ην εργαλειοθήκη των δοκιμασμένων μέτρων του 2022 ενεργοποιεί η κυβέρνηση προκειμένου να βάλει αναχώματα στις εκρηκτικές αυξήσεις που έρχονται στην ελληνική αντλία καυσίμων από τον πόλεμο της Μέσης Ανατολής και απειλούν με νέα πληθωριστική κρίση, μέσω της εφοδιαστικής αλυσίδας. Στην πρώτη γραμμή βρίσκονται μέτρα όπως η οριζόντια επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης (diesel) αλλά και επιδοτήσεις καυσίμων τύπου Fuel Pass, όπως επίσης μέτρα για τα ακτοπλοΐκά εισητήρια, στήριξη ενεργοβόρων επιχειρήσεων και παρεμβάσεις στον πρωτογενή τομέα.
Το ακριβές μείγμα του νέου πακέτου μέτρων «κλειδώνει» εντός της ερχόμενης εβδομάδας, ώστε να ανακοινωθεί προς τα τέλη της εβδομάδας ή στις αρχές της επόμενης και σίγουρα πριν από το Πάσχα, καθώς την ερχόμενη Πέμπτη 26 Μαρτίου θα συγκληθεί το υπουργικό συμβούλιο για την νέα αύξηση του κατώτατου μισθού. Εφόσον ανακοινωθεί η αύξηση του βασικού μισθού σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα, ξεκινά η αντίστροφη μέτρηση για το νέο πακέτο μέτρων, στο οποίο θα πρωταγωνιστεί η οριζόντια επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης.
Ερχεται επιδότηση στο diesel
Στόχος είναι να μπει νωρίς φραγμός στις εκρηκτικές αυξήσεις του πετρελαίου κίνησης, που χθες ξεπέρασε για πρώτη φορά τις τιμές της αμόλυβδης βενζίνης στην χονδρική, κάτι που οι πρατηριούχοι είχαν να δουν από την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Το diesel είναι το καύσιμο της εφοδιαστικής αλυσίδας αλλά και των αγροτών (αγροτικό πετρέλαιο), οπότε η κούρσα αύξησης των τιμών του «επιμολύνει» όλη την εφοδιαστική αλυσίδα αυξάνοντας το κόστος παραγωγής για τρόφιμα και άλλα βασικά αγαθά, όπως επίσης και υπηρεσίες.
Το σχέδιο που βρίσκεται στο τραπέζι προβλέπει επανάληψη του μέτρου που είχε εφαρμοστεί το 2022, δηλαδή οριζόντια επιδότηση του diesel στην αντλία με ένα ποσό που πιθανότατα δεν θα υστερεί από το μέτρο του 2022, δηλαδή θα κυμαίνεται κοντά στα 15 λεπτά του ευρώ το λίτρο. Ειδικότερα, το 2022 το πετρέλαιο κίνησης είχε επιδοτηθεί με 15 λεπτά του ευρώ προ ΦΠΑ.
Δεν ήταν τυχαία η επιμονή του ίδιου του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, τις προάλλες στο συνέδριο του Bloomberg ο οποίος υπογράμμισε πως: «όταν εξετάζει κανείς, για παράδειγμα, την τιμή της βενζίνης, και ειδικότερα του ντίζελ, αυτός είναι ένας τομέας που προκαλεί ανησυχία. Γιατί κάνω αυτή τη διάκριση; Επειδή όταν πρόκειται για το ντίζελ υπάρχει μια σαφής μετακύλιση στον πληθωρισμό, κάτι που δεν ισχύει απαραίτητα για τη βενζίνη. Καταλαβαίνω ότι υπήρχε ένα παγκόσμιο πρόβλημα εφοδιασμού όσον αφορά το πετρέλαιο κίνησης στην Ευρώπη. Γι’ αυτό και η τιμή του πετρελαίου κίνησης έχει αυξηθεί σημαντικά περισσότερο από την τιμή της βενζίνης. Επομένως, για εμένα το ντίζελ θα ήταν η πρώτη προτεραιότητα».
Η συγκράτηση του μεταφορικού κόστους θεωρείται κρίσιμη για τη διατήρηση της σταθερότητας στις τιμές της αγοράς, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που οι πληθωριστικές πιέσεις παραμένουν αισθητές (Η ΕΛλάδα «μπήκε» στον πόλεμο με πληθωρισμό 3,1% τον Φεβρουάριο έναντι 1,9% στην Ευρωζώνη).
