Το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) αναμένεται να τεθεί σταδιακά σε λειτουργία, ξεκινώντας από τα αγροτικά ακίνητα, με στόχο τη διασταύρωση στοιχείων με το ΟΣΔΕ και το Κτηματολόγιο – Προβλέπεται μεταβατική περίοδος για διορθώσεις, ενώ η μη συμμόρφωση θα επιφέρει αυστηρά πρόστιμα και ενδεχόμενες επιπτώσεις στις αγροτικές ενισχύσεις.
Με τις δηλώσεις των αγροτικών ακινήτων, εκτός απροόπτου, θα ανοίξει τις επόμενες ημέρες το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων. Στόχος είναι, εφόσον η απογραφή κυλήσει ομαλά και ξεπεραστούν μικρά τεχνικά προβλήματα, οι πληρωμές των αγροτών για τον μήνα Οκτώβριο να πραγματοποιηθούν σύμφωνα με τα στοιχεία που θα έχουν δηλωθεί στο ΜΙΔΑ. Το Μητρώο που αποτελεί μία μεγάλη πρόκληση για τη φορολογική διοίκηση ουσιαστικά θα “κουμπώσει” με το ΟΣΔΕ και το Κτηματολόγιο ώστε να λαμβάνουν τις ενισχύσεις οι πραγματικοί δικαιούχοι, περιορίζοντας τα φαινόμενα καταχρήσεων.
Μέχρι στιγμής, από τις δοκιμές που έχουν πραγματοποιηθεί, καταγράφηκαν μεγάλες αποκλίσεις στα στοιχεία, με ανοιχτές ιδιοκτησιακές εκκρεμότητες και γκρίζες ζώνες στις περιοχές όπου η κτηματογράφηση δεν έχει ολοκληρωθεί. Ιδιαίτερα έντονο είναι και το πρόβλημα με τις εκτάσεις που εμφανίζονται ως δημόσιες στο Κτηματολόγιο, λόγω δασικών χαρτών ή ελλιπών τίτλων, παρά το γεγονός ότι καλλιεργούνται από ιδιώτες για δεκαετίες, με αποτέλεσμα οι ψηφιακοί έλεγχοι να τις μπλοκάρουν αυτόματα.
Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που σχεδιάζεται μια μεταβατική, σταδιακή περίοδος προσαρμογής οκτώ ή δέκα μηνών κατά την οποία οι αγρότες και οι λοιποί ιδιοκτήτες ακινήτων θα έχουν τη δυνατότητα να εντοπίσουν και να διορθώσουν αναντιστοιχίες πριν ενεργοποιηθούν σε πλήρη έκταση οι διασταυρώσεις και οι κυρώσεις.
Η επιλογή αυτή κρίθηκε αναγκαία από το Υπουργείο Οικονομικών και την ΑΑΔΕ, καθώς οι δοκιμές διασύνδεσης ανέδειξαν σημαντικές αποκλίσεις ανάμεσα στα στοιχεία του Ε9 και του Κτηματολογίου. Κατά τη μεταβατική φάση, οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να ελέγχουν την εικόνα των ακινήτων τους, να επικαιροποιούν πρώτα το Ε9 και, όπου απαιτείται, να προχωρούν σε διορθώσεις στο Κτηματολόγιο, στους τίτλους ή στην Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου.
Η προηγούμενη ενημέρωση του Ε9 είναι κρίσιμη, καθώς η δήλωση της χρήσης ενός ακινήτου στο ΜΙΔΑ θα βασίζεται στα ήδη καταχωρισμένα περιουσιακά στοιχεία.
Παράλληλα, η περίοδος αυτή θα επιτρέψει στην ΑΑΔΕ να ελέγξει στην πράξη τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων. Η σταδιακή εισαγωγή δεδομένων θα δείξει ποια πεδία μπορούν να ενημερώνονται αυτόματα και ποια απαιτούν ανθρώπινη παρέμβαση ή πρόσθετα δικαιολογητικά. Με τον τρόπο αυτό, η ΑΑΔΕ θα μπορεί να διορθώσει τεχνικές δυσλειτουργίες πριν το ΜΙΔΑ χρησιμοποιηθεί ως αποκλειστική βάση για φορολογικούς υπολογισμούς, επιδόματα, στεγαστικά μέτρα και μαζικούς ελέγχους.
Τσουχτερά πρόστιμα
Ιδιαίτερη σημασία έχει η δυνατότητα δήλωσης της πραγματικής επιφάνειας χωρίς αναδρομικές επιβαρύνσεις.
Όταν τα πραγματικά τετραγωνικά είναι περισσότερα από εκείνα που είχαν δηλωθεί, η νέα επιφάνεια θα λαμβάνεται υπόψη για τον ΕΝΦΙΑ από το 2027 και μετά, χωρίς πρόσθετους φόρους και πρόστιμα για τα προηγούμενα έτη. Αντίστροφα, όταν η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου αποδεικνύει μικρότερη επιφάνεια, ο μελλοντικός υπολογισμός του φόρου θα μπορεί να προσαρμοστεί στα πραγματικά δεδομένα.
