• Στις 21 Απριλίου η πρώτη συνεδρίαση για την εθνική στρατηγική – Στο τραπέζι αλλαγές σε ενισχύσεις, «πράσινες» υποχρεώσεις και ανακατανομή πόρων
Στο ξενοδοχείο Grand Hyatt Athens ξεκινά στις 21 Απριλίου η δημόσια διαβούλευση για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική 2028-2034, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας κρίσιμης διαδικασίας που θα καθορίσει το μέλλον των αγροτικών ενισχύσεων στην Ελλάδα. Με φόντο τις πιέσεις της κλιματικής κρίσης και τις αλλαγές στις ευρωπαϊκές προτεραιότητες, η νέα ΚΑΠ φέρνει ανατροπές σε επιδοτήσεις, περιβαλλοντικές δεσμεύσεις και επενδύσεις.
Πρεμιέρα διαβούλευσης με ευρύ σχήμα
Η εναρκτήρια συνεδρίαση εντάσσεται στο πλαίσιο του Εθνικού και Περιφερειακού Σχεδίου Εταιρικής Σχέσης (ΕΠΕΣ), με τη συμμετοχή περισσότερων από 100 εκπροσώπων από τον δημόσιο τομέα, την αυτοδιοίκηση, αγροτικούς φορείς και την ακαδημαϊκή κοινότητα.
Στόχος είναι η διαμόρφωση της εθνικής στρατηγικής ενόψει των ευρωπαϊκών διαπραγματεύσεων, με τις εισηγήσεις να κατευθύνονται προς το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης.
Τέλος της «αιρεσιμότητας» – Νέο μοντέλο ενισχύσεων
Σημαντική αλλαγή αποτελεί η κατάργηση της σημερινής «αιρεσιμότητας» και η αντικατάστασή της από το σύστημα «διαχείρισης εκμετάλλευσης» (farm stewardship).
Οι αγρότες θα καλούνται να εφαρμόζουν υποχρεωτικές πρακτικές για:
- προστασία εδάφους και νερού
- διατήρηση βιοποικιλότητας
- περιορισμό περιβαλλοντικών επιπτώσεων
Κεντρικός άξονας είναι η αρχή «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης» (DNSH), που θα επηρεάζει το σύνολο των ενισχύσεων.
Συγχώνευση «πράσινων» ενισχύσεων
Τα οικολογικά σχήματα και τα αγροπεριβαλλοντικά μέτρα συγχωνεύονται σε ένα ενιαίο πλαίσιο δράσεων.
Η νέα προσέγγιση δίνει τη δυνατότητα στα κράτη-μέλη να επιβραβεύουν άμεσα τις περιβαλλοντικές υπηρεσίες των αγροτών, πέρα από την απλή κάλυψη κόστους.
Παράλληλα, εισάγεται η «πληρωμή μετάβασης», με ενισχύσεις που μπορεί να φτάσουν έως και τις 200.000 ευρώ ανά εκμετάλλευση για όσους επενδύουν σε βιώσιμα μοντέλα παραγωγής.
Επενδύσεις με αυστηρό «πράσινο» φίλτρο
Η νέα ΚΑΠ διατηρεί τα επενδυτικά εργαλεία, αλλά με σαφή περιβαλλοντικό προσανατολισμό.
Η χρηματοδότηση θα συνδέεται με:
- εξοικονόμηση νερού και ενέργειας
- μείωση εκπομπών
- περιορισμό αγροτικών εισροών
Υψηλά ποσοστά ενίσχυσης αναμένονται για νέους αγρότες, αλλά με αυστηρότερους όρους.
Στο στόχαστρο η κτηνοτροφία
Στις Βρυξέλλες εντείνεται η συζήτηση για ανακατανομή πόρων, με πιθανή μείωση ενισχύσεων προς την κτηνοτροφία και μεταφορά τους σε πιο «πράσινες» καλλιέργειες.
Η εξέλιξη αυτή προκαλεί έντονες ανησυχίες, καθώς επηρεάζει άμεσα βασικούς κλάδους της ελληνικής παραγωγής, όπως η αιγοπροβατοτροφία και η παραγωγή φέτας.
Μάχη για τα κονδύλια
Με την ΚΑΠ να απορροφά περίπου το ένα τρίτο του προϋπολογισμού της Ε.Ε., οι αλλαγές που προωθούνται ανοίγουν έναν νέο κύκλο σκληρών διαπραγματεύσεων.
Η ισορροπία μεταξύ οικονομικής βιωσιμότητας και περιβαλλοντικών στόχων θα αποτελέσει το βασικό πεδίο σύγκρουσης για τα επόμενα χρόνια.
