη αλυσίδα – από τη αποκομιδή των απορριμμάτων ως την επεξεργασία τους που θα γίνεται από το αναβαθμισμένο, νέας τεχνολογίας εργοστάσιο – με μικρότερη περιβαλλοντική επιβάρυνση και μεγαλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων.
Όπως τόνισε ο Αλέξης Καλοκαιρινός, η πρωτοπορία έχει πραγματική αξία μόνο όταν μεταφράζεται σε καλύτερη ποιότητα ζωής για τους κατοίκους.
Το μεγάλο στοίχημα: Να φύγουν τα ντεπόζιτα από τις ταράτσες
Την ίδια ώρα, πέρα από τις επενδύσεις για την επαναχρησιμοποίηση του νερού στην αγροτική οικονομία, παραμένει ένα από τα πιο πιεστικά ζητήματα για το Ηράκλειο: η σταθερή και υδροδότηση της πόλης.
Οι συχνές διακοπές νερού και οι βλάβες έχουν καταστήσει σαφές ότι δεν αρκούν τα επαρκή υδατικά αποθέματα. Απαιτούνται αξιόπιστα δίκτυα, εναλλακτικές πηγές τροφοδοσίας και δυνατότητα αποθήκευσης, ώστε μια βλάβη ή μια προσωρινή διακοπή να μη μετατρέπεται αυτομάτως σε… στεγνές βρύσες.
Ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΗ, Γιώργος Βουρεξάκης, περιέγραψε με σαφήνεια το πρόβλημα, εξηγώντας ότι το Ηράκλειο δε διαθέτει σήμερα μια μεγάλη αποθηκευτική εφεδρεία που θα μπορούσε να εξασφαλίσει ασφάλεια στην υδροδότηση, όπως είναι ο Μόρνος για την Αθήνα. Περιγράφοντας τον στόχο που βρίσκεται πλέον στο “τραπέζι” των συζητήσεων είπε ότι απέναντι στο μεγάλο πρόβλημα του Ηρακλείου – τα ντεπόζιτα – «πρέπει οπωσδήποτε να μπει στο “παιχνίδι” και ο Αλμυρός ποταμός».
Η φιλοδοξία είναι να δημιουργηθεί ένα σύστημα που θα εξασφαλίζει συνεχή ροή νερού, με επαρκή αποθέματα, ώστε «μία μικρή διακοπή να μη σημαίνει αυτόματα και έλλειψη νερού», όπως υπογράμμισε ο Γ.Βουρεξάκης.
Οι αγωγοί Τυλίσου και Μαλίων και ο Αλμυρός
Στο άμεσο πεδίο των παρεμβάσεων βρίσκεται η ολοκλήρωση του μεγάλου έργου αντικατάστασης και αναβάθμισης του δικτύου ύδρευσης, που περιλαμβάνει περίπου 350 χιλιόμετρα δικτύων και υλοποιείται σε βάθος δεκαετίας. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΔΕΥΑΗ, το έργο βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωσή του, με ορίζοντα 2-3 μηνών.
Στη συνέχεια, ο σχεδιασμός στρέφεται σε δύο κρίσιμες υποδομές: τον αγωγό της Τυλίσου, που συνδέεται με τη δυνατότητα αξιοποίησης υδατικών πόρων από τον Ψηλορείτη, και τον παλαιό αγωγό των Μαλίων, ο οποίος χρονολογείται από το 1961 και παρουσιάζει επαναλαμβανόμενα προβλήματα. Εναλλακτικά της αντικατάστασης, για τον αγωγό των Μαλίων εξετάζεται, σε συνεργασία με τον ΟΑΚ, η εκτροπή του μέσω του αγωγού του Αποσελέμη.
Ωστόσο, το μεγάλο σχέδιο που θα μπορούσε να αλλάξει ουσιαστικά τα δεδομένα της υδροδότησης δεν περιορίζεται στις επιμέρους αντικαταστάσεις, αλλά περιλαμβάνει την αξιοποίηση του υδατικού αποθέματος του Αλμυρού, που συνδέεται με τη συνολική διαχείριση των υδατικών πόρων της ανατολικής Κρήτης.
Συνολικός σχεδιασμός – Εντός του 2026 οι ανακοινώσεις
Ο Αλέξης Καλοκαιρινός υπογράμμισε ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος της υδροδότησης απαιτεί έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό, με κυβερνητική πρωτοβουλία και συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων δήμων. Παρά την αυξημένη πληρότητα του Αποσελέμη, προειδοποίησε ότι δεν υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού.
«Δεν πρέπει να υπάρχει επανάπαυση τώρα, επειδή έχουμε μία υπερπλήρωση του Αποσελέμη, διότι το πρόβλημα το έχουμε διαγνώσει. Μπορεί για τα επόμενα δύο χρόνια να είμαστε εντάξει, αλλά αυτό δεν είναι λόγος να αδρανήσουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο δήμαρχος εξήγησε ότι ο σχεδιασμός πρέπει να αφορά τη συνολική κατανομή και διαχείριση των υδατικών πόρων στην ανατολική Κρήτη, με τον Αλμυρό να αποτελεί αναγκαίο μέρος της λύσης.
Όπως διευκρίνισε, όμως, το συνολικό σχέδιο ξεπερνά τις δυνατότητες και τα όρια σχεδιασμού του Δήμου Ηρακλείου, με την κυβέρνηση να αναλαμβάνει την πρωτοβουλία για την τεχνική και χρηματοδοτική του συγκρότηση. Ο δήμος και η ΔΕΥΑΗ θα συμμετέχουν ενεργά, ενώ προβλέπεται η εμπλοκή όλων των δήμων της Ανατολικής Κρήτης, καθώς η υδροδότηση αφορά μια ευρύτερη περιοχή με κοινές αλλά και διαφορετικές ανάγκες. Σύμφωνα με την εκτίμηση του δημάρχου Ηρακλείου, πιθανότατα εντός του 2026 θα υπάρξει σαφής εικόνα για τον σχεδιασμό και τα επόμενα βήματα.
neakriti.gr
