Ολοένα και χαμηλότερη είναι η ποιότητα ζωής μιας πολύτεκνης οικογένειας όσο περνούν τα χρόνια, με τις συνθήκες διαβίωσης να δυσχεραίνουν και τις στηρίξεις που παρέχονταν κάποτε να μειώνονται σταθερά, αναγκάζοντάς τους να αναζητούν διαρκώς νέους τρόπους για να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις των καιρών.
Τα προβλήματα ξεκινούν από τη δυσκολία στην κάλυψη βασικών αναγκών, όπως είναι η τροφή και η εκπαίδευση των παιδιών και επεκτείνονται στη στέγαση, τον ποιοτικό χρόνο που περνούν οι γονείς με τα παιδιά, εξαιτίας της εργασιακής τους υπερφόρτωσης, την έλλειψη διακοπών. Παράλληλα οι πολύτεκνοι τονίζουν ότι είναι σχεδόν αποκλεισμένοι από κοινωνικές στηρίξεις, όπως το Κοινωνικό Παντοπωλείο του δήμου και τα προγράμματα ΤΕΒΑ, που στοχεύουν στην παροχή επισιτιστικής και υλικής βοήθειας σε άτομα που αντιμετωπίζουν σοβαρή έλλειψη βασικών αγαθών.
Περισσότερες από 3.800 οικογένειες είναι εγγεγραμμένες στον σύλλογο Πολυτέκνων Οικογενειών Ρεθύμνου, από όλο τον νομό Ρεθύμνου. Παρά τον σημαντικό κοινωνικό τους ρόλο και την ενεργή συμβολή τους στην αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος, για το οποίο το Ρέθυμνο φημίζεται ως μία από τις ελάχιστες περιοχές όπου οι γεννήσεις ξεπερνούν τους θανάτους, οι πολύτεκνοι, όπως επισημαίνουν, είναι διαρκώς σε οικονομική πίεση. Οι οικογένειες αυτές καλούνται να ανταποκριθούν στις καθημερινές απαιτήσεις με μέσα όλο και πιο περιορισμένα, βασιζόμενες κυρίως στις δικές τους αντοχές, αλλά και σε ελάχιστες κρατικές ή τοπικές ενισχύσεις.
Η τροφή, η εκπαίδευση, η στέγαση, ακόμα και ο απλός χρόνος με τα παιδιά μετατρέπονται σε πολυτέλεια, όπως περιέγραψε μιλώντας στα «Ρ.Ν.», ο Γιώργος Συνολάκης, πρόεδρος του συλλόγου Πολυτέκνων Οικογενειών Ρεθύμνου: «Όλα τα κόστη είναι στα ύψη. Φανταστείτε μία οικογένεια με 5, 6, 7 μέλη πόσα χρήματα χρειάζεται μόνο για το φαγητό της. Η ζωή έχει γίνει πανάκριβη, με αποτέλεσμα να αναγκάζονται και οι δύο γονείς να δουλεύουν, να λείπουν όλη μέρα από το σπίτι τους». Το οικονομικό βάρος δεν περιορίζεται μόνο στο καθημερινό τραπέζι, αλλά οι πολύτεκνοι γονείς βρίσκονται αντιμέτωποι με μια σειρά από ανελαστικές ανάγκες, όπως η εκπαίδευση των παιδιών, όπως σημειώνει στα «Ρ.Ν.», η Γεωργία Καλυβιανάκη, γενική γραμματέας του συλλόγου: «Τα ποσά για τα φροντιστήρια, τα οποία έχουν καταστεί αναγκαία πλέον για τα παιδιά, είναι υπέρογκα. Μία πολύτεκνη οικογένεια ζει πάρα πολύ δύσκολα, πολλές φορές και το φαγητό της μπορεί να είναι μετρημένο, για να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν στις άλλες ανάγκες, που πια η εκπαίδευσή τους και η μάθησή τους θεωρείται πιο σημαντική».
