email:

info@agrocretanews.gr

Τετάρτη, 18 Νοεμβρίου, 2026

Επικοινωνία

info@agrocretanews.gr

Από το χωράφι στο ράφι κι άλλα… εμπριμέ – Ο τενεκές ως βολικός ένοχος 

Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι ο τενεκές των 17 λίτρων, αλλά το μέλλον της ελληνικής ελαιοπαραγωγής

Πες μας πώς γίνεται το λάδι να φθηναίνει για τον παραγωγό, αλλά να παραμένει πανάκριβο για τον καταναλωτή! Αυτή είναι και φέτος η μεγάλη αντίφαση της ελαιοκομίας. Στα 3,10 ευρώ το κιλό τιμή– “ντροπή” για τον παραγωγό, αλλά έως 8,80 ευρώ το λίτρο στο ράφι του σούπερ-μάρκετ… Ποιος καρπώνεται τελικά την υπεραξία; Ο άνθρωπος που καλλιεργεί, φροντίζει, κλαδεύει, λιπαίνει, ραντίζει και πληρώνει για να μαζέψει τον καρπό βλέπει την τιμή του προϊόντος του να κατρακυλά. Ο καταναλωτής, από την άλλη, εξακολουθεί να πληρώνει το ελαιόλαδο σαν να βρίσκεται ακόμη στην εποχή της μεγάλης διεθνούς έλλειψης. Και κάπου ανάμεσα στα δύο άκρα, η βιομηχανία και η εμπορική αλυσίδα φαίνεται να διατηρούν ένα εξαιρετικά βολικό περιθώριο. 

Από τις αρχές του 2025, όταν άρχισε να ξεφουσκώνει το προηγούμενο κύμα ανατιμήσεων που είχε προκαλέσει η δραματική μείωση της παγκόσμιας παραγωγής και των διαθέσιμων αποθεμάτων, η αγορά ακολούθησε αντίστροφη πορεία. Η αποκλιμάκωση, όμως, αποδείχθηκε επιλεκτική, έφτασε με ταχύτητα στο χωράφι, αλλά στο ράφι εξακολουθεί να αναζητεί τον δρόμο της. 

Ανακαλύφθηκε ο εύκολος υπαίτιος

Όταν η τιμή παραγωγού υποχωρεί, αλλά η λιανική παραμένει σε υψηλά επίπεδα, θα περίμενε κανείς να ανοίξει μια σοβαρή συζήτηση για τη διαμόρφωση των τιμών. Αντί γι’ αυτό, πριν από περίπου δύο χρόνια ανακαλύφθηκε ένας πολύ πιο εύκολος υπαίτιος, ο γνωστός τενεκές των 17 λίτρων! Η απευθείας διάθεση από τον παραγωγό, με χαμηλότερη τιμή για τον καταναλωτή, παρουσιάστηκε περίπου ως απειλή για την αγορά. Μια συζήτηση που βόλευε να μετατοπιστεί από το ουσιαστικό ερώτημα, γιατί η πτώση της πρώτης ύλης δεν αποτυπώνεται ανάλογα στην τελική τιμή; 

Σήμερα, το ερώτημα επιστρέφει ακόμη πιο επιτακτικό: Οι ελαιοπαραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με τιμές που σε πολλές περιπτώσεις δεν καλύπτουν ούτε το πραγματικό κόστος της καλλιέργειας. 

Οι πανηγυρισμοί για τις μειώσεις και όσα μένουν εκτός “κάδρου” 

Το υπουργείο Ανάπτυξης και η κυβέρνηση εμφανίζονται να προβάλλουν ως επιτυχία τις μειώσεις στις τιμές των σούπερ-μάρκετ. Ο υπουργός, Τάκης Θεοδωρικάκος, επικαλείται μείωση της τάξης του 8%, αποδίδοντάς την στις συμφωνίες με τις μεγάλες αλυσίδες λιανεμπορίου από το περασμένο καλοκαίρι. 

Μόνο που υπάρχει μια λεπτομέρεια, ο ίδιος υπουργός είχε υποστηρίξει πριν από δύο χρόνια ότι, χωρίς το ελαιόλαδο, ο πληθωρισμός θα βρισκόταν στο 1%.