Η μεταβατική περίοδος θα δώσει περιθώριο για τη δήλωση μισθώσεων και δωρεάν παραχωρήσεων χωρίς πρόστιμα πριν από την εφαρμογή των νέων υποχρεώσεων. Η έναρξη επιβολής του προστίμου για εκπρόθεσμη δήλωση χρήσης έχει οριστεί από την 1η Νοεμβρίου 2026 αλλά το βασικό σενάριο προβλέπει τη μετάθεσή της με απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ. Έτσι, αποφεύγεται ο αιφνιδιασμός κατά τους πρώτους μήνες λειτουργίας και παρέχεται χρόνος για ενημέρωση των πολιτών και προσαρμογή των λογιστικών διαδικασιών.
Σημειώνεται ότι η μη συμμόρφωση με τους νέους κανόνες συνεπάγεται τσουχτερά πρόστιμα, τα οποία ξεκινούν από 500 ευρώ για εκπρόθεσμη δήλωση μίσθωσης και μπορούν να αγγίξουν τα 1.000 ευρώ εάν η ανακριβής δήλωση οδήγησε σε παράνομη είσπραξη ενισχύσεων. Το πιο σημαντικό όμως, είναι ο άμεσος κίνδυνος για τις ίδιες τις αγροτικές επιδοτήσεις, καθώς οποιοδήποτε λάθος ή καθυστέρηση στη δήλωση των εκτάσεων μπορεί να στερήσει από τον παραγωγό τις ενισχύσεις του ΟΣΔΕ.
Αγρότες
Το ΜΙΔΑ θα βάλει οριστικό τέλος στις “άτυπες” προφορικές συμφωνίες ή τα απλά χαρτιά για μισθώσεις και δωρεάν παραχωρήσεις μεταξύ συγγενών και συγχωριανών, απαιτώντας την πλήρη ψηφιακή δήλωση όλων των μισθωτηρίων και της πραγματικής χρήσης της γης.
Ωστόσο οι αγρότες θα έρθουν αντιμέτωποι με τεράστια γραφειοκρατία και αυξημένο κόστος, αφού υποχρεούνται να προχωρήσουν σε μαζικές διορθώσεις στο Ε9 και το Κτηματολόγιο, επιβαρυνόμενοι με τα έξοδα μηχανικών, τοπογράφων και λογιστών μέσα σε εξαιρετικά στενά χρονικά περιθώρια.
Τι προβλέπει η λειτουργία του ΜΙΔΑ
Μετά την ολοκλήρωση της πιλοτικής φάσης, το ΜΙΔΑ θα έχει συγκεντρώσει για πρώτη φορά σε μία νέα ενιαία βάση δεδομένων όλα τα στοιχεία που αφορούν τη χρήση των ακινήτων στη χώρα μας.
Οι βασικοί άξονες του νέου Μητρώου περιλαμβάνουν:
Νέο Τρόπο Πιστοποίησης: Το ΜΙΔΑ θα γίνει η κύρια πηγή πληροφόρησης για την πιστοποίηση της κύριας κατοικίας. Η αλλαγή αυτή θα εφαρμοστεί αρχικά για την απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ σε μικρούς οικισμούς με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους, για ακίνητα 100% πλήρους κυριότητας με αξία που δεν ξεπερνά τις 400.000 ευρώ.
Ενιαία Βάση Δεδομένων: Η ενοποίηση των πληροφοριών θα επιτρέψει στο Υπουργείο Οικονομικών να σχεδιάζει πιο αποτελεσματικά τη στεγαστική πολιτική και στην ΑΑΔΕ να πραγματοποιεί αυστηρούς και στοχευμένους ελέγχους εντοπίζοντας ακίνητα που δεν έχουν δηλωθεί ποτέ.
Αυτόματες Διασταυρώσεις: Η πλατφόρμα θα ενημερώνεται αυτόματα για κάθε μεταβολή στην ιδιοκτησιακή κατάσταση, μειώνοντας δραστικά την ανάγκη για διορθώσεις από τους πολίτες.
Ενιαία ηλεκτρονική πλατφόρμα για όλα τα ακίνητα
Συμπεριλαμβανομένων των αγροτικών ακινήτων, στόχος του νέου συστήματος είναι να συγκεντρώσει σε μία ενιαία ηλεκτρονική πλατφόρμα όλα τα στοιχεία που σήμερα βρίσκονται διάσπαρτα σε διαφορετικές βάσεις δεδομένων του Δημοσίου για όλα τα ακίνητα, επιτρέποντας στην ΑΑΔΕ να πραγματοποιεί άμεσες διασταυρώσεις και στοχευμένους ελέγχους.
Ψηφιακή ταυτότητα για κάθε ακίνητο
Στο ΜΙΔΑ θα καταγράφονται αναλυτικά όλα τα βασικά χαρακτηριστικά κάθε ακινήτου, όπως:
- το είδος του ακινήτου,
- η επιφάνειά του,
- η γεωγραφική του θέση,
- ο όροφος,
- αν είναι ηλεκτροδοτούμενο ή ημιτελές,
- αν είναι κενό, μισθωμένο ή έχει παραχωρηθεί δωρεάν,
- ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ),
- καθώς και ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ).
Με την ενοποίηση των στοιχείων, η φορολογική διοίκηση θα μπορεί να εντοπίζει ευκολότερα αδήλωτα εισοδήματα από ενοίκια, αλλά και περιπτώσεις στις οποίες έχουν δηλωθεί λανθασμένα τετραγωνικά μέτρα, οδηγώντας σε μικρότερες φορολογικές επιβαρύνσεις, όπως στον ΕΝΦΙΑ.
neakriti.gr