Ακτοπλοϊκά και αγρότες
Στο ίδιο πακέτο μέτρων που θα ανακοινωθεί πριν το Πάσχα εντάσσονται ειδικά μέτρα που αφορούν:
- στην συγκράτηση των τιμών στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια (εν όψει Πάσχα),
- στους αγρότες που πλήττονται από το ράλι ανατιμήσεων στα λιπάσματα
- στις ενεργοβόρες βιομηχανίες για το κόστος ενέργειας (ένα μέτρο που η κυβέρνηση «χρωστάει» από τον Οκτώβριο).
Ειδικότερα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον πρωτογενή τομέα, όπου εξετάζονται παρεμβάσεις για τη συγκράτηση του κόστους παραγωγής. Στο τραπέζι βρίσκεται η επιδότηση των παραγωγών για να αντέξουν την ραγδαία αύξηση των τιμών στα λιπάσματα, ενώ φαίνεται πως απορρίπτεται το ενδεχόμενο επιβολής πλαφόν στις τιμές βασικών αγροτικών εφοδίων. Στόχος είναι να αποτραπεί ένας νέος κύκλος αυξήσεων στα τρόφιμα, ο οποίος θα επιβάρυνε περαιτέρω τα νοικοκυριά.
Παράλληλα, η ακτοπλοΐα αποτελεί έναν ακόμη κρίσιμο τομέα, ενόψει και της τουριστικής περιόδου. Οι σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις, που συζητήθηκαν στην σύσκεψη η οποία πραγματοποιήθηκε ανάμεσα στον Σύνδεσμο Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας και τους δυο συναρμόδιους υπουργούς (Πιερρακάκη, Κικίλια) υπό τον Αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη περιλαμβάνουν τη μείωση λιμενικών τελών, την ενίσχυση κοινωνικών εκπτώσεων και την αναθεώρηση φορολογικών επιβαρύνσεων στα εισιτήρια οχημάτων. Στόχος είναι να συγκρατηθεί το κόστος μετακίνησης προς τα νησιά, ενισχύοντας παράλληλα την τουριστική δραστηριότητα.
Την ίδια ώρα, στο σχεδιασμό περιλαμβάνονται και ειδικές παρεμβάσεις για ενεργοβόρες επιχειρήσεις και βιομηχανίες, οι οποίες πλήττονται δυσανάλογα από τις αυξήσεις στην ενέργεια. Η στήριξη αυτών των κλάδων θεωρείται κρίσιμη για τη διατήρηση της παραγωγικής δραστηριότητας και της απασχόλησης, αλλά και για την συγκράτηση των τιμών χονδρικής σε μια σειρά από βασικά αγαθά που καταλήγουν στο ράφι των σούπερ – μάρκετ.
Τι θα γίνει με το Fuel Pass
Εντός της εβδομάδας θα «κλειδώσει» αν η επιδότηση καυσίμων με τη μορφή του Fuel Pass θα ενταχθεί σε αυτό το πακέτο μέτρων που αναμένεται πριν το Πάσχα ή θα πάει για το επόμενο πακετό, που θα ανακοινωθεί σε δεύτερο χρόνο. Σε αντίθεση με την επιδότηση του ντίζελ, το Fuel Pass αφορά κυρίως τα νοικοκυριά και τα φυσικά πρόσωπα, όπως και τους ελεύθερους επαγγελματίες και επί της ουσίας είναι ένα voucher με 3μηνη διάρκεια, το οποίο δίνεται σε όλους με εισοδηματικά κριτήρια (έως 30.000 ευρώ ετήσιο εισόδημα ήταν το όριο του 2022). Τα ποσά το 2022 κυμαίνονταν από 48 έως 100 ευρώ (στο Fuel Pass 2).
Το μέτρο θα ενεργοποιηθεί με βάση τη συνταγή του 2022, με το κόστος τότε να φτάνει περί τα 200 εκατ. ευρώ. Στόχος είναι η ενίσχυση των νοικοκυριών που πλήττονται περισσότερο από την άνοδο του κόστους μετακίνησης, με έμφαση στη μεσαία τάξη και τις ευάλωτες ομάδες.
Ο κουμπαράς
Η αβεβαιότητα στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον και η συνεχιζόμενη μεταβλητότητα στις τιμές της ενέργειας συνθέτουν ένα ιδιαίτερα απαιτητικό πλαίσιο, οδηγώντας το οικονομικό επιτελείο σε μια προσέγγιση προσεκτικών και σταδιακών κινήσεων. Σε αυτό το πλαίσιο, αποφεύγονται προς το παρόν παρεμβάσεις μεγάλης δημοσιονομικής κλίμακας, με την έμφαση να δίνεται σε μέτρα που μπορούν να ενεργοποιηθούν άμεσα, έχουν δοκιμαστεί στο παρελθόν και περιορίζουν το δημοσιονομικό αποτύπωμα.