Οι γονείς αναγκάζονται να εργάζονται ακατάπαυστα, στερούμενοι ουσιαστικού χρόνου με τα παιδιά τους, την ώρα που συχνά, την ανατροφή των μικρών αναλαμβάνουν τα μεγαλύτερα αδέρφια ή οι παππούδες. «Δεν υπάρχει χρόνος για τους γονείς να ασχοληθούν με τα παιδιά τους. Είτε αυτά μένουν με τον παππού και τη γιαγιά, ή τα μεγαλύτερα αδέρφια προσέχουν τα μικρά», ανέφερε χαρακτηριστικά η Καλυβιανάκη, υπογραμμίζοντας επίσης την έλλειψη κοινωνικών δομών που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν την οικογένεια. Ωστόσο, οι πολύτεκνες οικογένειες, παρά τις δυσκολίες τους, παραμένουν αξιοπρεπείς, όπως ανέφερε μεταξύ άλλων ο κ. Συνολάκης: «Μία πολύτεκνη οικογένεια δεν θα τη δεις να σου ζητιανεύει ποτέ. Είναι πολύ περήφανη και δεν το βάζουν εύκολα κάτω, γι’ αυτό επιβιώνουν όπως επιβιώνουν». Επιπλέον, η στέγαση, ένα θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα, είναι άλλη μία κατηγορία προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι πολύτεκνες οικογένειες. «Το Ρέθυμνο δεν έχει σπίτια να δώσει σε πολύτεκνες οικογένειες ή αναγκάζονται να βρουν σπίτια τα οποία είναι παλιά και οι συνθήκες δεν είναι και τόσο καλές, ή καταφεύγουν σε συγγενικά τους σπίτια», σημείωσε η Καλυβιανάκη, συμπληρώνοντας επίσης ότι η προκατάληψη πολλών ιδιοκτητών, που αρνούνται να νοικιάσουν σε οικογένειες με πολλά παιδιά, επιβαρύνει ακόμα περισσότερο την κατάσταση. Τα προβλήματα δεν είναι τωρινά, αλλά διαχρονικά, όπως εξήγησε ο κ. Συνολάκης, αλλά ενώ στο παρελθόν υπήρχαν τακτικές στήριξης από το κράτος, σήμερα το βάρος πέφτει σχεδόν αποκλειστικά στις οικογένειες. Τα επιδόματα, που παλιότερα λειτουργούσαν ως ουσιαστική στήριξη, έχουν πλέον περικοπεί ή δίνονται μόνο υπό όρους. «Υπάρχουν εισοδηματικά κριτήρια στα επιδόματα, μία πολύτεκνη οικογένεια μπορεί να μην παίρνει και καθόλου ή να παίρνει λίγα», σημείωσε ο κ. Συνολάκης.
Απειροελάχιστες είναι οι πολύτεκνες οικογένειες που πληρούν τα εισοδηματικά κριτήρια για τη διανομή τροφίμων από το Κοινωνικό Παντοπωλείο του δήμου, με τους πολύτεκνους να καταγγέλλουν ότι τα κριτήρια αυτά αφορούν εισοδήματα, με τα οποία δεν θα μπορούσε να ζήσει μία πολύτεκνη οικογένεια. Παράλληλα, το πρόγραμμα επισιτιστικής βοήθειας του Ταμείου Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς Απόρους (ΤΕΒΑ) αποτελούσε κάποτε μία αξιόλογη βοήθεια για τις πολύτεκνες οικογένειες, ωστόσο η διανομή του, όπως αναφέρουν, δεν προσφέρεται τα τελευταία χρόνια, στις οικογένειες, καθώς στην πράξη, οι πολύτεκνες οικογένειες συχνά εξαιρούνται με βάση τα εισοδηματικά όρια, τα οποία θεωρούνται πολύ χαμηλά. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα εισοδηματικά κριτήρια που καθορίστηκαν μέσω Προεδρικού Διατάγματος του 2015, προβλέπεται ότι μία οικογένεια με πέντε τέκνα πρέπει να έχει μέγιστο εισόδημα 8.100 τον χρόνο ή αλλιώς 675 ευρώ το μήνα, για να δικαιούται τα προσφερόμενα τρόφιμα. Στο Κοινωνικό Παντοπωλείο του δήμου τώρα, το ετήσιο εισόδημα μίας οικογένειας με ένα παιδί, δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 6.000€, ενώ στη συνέχεια προβλέπεται προσαύξηση κατά 20% για κάθε προστατευόμενο μέλος. Για παράδειγμα, για μία μία πολύτεκνη οικογένεια με τέσσερα παιδιά, το ετήσιο εισόδημα δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 10.800 ευρώ.
