Εισαγωγική τοποθέτηση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου
Καλή επιστροφή, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, από τη σύντομη καλοκαιρινή ανάπαυλα. Μπαίνουμε πια στην τελική μας ευθεία για το 2026. Σε λιγότερο από δύο εβδομάδες θα βρεθούμε στη Θεσσαλονίκη, όπου θα έχουμε την ευκαιρία να παρουσιάσουμε τους οικονομικούς άξονες για την πολιτική μας για το επόμενο έτος, αλλά καθώς είναι και η τελευταία μας παρουσία στη Διεθνή Έκθεση της Θεσσαλονίκης πριν τις εκλογές του 2027, θα είναι και μία ευκαιρία να αρχίσουμε να ξεδιπλώνουμε τον οδικό χάρτη της πατρίδας μας προς το 2030.
Έχουμε μιλήσει πολλές φορές γι’ αυτό το σημαντικό ορόσημο των 200 χρόνων από την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους, το οποίο θέλουμε να βρει τη χώρα μας πιο ισχυρή, πιο παραγωγική, πιο δίκαιη, πιο έτοιμη να αντιμετωπίσει τις μεγάλες προκλήσεις μιας ιδιαιτέρως ταραγμένης εποχής.
Βεβαίως, σε μια εβδομάδα από τώρα, την 31η Αυγούστου, ολοκληρώνονται και τυπικά οι διαδικασίες του Ταμείου Ανάκαμψης ώστε να κατατεθεί και το τελευταίο αίτημα εκταμίευσης των πόρων του. Και νομίζω ότι σήμερα είναι μία ευκαιρία να ανατρέξουμε σε αυτή τη δύσκολη και απαιτητική, αλλά και πολύ γόνιμη διαδρομή η οποία ξεκίνησε -θυμάμαι καλά- σε μία μαραθώνια συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, τον Ιούλιο του 2020, όταν η πατρίδα μας τότε εξασφάλισε το μεγαλύτερο πακέτο ως ποσοστό του ΑΕΠ απ’ όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, σχεδόν 36 δισ. ευρώ, σε δάνεια και επιχορηγήσεις.
Είναι μία ευκαιρία, σήμερα, να μιλήσουμε για το τι πετύχαμε και το τι πέτυχε η ελληνική οικονομία ως αποτέλεσμα της αξιοποίησης αυτών των πόρων: για το πόσο περισσότερο αυξήθηκε το ελληνικό ΑΕΠ σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, τη μεγάλη πρόοδο στον τομέα των επενδύσεων ως ποσοστό του ΑΕΠ, σε μία εποχή που οι επενδύσεις σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες σημείωσαν μείωση. Για τις μεγάλες μεταρρυθμίσεις, οι οποίες επιταχύνθηκαν από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, την ψηφιοποίηση του Δημοσίου, την ολοκλήρωση του Κτηματολογίου, τις σημαντικές παρεμβάσεις που έχουν γίνει στην αγορά ενέργειας, όπου καλύπτουμε πια περισσότερο από τις μισές μας ανάγκες από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τα ηλεκτρικά λεωφορεία, το Μετρό της Θεσσαλονίκης.
Θα βρεθούμε την Πέμπτη στη Θεσσαλονίκη και θα έχουμε την ευκαιρία να εγκαινιάσουμε τους πέντε σταθμούς προς την Καλαμαριά, ολοκληρώνοντας με αυτόν τον τρόπο την κεντρική γραμμή του Μετρό της Θεσσαλονίκης. Είναι μία ευκαιρία να ανατρέξουμε στη μνήμη μας, να θυμηθούμε την ιστορία αυτού του πολύπαθου έργου.
Την ολοκλήρωση του Ε65, την έναρξη των εργασιών στον Βόρειο Οδικό Άξονα, τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιήσαμε πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης για να επουλώσουμε πληγές του «Daniel», τις σημαντικότατες παρεμβάσεις που γίνονται στην υγεία, σε πάνω από 80 νοσοκομεία, όπου ξαναφτιάχνονται από την αρχή Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών, σε 156 κέντρα υγείας, τις πολύ σημαντικές παρεμβάσεις που γίνονται στον τομέα των προληπτικών εξετάσεων. Αλλάζουμε ουσιαστικά την κουλτούρα της δημόσιας υγείας με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, πρωτοβουλία που όμως θα συνεχιστεί με εξασφαλισμένους εθνικούς πόρους.
Και βέβαια, να θυμίσουμε ότι εκτός από τις επενδύσεις, έχουν γίνει και πάρα πολύ σημαντικές μεταρρυθμίσεις: 136 μεταρρυθμιστικά ορόσημα, είμαστε στα 134 σήμερα, απομένουν δύο ακόμα, τα οποία θα ολοκληρωθούν εντός της επόμενης εβδομάδας. Αυτό, όμως, είναι 811 κανονιστικές και νομοθετικές πράξεις, 66 νόμοι, 153 υπουργικές αποφάσεις. Τα αναφέρω απλά για να δείξουμε τον όγκο της νομοθετικής και κανονιστικής εργασίας που συνόδευσε αυτές τις πολύ σημαντικές μεταρρυθμίσεις.
Μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις που αφορούν, βέβαια, και τον τομέα της πολιτικής προστασίας. Θυμίζω ενδεικτικά ότι το 2028 η χώρα μας θα είναι η πρώτη που θα παραλάβει τα ολοκαίνουργια Canadair, CL-515. Παίξαμε πρωταγωνιστικό ρόλο ώστε να ξαναμπεί μπροστά αυτή η γραμμή παραγωγής. Και καθώς πλησιάζουμε προς το τέλος Αυγούστου θα ήθελα να θυμηθούμε ότι δυστυχώς είναι ένα δύσκολο καλοκαίρι φέτος. Θρηνήσαμε πέντε πυροσβέστες, τέσσερις συμπολίτες μας, σε ένα δύσκολο καλοκαίρι υψηλών θερμοκρασιών και πολύ δυνατών μελτεμιών, ασυνήθιστα δυνατών μελτεμιών.
Ας συγχαρούμε για ακόμα μια φορά τους μαχητές της πρώτης γραμμής, που βρίσκονται στα μέτωπα. Έχουν σβήσει μέχρι σήμερα χιλιάδες πυρκαγιές σε όλη τη χώρα. Μέχρι σήμερα οι καμένες εκτάσεις είναι σημαντικά χαμηλότερες από τον μέσο όρο των τελευταίων 20 ετών, αλλά προφανώς ξέρουμε πολύ καλά ότι τον συνολικό απολογισμό της αντιπυρικής περιόδου θα τον κάνουμε στο τέλος, όταν αυτή πια ολοκληρωθεί.
Θα ήθελα επίσης να αναφερθώ, σε αυτή την εισαγωγική μου τοποθέτηση, στην απόφαση του Υπουργείου Οικονομικών να συνεχίσει τον προγραμματισμό σε σχέση με την πιο γρήγορη αποπληρωμή του δημόσιου χρέους της χώρας. Ο Υπουργός Οικονομικών εξήγησε αναλυτικά τα οφέλη τα οποία προκύπτουν από μια τέτοια πρωτοβουλία. Εγώ θα ήθελα να μείνω στο πολιτικό μήνυμα: θεωρώ πολύ σημαντική παρακαταθήκη αυτής της κυβέρνησης το γεγονός ότι απαλλάσσουμε τη νέα γενιά από τα βάρη των προηγούμενων γενεών.
Για πρώτη φορά από τις αρχές της δεκαετίας του ‘80 -και αξίζει να θυμηθούμε πότε εκτοξεύτηκε ουσιαστικά το δημόσιο χρέος- υπάρχει μια κυβέρνηση η οποία σταθερά το μειώνει, με τέτοια ταχύτητα ώστε πολύ σύντομα να μην είμαστε πια η πιο υπερχρεωμένη χώρα στην Ευρώπη.
Μερικές φορές απορώ με την ανευθυνότητα κάποιων που επιλέγουν να υποβιβάζουν μια εθνική επιτυχία σε αντικείμενο μικροκομματικού ανταγωνισμού, σε μια εποχή που η Ελλάδα δανείζεται φθηνότερα από χώρες όπως η Γαλλία και η Ιταλία.
Ίσως να έχετε παρατηρήσει ότι υπάρχει μια τεράστια αναταραχή στις παγκόσμιες αγορές ομολόγων. Το χρέος της Αμερικής ξεπέρασε τα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια. Για σκεφθείτε, αν αυτή η παγκόσμια αναταραχή ομολόγων έβρισκε την Ελλάδα σε μία πιο αδύναμη δημοσιονομικά θέση. Το έχουμε ζήσει. Ζήσαμε αυτή την περιπέτεια και δεν θα επιτρέψουμε ποτέ, τουλάχιστον αυτή η κυβέρνηση δεν θα επιτρέψει να την ξαναζήσουμε.
Και η επιλογή μας να μειώνουμε διαρκώς το δημόσιο χρέος είναι μια επιλογή ευθύνης και για το σήμερα αλλά και για τις επόμενες γενιές.
Θα μιλήσουμε και για την εξέλιξη των τιμών και του πληθωρισμού, ξέρουμε ότι είναι το μεγαλύτερο ζήτημα το οποίο αφορά σήμερα την ελληνική κοινωνία και τη μέση ελληνική οικογένεια. Είχαμε κάποιες σχετικά ενθαρρυντικές ειδήσεις τον τελευταίο μήνα, ειδικά στον τομέα των τροφίμων, σε είδη όπως το λάδι, τα φρούτα, τα λαχανικά. Οι τιμές αυτόν τον μήνα καταγράφονται μειωμένες σε σχέση με τον προηγούμενο.
Και βέβαια, θα μας ενημερώσει και ο Υπουργός Ανάπτυξης για την εθνική συμφωνία μείωσης τιμών, η οποία θα τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Σεπτεμβρίου. Πιστεύω ότι θα υπάρχουν και πρωτοβουλίες από την ίδια την αγορά, που αφορούν τα σχολικά είδη, έτσι ώστε η επιστροφή στην κανονικότητα του Σεπτεμβρίου να γίνει με όσο το δυνατόν μικρότερη οικονομική επιβάρυνση για το μέσο ελληνικό νοικοκυριό.
Και μιας και μιλάμε για επιστροφή στην κανονικότητα του Σεπτεμβρίου, θα αφιερώσουμε χρόνο να συζητήσουμε για τα θέματα της παιδείας. Θα μας ενημερώσει η Υπουργός Παιδείας για τις πρωτοβουλίες για την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, για τους πάνω από 5.000 νέους μόνιμους διορισμούς -ένας στους τέσσερις από αυτούς είναι στην ειδική αγωγή- και φυσικά για τους 30.000 Αναπληρωτές, οι οποίοι θα ξεκινήσουν τα μαθήματα, ελπίζω, με το πρώτο κουδούνι, με ταχύτερη διαδικασία για να καλυφθούν τα κενά και με ειδική μέριμνα για το θέμα της στέγασης.
Θέλω να θυμίσω ότι όσοι εκπαιδευτικοί, αλλά και άλλες κατηγορίες δημοσίων υπαλλήλων, υπηρετούν σε δύσκολες και ακριτικές περιοχές, θα λάβουν τον Νοέμβριο βοήθημα ίσο με δύο μισθώματα.
Παράλληλα, συνεχίστηκαν και φέτος το καλοκαίρι οι ανακαινίσεις των σχολικών συγκροτημάτων. Άλλα 238 σχολεία επισκευάστηκαν δραστικά μέσα από το Πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου». Παραδίδονται βέβαια και καινούργια σχολεία, στη Θεσσαλονίκη, την Κατερίνη, τη Ρόδο, στα Χανιά. Παραδόθηκαν νέοι διαδραστικοί πίνακες. Ξεκινούν οκτώ νέα Ωνάσεια Σχολεία, σε Αιγάλεω, Ρόδο, Ηράκλειο και Πύργο.
Ενώ -και αξίζει να το τονίσουμε αυτό- για πρώτη φορά σε οκτώ Πρότυπα και Πειραματικά σχολεία στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και την Κρήτη, αυτά τα σχολεία θα περιλαμβάνουν πλέον και πρόγραμμα Διεθνούς Απολυτηρίου, το γνωστό «IB».
Να μιλήσουμε, επίσης, αγαπητή Σοφία, για τη σημαντική επιτυχία του ψηφιακού φροντιστηρίου. Παραπάνω από 400.000 μαθητές έχουν αξιοποιήσει τις υπηρεσίες του δωρεάν σε παραπάνω από 45 μαθήματα, με ζωντανές παραδόσεις να είναι τώρα διαθέσιμες και για την Α’ και τη Β’ Λυκείου.
Ενώ πολύ σύντομα πιστεύω ότι και η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορέσει να μας βοηθήσει, ώστε να μπορούμε να παρέχουμε εξατομικευμένες ασκήσεις και υποστήριξη στα παιδιά μας, ανάλογα με τις ειδικές γνωστικές τους ανάγκες.
Αλλάζει, λοιπόν, το σχολείο, προετοιμάζει τα παιδιά μας για μία πραγματική ζωή, καλλιεργεί, πέραν των γνώσεων, και δεξιότητες, όπως η δημιουργικότητα, η κριτική σκέψη, η οικονομική διαχείριση -να πούμε πόσο σημαντικά είναι τα προγράμματα οικονομικού αλφαβητισμού, τα οποία εντάσσουμε στα σχολεία μας- και η επιχειρηματικότητα.
Να κλείσω, τέλος, με μία πολύ σημαντική πρωτοβουλία, μία εκκρεμότητα που έρχεται από το παρελθόν. Αναφέρομαι στα ειδικά χωροταξικά σχέδια, τα οποία συμπληρώνουν σε πολύ σημαντικό βαθμό το παζλ του εθνικού χωροταξικού σχεδιασμού: ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τουρισμός, βιομηχανία. Θα μας ενημερώσει ο Υπουργός Περιβάλλοντος.
Βάζουμε λελογισμένους περιορισμούς στην ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Για παράδειγμα, τα φωτοβολταϊκά περιορίζονται στο 1,5% της έκτασης της κάθε Περιφερειακής Ενότητας. Τα αιολικά, να το ξαναπούμε, αποκλείονται ουσιαστικά από την Αττική, τη Θεσσαλονίκη και πρακτικά τα μικρά και τα μεσαία νησιά.
Αλλά θέλω, επίσης, να τονίσω ότι ο λόγος για τον οποίο η χώρα μας κατάφερε τον μήνα Αύγουστο να έχει τιμές ηλεκτρικής ενέργειας σημαντικά χαμηλότερες από αυτές πολλών ευρωπαϊκών χωρών, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Το γεγονός ότι φύσηξε πολύ μπορεί να είναι μεγάλο πρόβλημα για την Πολιτική Προστασία και για τις πυρκαγιές, αλλά είναι μεγάλο όφελος για τις τιμές ενέργειας. Πιστεύω ότι έχουμε βρει πια μία ισορροπία μεταξύ της ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της προστασίας του περιβάλλοντος, αλλά και της ενδεχόμενης σύγκρουσης που η ανάπτυξη των ΑΠΕ ενδεχομένως να δημιουργεί με άλλες μορφές οικονομικής δραστηριότητας.
Τέλος, σε σχέση με κάποιες αντιδράσεις που είδαμε, που ακολουθούν δικές μας δράσεις, εξ ανατολών αντιδράσεις, ένα πράγμα θα πω μόνο: δεν επηρεάζουν καθόλου τον δικό μας σχεδιασμό. Οι περιοχές ελληνικής κυριαρχίας είναι αναμφισβήτητες, είμαστε έτοιμοι να τις προασπίσουμε ανά πάσα στιγμή.
Θα το ξαναπώ, το είπε και ο Υπουργός στη συνέντευξη που έδωσε χθες: προφανώς και θέλουμε καλές σχέσεις γειτονιάς με την Τουρκία, αλλά δεν συζητούμε με την Τουρκία τίποτα άλλο, τίποτα άλλο, πέραν της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