Ο «κουμπαράς» που υπάρχει αυτή τη στιγμή στην άκρη και, χωρίς τον πόλεμο, θα «έσπαγε» για τα μέτρα της ερχόμενης ΔΕΘ (που είναι και η τελευταία πριν τις εκλογές του 2027) περιέχει προς το παρόν περί τα 800 εκατ. ευρώ. Αυτή είναι η πρώτη μαγιά δυνατοτήτων του εθνικού προϋπολογισμού για παρεμβάσεις, χωρίς δημοσιονομικές ευελιξίες από την Κομισιόν. Είναι εύλογο, λοιπόν, ότι η κυβέρνηση δεν θέλει να δαπανήσει σε ένα πακέτο μέτρων όλο το απόθεμα, καθώς η διάρκεια της κρίσης είναι παντελώς άδηλη και τα μέτρα στήριξης που μπορεί να απαιτηθούν σε βάθος χρόνου δεν αποκλείεται να αθροιστούν, τελικά, σε εκατοντάδες εκατομμύρια αν όχι σε δισ. ευρώ. Γι αυτό και καθώς οι ισορροπίες όπως και οι αντοχές της ελληνικής οικονομίας είναι συγκεκριμένες, το οικονομικό επιτελείο έχει επιλέξει να προχωρήσει προσεκτικά.
«Και σήμερα αν έληγε το πρόβλημα, πείτε ότι σήμερα ολοκληρώθηκε η κρίση στη Μέση Ανατολή, οι ειδικοί εκτιμούν ότι θα χρειαστούν περίπου δύο μήνες για να επανέλθουμε στην προηγούμενη κατάσταση. Δηλαδή, εκεί που ήμασταν πριν η κρίση ξεκινήσει. ‘Αρα, ήδη έχουμε επιπτώσεις», υπογράμμισε χαρακτηριστικά ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης σε συνέντευξη που παραχώρησε στο MEGA και στην εκπομπή Live News.
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκονται παρεμβάσεις που έχουν ήδη εφαρμοστεί σε προηγούμενες περιόδους κρίσης, γεγονός που επιτρέπει την άμεση επαναφορά τους χωρίς χρονοβόρες διαδικασίες.
Και στο βάθος ρήτρα διαφυγής για ΕΦΚ
Ωστόσο, καθοριστικός παράγοντας για την έκταση και την ένταση των παρεμβάσεων παραμένει η στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ελληνική κυβέρνηση αναμένει αποφάσεις σχετικά με το βαθμό δημοσιονομικής ευελιξίας που θα επιτραπεί στα κράτη-μέλη, προκειμένου να χρηματοδοτήσουν μέτρα στήριξης. Μέχρι στιγμής, οι σχετικές ενδείξεις δεν είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικές, γεγονός που ενισχύει τη στάση αναμονής. Στελέχη της οδού Νίκης σχολίαζαν χαρακτηριστικά στην «Η» πως αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει στο οικονομικό επιτελείο καμία εικόνα ότι θα υπάρξει άμεσα ρήτρα διαφυγής για τις μειώσεις φόρων…
Σε αυτό το πλαίσιο, η Αθήνα διατηρεί διαθέσιμες εφεδρείες, οι οποίες θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν εφόσον υπάρξει το απαραίτητο ευρωπαϊκό «πράσινο φως». Παράλληλα, αποφεύγονται επιλογές υψηλού κόστους και μακροχρόνιων δεσμεύσεων, όπως η μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα, η οποία θεωρείται δύσκολα αναστρέψιμη και η οποία θα ενεργοποιηθεί μόνο με την ευρωπαική ρήτρα διαφυγής διασφαλισμένη.
Συνολικά, η στρατηγική που διαμορφώνεται βασίζεται σε ευελιξία, στοχευμένες παρεμβάσεις και συνεχή αξιολόγηση των εξελίξεων. Η κυβέρνηση επιδιώκει να διατηρήσει ισορροπία μεταξύ της ανάγκης για στήριξη της κοινωνίας και της υποχρέωσης δημοσιονομικής σταθερότητας, σε ένα περιβάλλον που παραμένει ιδιαίτερα ρευστό.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, για παράδειγμα, θα έχει η αντίδραση της Κομισιόν απέναντι στο ισπανικό πακέτο μέτρων των 5 δισ. ευρώ, που ανακοίνωσε ο Ισπανός Πρωθυπουργός Σάντσεθ και το οποίο παραβιάζει – κατά δήλωση των ίδιων των Ισπανών – τους νέους δημοσιονομικούς κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης…
imerisia.gr
