Ένα σημαντικό στοίχημα για τον πρωτογενή τομέα της Κρήτης και τη στρατηγική που θέλει να χαράξει η Περιφέρεια σχετικά με την αγροτική πολιτική, συνιστά η αναγνώριση – πιστοποίηση του κρητικού αρνιού ως προϊόν Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (Π.Ο.Π.) – το ευρωπαϊκό καθεστώς -το οποίο προστατεύει και αναδεικνύει τα τοπικά, μοναδικά προϊόντα της κάθε χώρας, θωρακίζοντάς τα απέναντι σε απομιμήσεις, βοηθώντας ταυτόχρονα τους ντόπιους παραγωγούς να ξεχωρίσουν στην αγορά και να προσδώσουν στο προϊόν τους μια υπεραξία που το μη πιστοποιημένο προϊόν δεν μπορεί να φτάσει. Όπως είχε δηλώσει στα «Ρ.Ν.» ο Σταύρος Τζεδάκης, αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας, η επανεκκίνηση της διαδικασίας για το «Αρνί ΠΟΠ Κρήτης» ήταν από τα ζητήματα που τέθηκαν επί τάπητος στην πρώτη συνάντηση που είχε πραγματοποιήσει η «Ομάδα εργασίας για την Κτηνοτροφία» στις 29 Απριλίου, η οποία και συστάθηκε με σκοπό να συγκροτηθούν συγκεκριμένες προτάσεις ενίσχυσης του κλάδου, οι οποίες και θα κατατεθούν επίσημα προς την πολιτεία εν όψει της διαβούλευσης για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) 2028-2034. Όπως είχε τονίσει στα «Ρ.Ν.» ο κ. Τζεδάκης («Ρ.Ν.» – 30-04-2026: «Στρατηγικό σχέδιο για το μέλλον της κτηνοτροφίας του νησιού – Στο επίκεντρο το «Αρνί ΠΟΠ» και η νησιωτικότητα»): «Το «Αρνί ΠΟΠ»θα το βάλουμε σε προτεραιότητα, προκειμένου να πιστοποιήσουμε το «Αρνί ΠΟΠ Κρήτης» που είναι κάτι που θα του δώσει προστιθέμενη αξία. Ο φάκελος είχε σταλεί στο παρελθόν στο αρμόδιο υπουργείο, τώρα έχει επιστρέψει με κάποιες διορθώσεις, θα γίνουν οι διορθώσεις προκειμένου να προχωρήσουμε στην κατοχύρωσή του».
Στη συνάντηση έδωσε το παρών και ο Χαράλαμπος Πίτερης από την Περιφέρεια Κρήτης ο οποίος παρακολουθεί τα της Ένωσης Ευρωπαϊκών Περιφερειών για τα Προϊόντα Προέλευσης (AREPO)από το 2009, κάνοντας τις δικές του επισημάνσεις για το θέμα και θέτοντας στο τραπέζι σημαντικά ζητήματα τα οποία θα πρέπει να ξεπεραστούν εάν επιθυμούν οι φορείς του κλάδου να καρποφορήσει αυτή η προσπάθεια και να καταστεί τελικά το κρητικό αρνί εμπορικό και συνάμα βιώσιμο. «Ένα προϊόν καταχωρείται στον ευρωπαϊκό κατάλογο ως κάτι το μοναδικό – γιατί αυτή είναι η έννοιά που δίνει στο προϊόν, ο δεσμός που έχει με την περιοχή μια προστιθέμενη αξία. Θα μπορούσε κανείς να την ταυτίσει με την αυθεντικότητα. Δηλαδή ότι αυτό είναι το αυθεντικό προϊόν αυτής της περιοχής. Επομένως, όταν κάνουμε ένα τέτοιο εγχείρημα προσπαθούμε να βοηθήσουμε όλη την αλυσίδα παραγωγής και όχι μόνο, όλη την αλυσίδα αξίας να καταστεί βιώσιμη σε επίπεδο τοπικό αλλά κυρίως ευρωπαϊκό, γιατί η προστασία αυτή είναι ευρωπαϊκή. Επομένως, η παρέμβασή μου είχε να κάνει με το κομμάτι αυτό», εξηγεί ο κ. Πίτερης στα «Ρ.Ν.».
