Χωρίς ουσιαστικό όφελος από τις πρόσφατες βροχοπτώσεις παρέμεινε η Κρήτη, η οποία συνεχίζει να αντιμετωπίζει υψηλό κίνδυνο πυρκαγιάς λόγω της ξηρής καύσιμης ύλης και των ισχυρών ανέμων, σύμφωνα με την ανάλυση του Θοδωρή Κολυδά.
Περιορισμένο ήταν για την Κρήτη το όφελος από τις βροχοπτώσεις που σημειώθηκαν στη χώρα στις 24 και 25 Ιουλίου, καθώς το νησί εξακολούθησε να εμφανίζει χαμηλά επίπεδα υγρασίας τόσο στο έδαφος όσο και στη λεπτή νεκρή καύσιμη ύλη.
Σύμφωνα με ανάλυση του μετεωρολόγου Θοδωρή Κολυδά, η επίδραση των βροχών ήταν ιδιαίτερα άνιση σε ολόκληρη τη χώρα.
Η δυτική, η κεντρική και η βόρεια Ελλάδα παρουσίασαν αισθητή βελτίωση, σε αντίθεση με την Κρήτη, τα Δωδεκάνησα και τμήματα του Αιγαίου, όπου οι βροχοπτώσεις ήταν περιορισμένες και σε αρκετές περιπτώσεις σχεδόν ανύπαρκτες.
Η εικόνα αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία μέσα στην καρδιά της αντιπυρικής περιόδου, καθώς η Κρήτη εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με υψηλές θερμοκρασίες, ισχυρούς βόρειους ανέμους και παρατεταμένη ανομβρία.
Ξερά χόρτα, φύλλα, πευκοβελόνες και λεπτά κλαδιά παραμένουν με μικρή περιεκτικότητα σε υγρασία, γεγονός που αυξάνει την ευκολία ανάφλεξης και την πιθανότητα πολύ γρήγορης εξάπλωσης μιας πυρκαγιάς.
Ελάχιστη μεταβολή στην Κρήτη
Οι δορυφορικές εκτιμήσεις για το διάστημα 18-24 Ιουλίου δείχνουν ότι οι σημαντικότερες βροχοπτώσεις καταγράφηκαν στη δυτική, κεντρική και βόρεια Ελλάδα.
Αξιόλογα ύψη βροχής σημειώθηκαν στην Ήπειρο, τη Θεσσαλία, τη Μακεδονία, τη Στερεά Ελλάδα και την Πελοπόννησο.
Στην Κρήτη, όμως, η επίδραση των φαινομένων ήταν πολύ μικρότερη, με αποτέλεσμα να μην καταγραφεί ουσιαστική αύξηση της υγρασίας της επιφανειακής νεκρής βλάστησης.
Η πειραματική αποτύπωση δείχνει μικρή ή ακόμη και αρνητική μεταβολή σε αρκετές περιοχές του νησιού.
Ανάλογη εικόνα παρατηρήθηκε στη Ρόδο, στα Δωδεκάνησα, σε τμήματα των Κυκλάδων και της Λέσβου.
Με απλά λόγια, ενώ οι βροχές έδωσαν μια προσωρινή ανάσα σε μεγάλο μέρος της ηπειρωτικής Ελλάδας, στην Κρήτη τα επιφανειακά καύσιμα παρέμειναν ξηρά ή πολύ ξηρά.
Η κρίσιμη σημασία της νεκρής καύσιμης ύλης
Όπως επισημαίνει ο Θοδωρής Κολυδάς, η συμπεριφορά μιας δασικής πυρκαγιάς δεν εξαρτάται μόνο από τον άνεμο και τη θερμοκρασία.
Καθοριστικό ρόλο παίζει και η κατάσταση της καύσιμης ύλης που βρίσκεται στο έδαφος.
Στη λεπτή νεκρή καύσιμη ύλη περιλαμβάνονται τα ξερά χόρτα, τα φύλλα, οι πευκοβελόνες και τα λεπτά κλαδιά.
Η υγρασία που περιέχουν, γνωστή διεθνώς ως Dead Fuel Moisture Content (DFMC), επηρεάζει άμεσα το πόσο εύκολα μπορούν να αναφλεγούν.
Όσο χαμηλότερη είναι η υγρασία, τόσο πιο εύκολα αρπάζουν φωτιά και τόσο ταχύτερα μπορούν να υποστηρίξουν την αρχική εξάπλωση μιας πυρκαγιάς.
Πρόκειται για υλικά που αντιδρούν πολύ γρήγορα στις αλλαγές του καιρού. Μπορούν να βραχούν μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα, αλλά και να στεγνώσουν ξανά μέσα σε λίγες ώρες όταν επικρατήσουν ζέστη, χαμηλή σχετική υγρασία και ισχυροί άνεμοι.