Σήμερα, άραγε, πόσο χαμηλότερος θα ήταν ο πληθωρισμός εάν η κατακόρυφη υποχώρηση των τιμών παραγωγού είχε περάσει ουσιαστικά και στον καταναλωτή; 

Η αριθμητική που δε βγαίνει στο ράφι 

Μια απλή καταγραφή των τιμών στα ράφια αποκαλύπτει την απόσταση. Το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο διατίθεται περίπου από 6,40 ευρώ το λίτρο για προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας έως 8,80 ευρώ για επώνυμες επιλογές. Οι συσκευασίες κινούνται κυρίως από το ένα έως τα τέσσερα λίτρα, ενώ τα 5λιτρα έχουν σχεδόν εξαφανιστεί, σε μια επιλογή που δεν είναι άσχετη με την ψυχολογία της αγοράς και το μάρκετινγκ. Στα προϊόντα χαμηλότερης κατηγορίας, η εικόνα έχει ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Μία ιδιωτική ετικέτα βρίσκεται περίπου στα 7,20 ευρώ το λίτρο, ενώ μία άλλη ως “κλασική” κινείται κοντά στα 6,30 ευρώ το λίτρο στη συσκευασία των τεσσάρων λίτρων. Και βέβαια, η λέξη “κλασική” στις ετικέτες δεν είναι ακριβώς υπόδειγμα διαφάνειας για τον καταναλωτή που θέλει να γνωρίζει τι αγοράζει.

Την ίδια ώρα, στη χονδρική, το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο με οξύτητα κάτω από 0,5% διαμορφώνεται περίπου στα 3,10-3,50 ευρώ το κιλό. Το παρθένο, με οξύτητα από 0,8% έως 2%, κινείται στα 2,50-2,90 ευρώ. Τα εξευγενισμένα ελαιόλαδα, που χρησιμοποιούνται σε κατηγορίες προϊόντων όπως τα λεγόμενα “κλασικά”, έχουν ακόμη χαμηλότερο κόστος.

Άλλο το κιλό, άλλο το λίτρο… 

Υπάρχει και μια αριθμητική λεπτομέρεια που συχνά διαφεύγει από τη δημόσια συζήτηση. Ο παραγωγός παραδίδει το προϊόν του με το κιλό, ενώ η λιανική αγορά το τιμολογεί με το λίτρο. Ένα λίτρο ελαιολάδου αντιστοιχεί περίπου σε 915 γραμμάρια. 

Επομένως, μια τιμή 10 ευρώ ανά λίτρο αντιστοιχεί σε περίπου 10,93 ευρώ ανά κιλό. Αντίστοιχα, όταν η αγορά πρώτης ύλης γίνεται με 3,50 ευρώ το κιλό, το κόστος της αντιστοιχεί περίπου σε 3,20 ευρώ ανά λίτρο. Ακόμη και αν συνυπολογιστούν η συσκευασία, το φιλτράρισμα, οι αναλύσεις, η μεταφορά και η προώθηση, η απόσταση από την τιμή του παραγωγού έως την τιμή του ραφιού παραμένει ένα ζήτημα που απαιτεί απαντήσεις. Και μάλιστα όχι γενικόλογες αναφορές σε λειτουργικά έξοδα, αλλά συγκεκριμένα στοιχεία για το πώς διαμορφώνεται το τελικό κόστος. 

Η Κρήτη δεν είναι απλώς ένας ακόμη τόπος παραγωγής 

Σε αυτήν την εξίσωση, η Κρήτη έχει ξεχωριστή θέση. Αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της ελληνικής ελαιοπαραγωγής και της παραγωγής έξτρα παρθένου ελαιολάδου, με σημαντική συνεισφορά στην ποιότητα και την ταυτότητα του ελληνικού προϊόντος.
Εδώ, η ελαιοκαλλιέργεια δεν είναι μια συμπληρωματική αγροτική δραστηριότητα. Είναι οικονομία, κοινωνική συνοχή, τοπική παράδοση και παραγωγικός πλούτος. Χιλιάδες οικογένειες στηρίζουν το εισόδημά τους στους ελαιώνες, ενώ ολόκληρες περιοχές εξαρτώνται από την επιβίωση της καλλιέργειας. 

Και ειδικά στην Κρήτη, η εγκατάλειψη των ελαιώνων δεν είναι ένα θεωρητικό ενδεχόμενο, αλλά ένας κίνδυνος με πραγματικές οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες. 

Η ποιότητα, οι αναμείξεις και η ασάφεια της ετικέτας 

Ένα ακόμη ζήτημα αφορά τη διαδρομή του ελαιολάδου από την παραγωγή μέχρι την τελική συσκευασία. Έλαια εξαιρετικά χαμηλής οξύτητας, της τάξης του 0,3% ή 0,4%, όπως συναντώνται σε περιοχές της Πελοποννήσου και της Κρήτης, δεν καταλήγουν υποχρεωτικά αυτούσια στον καταναλωτή. 

Μπορεί να προηγηθούν αναμείξεις με άλλα παρθένα ελαιόλαδα, χωρίς αυτό να σημαίνει αυτομάτως ότι παραβιάζονται οι προδιαγραφές της κατηγορίας. Άλλωστε, ως έξτρα παρθένο χαρακτηρίζεται το ελαιόλαδο με οξύτητα έως 0,8%, εφόσον πληροί και τα υπόλοιπα απαιτούμενα ποιοτικά και οργανοληπτικά κριτήρια. 