Όπως σημειώνει παράλληλα ο ίδιος το να επιτευχθεί η αναγνώριση του προϊόντος αυτού ως ΠΟΠ είναι κάτι που η Κρήτη «δεν θα μπορούσε να μην το διεκδικήσει», καθώς η ιστορία της, η ιδιοσυγκρασία της, η ύπαρξή της είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη ζωική παραγωγή. Όπως επισημαίνει οι ντόπιες φυλές αιγοπροβάτων παράγουν άριστης ποιότητας προϊόντα, τόσο σε γάλα όσο και σε κρέας, ενώ οι βιοκλιματικές συνθήκες είναι ιδανικές στο νησί ώστε αυτό να επιτευχθεί. Οπότε μιλάμε για ένα προϊόν που έχει τις προδιαγραφές ως «μοναδικό» και «με αυτή την πιστοποίηση δηλώνουμε στην τοπική, εθνική και ευρωπαϊκή αγορά την ταυτότητά μας», αναφέρει χαρακτηριστικά ο ίδιος συμπληρώνοντας πως «Αυτή η παράδοση που έχουμε πάνω στο κρητικό κρέας πλέον κατοχυρώνεται και προστατεύεται».
Ωστόσο όπως επισημαίνει από εκεί και έπειτα η «επιτυχία» του εγχειρήματος έγκειται στη σωστή διαχείριση, στη σωστή προβολή του προϊόντος αλλά και στο πως θα καταφέρουν οι φορείς του νησιού να επιτύχουν την πολυπόθητη διασύνδεση του πρωτογενούς τομέα με τον τουρισμό.
Παραγωγικό υπόβαθρο και συσκευασία
Το πρώτο βασικό ζήτημα, μεταξύ άλλων, που έβαλε στο τραπέζι ο κ. Πίτερης στη συνάντηση εργασίας για την κτηνοτροφία, ώστε να καρποφορήσει η προσπάθεια για το «Αρνί ΠΟΠ Κρήτης» είναι το παραγωγικό υπόβαθρο, όπως εξηγεί. Με άλλα λόγια, όπως λέει θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι δεν αρκεί μόνο ένα προϊόν να είναι ποιοτικό, αυθεντικό, μοναδικό, να έχει πιστοποιηθεί ως ΠΟΠ. Ο ίδιος επισημαίνει ότι ένα προϊόν το οποίο δεν βρίσκεται συνεχώς στο ράφι και στο ψυγείο, τότε δεν δύναται να χτιστεί μια σχέση «πιστή» με τον καταναλωτή, όπου ο τελευταίος με την πρώτη ευκαιρία που δεν θα βρει το προϊόν που τον ενδιαφέρει θα ψάξει για υποκατάστατα, πράγμα που φυσικά σαμποτάρει και τη βιωσιμότητα του προϊόντος. «Αν δεν υπάρχει παραγωγική βάση, εάν δεν υπάρχει στο ράφι συνεχώς το προϊόν δεν έχει καμία πιθανότητα να είναι βιώσιμο στο μέλλον. Δηλαδή αν εμείς καταχωρήσουμε ένα προϊόν ως ΠΟΠ, θα πρέπει να εξασφαλίσουμε στη συνέχεια ότι θα υπάρχει παραγωγή. Διότι αν ο καταναλωτής δεν βρίσκει το προϊόν αυτό έστω για μια περίοδο θα στραφεί σε υποκατάστατα. Υποκατάστατα με την έννοια σε άλλες μορφές κρέατος. Ενώ μπορεί να έχεις μια εξαιρετική ποιότητα και ένα εξαιρετικό προϊόν, πρέπει συγχρόνως συνεχώς να το βρίσκει ο καταναλωτής στην αγορά. Φανταστείτε να πηγαίνετε στο σούπερ μάρκετ και να αγοράζετε ένα προϊόν το οποίο πραγματικά σας αρέσει και την επόμενη μέρα να μην το βρείτε, άμεσα θα στραφείτε σε άλλο. Η παρουσία ενός προϊόντος στο ράφι, στο ψυγείο είναι πάρα πολύ σημαντική», αναφέρει ο κ. Πίτερης χαρακτηριστικά.