«Στο Κοινωνικό Παντοπωλείο έχουν βάλει πολύ χαμηλά εισοδηματικά κριτήρια και δεν δικαιούμαστε πλέον τις στηρίξεις. Δηλαδή, ποια θα έπρεπε να είναι τα κριτήρια για μία πολύτεκνη οικογένεια, μπορεί κάποιος να ζήσει με 8 και 10 χιλιάδες ευρώ, για να καταφέρει να πάρει αυτά τα λίγα τρόφιμα που δίνουν; Δεν μιλάμε για εύπορες οικογένειες που προσπαθούν να διεκδικήσουν φρούτα και τρόφιμα, αλλά μία οικογένεια με 15, 20, 25 χιλιάδες ευρώ τον χρόνο, πιστεύει κάποιος ότι ζει πλουσιοπάροχα και δεν έχει την ανάγκη αυτή; Ποια οικογένεια μπορεί να ζήσει χωρίς λαχανικά και φρούτα;», αναρωτήθηκε ρητορικά η κ. Καλυβιανάκη, με τον κ. Συνολάκη να προσθέτει: «Υπάρχουν εισοδηματικά κριτήρια στα επιδόματα, τα οποία πολλές οικογένειες δεν τα πληρούμε. Είναι πολύ χαμηλά τα ποσοστά. Το ΤΕΒΑ το 2014 ήταν στα 8.100, μπορεί να ζήσει μία 6μελής οικογένεια με αυτά τα χρήματα; Τότε που ξεκίνησε το ΤΕΒΑ ήταν μισό κιλό ρύζι, δύο πακέτα μακαρόνια, μία οδοντόκρεμα, πάμπερς, ένα κοτόπουλο για να ζήσει μία εξαμελής οικογένεια για ένα μήνα. Μία μικρή βοήθεια ήταν αυτό βέβαια και συμφωνώ», συμπλήρωσε. Ακόμα και οι μικρές απολαύσεις της ζωής, όπως μία βόλτα, ένας καφές, ή μία σύντομη εκδρομή είναι πια απρόσιτες. «Θέλει μία πολύτεκνη οικογένεια να πάρει τα παιδιά της και να πάει για έναν καφέ και φυσικά διστάζει. Αν πάει η οικογένεια με έξι μέλη εκδρομή, στα μέσα του μήνα θα μείνει χωρίς λεφτά», ανέφερε η κ. Καλυβιανάκη, τονίζοντας ότι οι διακοπές είναι σχεδόν ανύπαρκτες: «Δεν νομίζω ότι υπάρχουν οικογένειες, που θα πάνε όλοι μαζί διακοπές». Μέσα σε αυτό το τοπίο, κάποιες πρωτοβουλίες, όσο μικρές και αν είναι, προσφέρουν λίγες ανάσες, όπως η έκπτωση από αλυσίδα σούπερ μάρκετ, «που μας έκανε 10% έκπτωση σε ό,τι προϊόντα και αν ψωνίσουμε», ή το Κοινωνικό Τιμολόγιο Γ’, που παρέχει «έκπτωση 50% στο ρεύμα σε πολύτεκνους», όπως ανέφερε η κ. Καλυβιανάκη, εφιστώντας την προσοχή στην πολιτεία. «Πάντα έχουμε την ελπίδα ότι θα σκύψουν πάνω από την πολύτεκνη οικογένεια, θα δουν τα προβλήματά μας και σίγουρα δεν θα λυθούν όλα, ας υπάρξει μία μέριμνα όμως για να λυθούν τα περισσότερα», ανέφερε.
rethnea.gr