Πολύ ξηρή η εικόνα πριν από τις βροχές
Ως ημέρα αναφοράς χρησιμοποιήθηκε η 18η Ιουλίου, όταν είχαν ήδη διαμορφωθεί ιδιαίτερα ξηρές πυρομετεωρολογικές συνθήκες σε μεγάλο μέρος της χώρας.
Η μέση μέγιστη θερμοκρασία στην ελληνική ξηρά υπολογίστηκε στους 31,6 βαθμούς Κελσίου, ενώ η υψηλότερη τιμή έφθασε τους 36,5 βαθμούς.
Η μέση ελάχιστη σχετική υγρασία ήταν 39,5%, με την κατώτερη τιμή να υποχωρεί στο 21,1%.
Οι χαμηλότερες τιμές καταγράφηκαν κυρίως στη δυτική, κεντρική και νότια ηπειρωτική χώρα, αλλά και τοπικά στην Κρήτη.
Παράλληλα, η μέγιστη ταχύτητα ανέμου στα 10 μέτρα έφθασε τοπικά τα 43 χιλιόμετρα την ώρα.
Ο άνεμος δεν συμβάλλει μόνο στην ξήρανση της βλάστησης. Μετά την εκδήλωση μιας φωτιάς, τροφοδοτεί τις φλόγες με οξυγόνο, τις ωθεί προς άκαυτη βλάστηση και διευκολύνει τη μεταφορά καύτρων σε μεγαλύτερες αποστάσεις.
Στο 9,5% η μέση υγρασία
Στις 18 Ιουλίου η μέση εκτιμώμενη ελάχιστη υγρασία της λεπτής νεκρής καύσιμης ύλης είχε περιοριστεί στο 9,5%, ενώ η χαμηλότερη τιμή έφθανε μόλις στο 5,4%.
Με βάση την προκαταρκτική ταξινόμηση:
- κάτω από 6% η κατάσταση θεωρείται εξαιρετικά ξηρή,
- από 6% έως 10% πολύ ξηρή,
- από 10% έως 15% ξηρή,
- από 15% έως 20% μέτρια ξηρή,
- πάνω από 20% υγρή.
Μεγάλο μέρος της χώρας βρισκόταν, επομένως, στην κατηγορία της πολύ ξηρής καύσιμης ύλης.
Πού βοήθησαν περισσότερο οι βροχές
Η δορυφορική εκτίμηση NASA GPM IMERG για το διάστημα 18-24 Ιουλίου υπολόγισε τη μέση βροχόπτωση στην ελληνική ξηρά περίπου στα 13,9 χιλιοστά, με τη μέγιστη τιμή να προσεγγίζει τα 98,6 χιλιοστά.
Στις περιοχές όπου οι βροχές είχαν αξιόλογη ένταση και διάρκεια σημειώθηκε ουσιαστική διαβροχή της φυλλάδας, των ξερών χόρτων και των λεπτών κλαδιών.
Η πειραματική προσομοίωση για τις 25 Ιουλίου ανέβασε τη μέση εκτιμώμενη υγρασία της λεπτής νεκρής καύσιμης ύλης στο 20,4%.
Η μεγαλύτερη βελτίωση καταγράφηκε στην Ήπειρο, τη Θεσσαλία, τη Μακεδονία, τη δυτική και κεντρική Στερεά Ελλάδα, μεγάλο μέρος της Πελοποννήσου και τοπικά στο βόρειο Αιγαίο.
Προσωρινή η ανακούφιση
Ο μετεωρολόγος τονίζει ότι ακόμη και στις περιοχές όπου οι βροχές βελτίωσαν αισθητά την κατάσταση, το όφελος δεν είναι μόνιμο.
Η λεπτή νεκρή καύσιμη ύλη μπορεί να χάσει γρήγορα την υγρασία της όταν ακολουθήσουν υψηλές θερμοκρασίες, έντονη ηλιοφάνεια, χαμηλή ατμοσφαιρική υγρασία και ενισχυμένοι ξηροί άνεμοι.
Παράλληλα, οι θερινές βροχοπτώσεις επηρεάζουν περισσότερο τα λεπτά επιφανειακά καύσιμα. Τα παχύτερα κλαδιά, οι κορμοί και τα βαθύτερα στρώματα οργανικής ύλης αντιδρούν πιο αργά και μπορεί να παραμένουν πολύ ξηρά έπειτα από παρατεταμένη ανομβρία.
Για την Κρήτη, όπου οι βροχές ήταν ανεπαρκείς και οι άνεμοι παραμένουν ισχυροί, η ανάγκη αυξημένης επιφυλακής εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα μεγάλη.
Οι χάρτες που χρησιμοποιούνται στην ανάλυση αποτελούν πειραματική επιστημονική εκτίμηση, βασισμένη σε δεδομένα ERA5-Land και NASA GPM IMERG, και δεν υποκαθιστούν τους επίσημους δείκτες κινδύνου πυρκαγιάς.
neakriti.gr
