H υπό εκκαθάριση Αγροτική Τράπεζα κατάσχει τις επιδοτήσεις και τις ενισχύσεις των αγροτών δεσμεύοντας τους λογαριασμούς τους. Αυτό τους αναγκάζει να καταφύγουν στη δικαιοσύνη για να αποδεσμευτούν κάποτε τα χρήματά τους.
Κατά την μέχρι πρόσφατα νομολογία, τα ποσά των επιδοτήσεων χάνουν την ιδιότητα της επιδότησης από τη στιγμή που κατατίθενται στον λογαριασμό του αγρότη, αποκτώντας την ιδιότητα της προσωπικής του περιουσίας η οποία όμως υπόκειται σε κατάσχεση εκτός του ελάχιστου ακατάσχετου ποσού των 1.250 ευρώ. Καταστρατηγείται η γενική διάταξη της ελληνικής νομοθεσίας, όπως σχετικό και το πόρισμα του Συνηγόρου του Πολίτη ότι, «οι άμεσες ενισχύσεις χορηγούνται στους παραγωγούς ως εισοδηματικό δίκτυ ασφαλείας «safetynet», προκειμένου να συνεχιστεί απρόσκοπτα η γεωργική τους δραστηριότητα».
Στην πράξη, η υπό εκκαθάριση ΑΤΕ προσπαθεί να κατάσχει «συντηρητικά», δηλαδή προ της έκδοσης οριστικής απόφασης για την οφειλή του αγρότη, ή μετά την έκδοση οριστικής απόφασης ή διαταγής πληρωμής, με μία της εντολή στην τράπεζα συνεργασίας του αγρότη κατάσχει «αναγκαστικά», τα ποσά που κατά τους μονομερείς υπολογισμούς της οφείλει ο αγρότης (κατάσχεση εις χείρας τρίτου), «δεσμεύοντας» στην ουσία τους λογαριασμούς των αγροτών όπου έχουν κατατεθεί οι επιδοτήσεις τους, αποκλείοντας τους από την δυνατότητα να επιβιώσουν.
Όταν επισπεύδεται η κατάσχεση εις χείρας τρίτου από τράπεζα για οφειλή του αγρότη σε εκτέλεση δικαστικής απόφασης ή διαταγής πληρωμής, η τράπεζα συνεργασίας του αγρότη όπου επιβλήθηκε η κατάσχεση, δεσμεύει τα χρήματα μέχρι να εκδοθεί τελεσίδικη απόφαση δικαστηρίου για το παράνομο της οφειλής κατόπιν άσκησης ένδικου μέσου από τον αγρότη. Θα πρέπει δε να ασκήσει ο αγρότης και ένδικο μέσο κατά του παράνομου της κατάσχεσης εις χείρας τρίτου. Όλο αυτό το χρονικό διάστημα ο αγρότης δεν έχει την δυνατότητα να διαχειριστεί τα χρήματα του και να πληρώσει τις υποχρεώσεις του. Ας πεθαίνει το ζωϊκό κεφάλαιο του διότι οι προμηθευτές μπορεί να μη πιστώσουν τον αγρότη, ας μη μπορεί να επιβιώσει ο αγρότης και η οικογένεια του!
Μόνο πρόσφατα κρίνουν τα δικαστήρια μας ότι οι δεσμεύσεις λογαριασμών από τη Δ.Ο.Υ για οφειλές προκύπτουσες από την κατάπτωση εγγύησης του δημοσίου και οι κατασχέσεις εις χείρας τρίτων από την υπό εκκαθάριση ΑΤΕ, είναι πλέον καταχρηστικές, για σωρεία λόγων τους οποίους όμως καλείται ο αγρότης να προβάλει τουλάχιστον με ένα ένδικο μέσο κατά της απαίτησης της τράπεζας και ένα ένδικο μέσο κατά του παράνομου της κατάσχεσης εις χείρας τρίτου των κατασχεμένων ποσών προερχόμενων από επιδοτήσεις.
Ο αγρότης καλείται να ασκήσει άμεσα ένδικα μέσα και με αιτήματα προσωρινών διαταγών και να πληρώνει τα έξοδα των δικών αυτών ενόσω μάλιστα είναι δεσμευμένος ο μοναδικός του, ίσως, τραπεζικός λογαριασμός.
Σε επιβεβαίωση των άνω και η Γενική Γραμματεία Καταναλωτή επέβαλε πρόστιμα σε τρεις τράπεζες, ύψους 100.000 ευρώ και 60.000 ευρώ, επειδή προέβαιναν στη μονομερή ανάληψη (μέρους ή όλου) του μισθού ή της σύνταξης για τον συμψηφισμό απαιτήσεων τους που διατηρούσαν προς κατόχους των λογαριασμών με βάση σχετικούς γενικούς όρους («ψιλά γράμματα») που εμπεριέχονταν στις δανειακές συμβάσεις.
Αγγελική Λαλούση
Δικηγόρος στον Άρειο Πάγο και ΣτΕ