Η άλλη παράμετρος που διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στο να συνδεθεί το όνομα ενός τόπου με ένα ΠΟΠ προϊόν είναι η τυποποίηση. Κατά τον κ. Πίτερη η συσκευασία του ΠΟΠ προϊόντος συνιστά και την απόδειξη της γνησιότητάς του και σε αυτό το σημείο παραθέτει το παράδειγμα της Ελασσόνας, όπου εκεί πιστοποιήθηκε για πρώτη φορά το «Αρνί Ελασσόνας» ως προϊόν ΠΟΠ ωστόσο οι φορείς διαπίστωσαν με τα χρόνια πως η μη τυποποίησή του προϊόντος το άφησε «εκτεθειμένο» στην αγορά. «Η συσκευασία του προϊόντος αυτού είναι εκ των ων ουκ άνευ. Είναι δηλαδή κάτι που οπωσδήποτε πρέπει να το κοιτάξουμε. Γιατί υπάρχει πιθανότητα να προχωρήσουμε σε απομιμήσεις. Στην περίπτωση του αρνιού Ελασσόνας όπου ήταν για παράδειγμα το πρώτο το οποίο πιστοποιήθηκε, εκεί οι ίδιοι οι οποίοι είναι στην περιοχή βλέπουν ότι με το να μην προχωρήσουν στην τυποποίηση του προϊόντος αυτού και στη συσκευασία του έχουν προβλήματα στην αγορά. Δηλαδή αν πάτε στην Ελασσόνα και πείτε «θέλω αρνάκι Ελασσόνας ΠΟΠ» δεν ξέρω αν θα το βρείτε όντως», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Πίτερης, ο οποίος τονίζει επιπλέον πως «πρέπει να διδασκόμαστε από τα αρνητικά παραδείγματα άλλων περιοχών».
Το στοίχημα της διασύνδεσης με τον τουρισμό
Το «αιώνιο» ερώτημα που τίθεται είναι πως θα διασυνδεθεί τελικά ο πρωτογενής τομέας με τον τουρισμό. Πως θα καταφέρουμε ο τουρίστας ο οποίος φτάνει στην Κρήτη όχι μόνο να γνωρίζει εξαρχής ότι επισκέπτεται ένα μέρος που έχει το «τάδε» προϊόν ΠΟΠ αλλά και που θα ψάξει να το αγοράσει, σε όποια τιμή, γιατί είναι μοναδικό, αυθεντικό, και ο τόπος έχει συνδέσει το όνομά του με αυτό και αντίστροφα. Άλλωστε όπως αναφέρει για το νησί ο κ. Πίτερης: «Δεν έχει νόημα να λες ότι κοιτάζω τις εξαγωγές όταν έχεις 6,5 εκ. επισκέπτες στο νησί σου. Τον πελάτη τον έχεις μπροστά σου. Και είμαι βέβαιος ότι όταν ο καταναλωτής πειστεί για τη μοναδικότητα του προϊόντος δεν θα λυπηθεί να δώσει χρήματα να το δοκιμάσει».
