Το Κέντρο Εξωτικών Νοσημάτων στην Ορεστιάδα εγκαινιάστηκε για τρίτη φορά, χωρίς όμως να ακολουθεί τον αρχικό και επιστημονικά τεκμηριωμένο σχεδιασμό του προγράμματος Interreg, ο οποίος προέβλεπε διασυνοριακή συνεργασία Ελλάδας, Τουρκίας και Βουλγαρίας για την άμεση ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με ζωονόσους και εξωτικά νοσήματα.
Ο αρχικός σχεδιασμός Interreg ήταν σωστός και λειτουργικός. Το έργο ξεκίνησε ως διασυνοριακή πρωτοβουλία, με στόχο:
- Άμεση ενημέρωση από τις γειτονικές χώρες για κρούσματα ζωονόσων.
- Κοινά πρωτόκολλα αντιμετώπισης ασθενειών που δεν γνωρίζουν σύνορα.
- Συνεργασία κτηνιάτρων Ελλάδας–Τουρκίας–Βουλγαρίας.
- Ενιαίο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για νοσήματα που μπορούν να περάσουν τα σύνορα μέσα σε λίγες ώρες.
Η επιστημονική κοινότητα έχει επανειλημμένα τονίσει ότι η διασυνοριακή παρακολούθηση είναι απαραίτητη για νοσήματα όπως η λύσσα, ο αφθώδης πυρετός και η οζώδης δερματίτιδα.
Η τελετή εγκαινίων απομακρύνει το έργο από τον σκοπό του, Στην παρουσίαση: Δεν έγινε καμία αναφορά στη συνεργασία με Τουρκία ή Βουλγαρία. Δεν αναφέρθηκε το πρόγραμμα Interreg. Το κέντρο παρουσιάστηκε ως «εθνικό» και όχι ως διασυνοριακό. Αυτό ακυρώνει τον λόγο ύπαρξης του έργου, καθώς η αποτελεσματική παρακολούθηση εξωτικών νοσημάτων απαιτεί διακρατική συνεργασία.
Προβληματική είναι και η πρόθεση λειτουργίας με εξοπλισμό 30+ ετών. Η ανακοίνωση για πρόσληψη προσωπικού ώστε να λειτουργήσει εξοπλισμό που αγοράστηκε το 2007–2008 εγείρει σοβαρά ερωτήματα: Ο εξοπλισμός δεν μπορεί να πιστοποιηθεί με βάση τα σημερινά πρότυπα. Δεν μπορεί να δώσει αξιόπιστα εργαστηριακά αποτελέσματα. Η συντήρησή του κοστίζει περισσότερο από την αντικατάσταση. Η λειτουργία ενός σύγχρονου εργαστηρίου απαιτεί νέο εξοπλισμό, πιστοποίηση και διεθνή διασύνδεση.
Το Κέντρο πρέπει να επιστρέψει στον αρχικό του ρόλο. Για να έχει ουσιαστική αξία για τη δημόσια υγεία και την κτηνιατρική ασφάλεια της χώρας, το Κέντρο Εξωτικών Νοσημάτων πρέπει να λειτουργήσει:
- Με διασυνοριακή συνεργασία όπως προβλέπει το Interreg.
- Με σύγχρονο εξοπλισμό και πιστοποιημένες διαδικασίες.
- Ως κόμβος ανταλλαγής πληροφοριών με τις γειτονικές χώρες.
- Ως εργαστήριο έγκαιρης προειδοποίησης για νοσήματα που απειλούν την περιοχή.
Η περιοχή του Έβρου χρειάζεται ένα πραγματικά λειτουργικό κέντρο, όχι επαναλαμβανόμενες τελετές εγκαινίων.