Το κόστος ανεβαίνει, η παραγωγή ασφυκτιά 

Για τον παραγωγό, η εξίσωση γίνεται ολοένα δυσκολότερη. Λιπάσματα, φυτοφάρμακα, καύσιμα και εργατικά έχουν επιβαρύνει σημαντικά το κόστος, ενώ η συγκομιδή μετατρέπεται σε οικονομική δοκιμασία. Ένα προϊόν που μπορεί να πωλείται στον καταναλωτή προς 8 ευρώ το λίτρο έχει αποκτηθεί από τη βιομηχανία με κόστος που, ακόμη και μετά την προσθήκη των επιμέρους εξόδων, μπορεί να βρίσκεται κάτω από τα 4 ευρώ ανά λίτρο. 

Στην Ισπανία έχουν υπάρξει παρεμβάσεις απόσυρσης ελαιολάδου, ενώ στην Ελλάδα η αντίστοιχη συζήτηση δεν έχει αποκτήσει ανάλογο πρακτικό περιεχόμενο. 

Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, υπάρχει και το πρόβλημα της εργασίας. Οι επαγγελματίες αγρότες αντιμετωπίζουν σοβαρή έλλειψη εργατικών χεριών, με αποτέλεσμα να καταφεύγουν συχνά σε λύσεις απασχόλησης μεταναστών χωρίς νόμιμα έγγραφα εργασίας. Αυτό δημιουργεί πρόσθετα προβλήματα, καθώς οι σχετικές δαπάνες δεν μπορούν να καταγραφούν κανονικά.
 

Και στο τέλος, ποιος θα μαζεύει τις ελιές; 

Το αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης είναι ορατό: ελαιώνες εγκαταλείπονται, παραγωγοί αποθαρρύνονται και η ελληνική παραγωγή χάνει σταδιακά έδαφος. 

Και εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη αντίφαση. Μια χώρα με ισχυρή ελαιοκομική παράδοση, με την Κρήτη να αποτελεί κορυφαίο παραγωγικό κεφάλαιο, κινδυνεύει να αποδυναμώσει τους δικούς της ανθρώπους της παραγωγής, την ώρα που η αγορά στρέφεται όλο και περισσότερο σε φθηνότερες εισαγόμενες πρώτες ύλες, μεταξύ άλλων από την Τυνησία και την Τουρκία.

Δεν είναι παράλογο να εισάγονται προϊόντα όταν αυτό επιβάλλουν οι ανάγκες της αγοράς. Είναι, όμως, παράλογο να αφήνεται η εγχώρια παραγωγή να καταρρέει, χωρίς ουσιαστική προστασία, ελέγχους και πολιτική για τη βιωσιμότητά της.

Γιατί το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν ο τενεκές των 17 λίτρων ενοχλεί κάποιους. Είναι αν η Ελλάδα θέλει να εξακολουθήσει να παράγει το δικό της ποιοτικό ελαιόλαδο ή αν θα περιοριστεί σταδιακά στον ρόλο του αγοραστή και συσκευαστή ξένης πρώτης ύλης.

neakriti.gr

Σχετικά Άρθρα

ΥΠΑΑΤ: Πάνω από 3.000 αιτήσεις έχουν ήδη υποβληθεί για τις αποζημιώσεις των παράκτιων αλιέων – Λήγει η προθεσμία τη Δευτέρα

25 εκατ. ευρώ χρηματοδότηση για ζημιές σε αλιευτικά δίχτυα Συνολικά 3.006 αιτήσεις έχουν ήδη υποβληθεί...

«Συγχαρητήρια για την εκλογή του νέου Διοικητικού Συμβουλίου – Πρόταση για συνάντηση και κοινές διεκδικήσεις.»

Θέμα: «Συγχαρητήρια για την εκλογή του νέου Διοικητικού Συμβουλίου – Πρόταση για συνάντηση και...

Την Κυριακή  22 Νοεμβρίου 2026 οι εκλογές του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας

Την Κυριακή  22 Νοεμβρίου 2026  θα διεξαχθούν οι εκλογές του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΓΕΩΤΕΕ)  για...

Συναγερμός στο Μαξίμου για αγροτικές κινητοποιήσεις τα Χριστούγεννα – «Αγώνας δρόμου» για να ενισχυθούν τα ποσοστά της ΝΔ στους αγρότες

Τα μηνύματα που φτάνουν στη Νέα Δημοκρατία και το Μέγαρο Μαξίμου από τους αγρότες...

Συντάξεις Δεκεμβρίου: Έρχονται διπλές πληρωμές για 2,2 εκατ. συνταξιούχους – Πότε αναμένεται η ενίσχυση των 400 ευρώ

Εβδομάδα πληρωμών για εκατομμύρια συνταξιούχους αναμένεται να είναι η επόμενη, καθώς προγραμματίζεται τόσο η...

Πρόσφατα άρθρα

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