Για να γίνει αυτό σύμφωνα με τον κ. Πίτερη είναι σημαντικό να οργανωθούν οι παραγωγοί αρχικά. Να φτιαχτούν αξιόπιστες, αναγνωρίσιμες, βιώσιμες ομάδες παραγωγών και άλλα συλλογικά σχήματα ώστε να επιτευχθούν καλύτεροι όροι παραγωγής αλλά και διαπραγμάτευσης με την αγορά και προβολής και προώθησης των προϊόντων. «Η Κρήτη αναμφισβήτητα έχει ισχυρή κτηνοτροφία. Αναμφισβήτητα έχει ποσότητα γάλακτος μεγάλη. Αναμφισβήτητα έχει καλές κτηνοτροφικές μονάδες. Αυτό το οποίο της λείπει είναι η οργάνωση των παραγωγών. Και αυτό είναι ένα θέμα το οποίο το κουβεντιάζουμε, όλοι συμφωνούμε σε ένα τραπέζι όμως τελικά είναι πολύ λίγοι αυτοί οι οποίοι προχωρούν στο να αφιερώσουν χρόνο να υπάρξει μια κοινή γραμμή, μια κοινή συνεννόηση. Οι ομάδες παραγωγών που έχουμε στην Κρήτη, οι αξιόπιστες και οι βιώσιμες είναι πάρα πολύ λίγες», αναφέρει ο κ. Πίτερης.
Ακόμη, ένα άλλο πολύ σημαντικό κομμάτι κατά τον ίδιο είναι η συμμόρφωση της παραγωγικής αλυσίδας με τις ανάγκες του τελικού πελάτη δηλαδή του τουρισμού. Αυτό σημαίνει ότι εκτός από την εξασφάλιση ενός ποιοτικού προϊόντος θα πρέπει ταυτόχρονα οι φορείς του πρωτογενούς τομέα και του μεταποιητικού κλάδου να δώσουν το προϊόν στη μορφή που θα ικανοποιεί την τουριστική αγορά, πληρώντας τις απαραίτητες προδιαγραφές και συμμορφώσεις. «Αν ο τουρισμός απαιτεί συσκευασμένα προϊόντα σε συγκεκριμένες μορφές θα πρέπει αυτό να το ακολουθήσουμε», αναφέρει μεταξύ άλλων ο κ. Πίτερης. Μάλιστα ο ίδιος παρέθεσε και το παράδειγμα του τυριού «Κασκαβάλ» από την Περιφέρεια Ιωαννίνων, το οποίο παρουσιάστηκε πρόσφατα στην 6η ευρωπαϊκή εκδήλωση AREPO στις Βρυξέλλες, στην οποία παραβρέθηκε ο κ. Πίτερης ως εκπρόσωπος της Περιφέρειας Κρήτης. Εκεί οι άνθρωποι από τα Ιωάννινα παρουσίασαν το τυρί σε μια συσκευασία η οποία κάλλιστα θα μπορούσε να λανσαριστεί στην τουριστική αγορά. «Η Περιφέρεια Ιωαννίνων παρουσίασε ένα τυρί, το Κασκαβάλ, σε συσκευασία πολύ μικρή των 50 γρ., πολύ ωραία, χάρτινη. Πόσο εύκολο να το πάρει ο άλλος, με ασφάλεια, πληρώντας κανόνες υγιεινής; Γιατί αυτά τα πράγματα αξιολογούνται σημαντικά στο κομμάτι της εστίασης», περιγράφει ο κ. Πίτερης και μάλιστα αναφέρει ότι κατά αυτόν τον τρόπο αυτόματα το προϊόν αποκτά υπεραξία, καθώς εκεί που θα πουλιόταν ασυσκεύαστο 10€ το κιλό, τώρα η λιανική του πώληση στη συσκευασμένη μορφή των 50γρ. δύναται να αγγίζει τα 3€, με άλλα λόγια: 60€ τιμή κιλού. «Δεν θα μπορούσαμε λοιπόν να προσελκύσουμε νέες ομάδες καταναλωτών για προϊόντα τα οποία παραδοσιακά υπάρχουν στην Κρήτη; Απλώς χρειάζεται ένα διαφορετικό προφίλ πλέον», εξηγεί καταλήγοντας ο κ. Πίτερης.
rethnea.gr
