• Διασταυρωτικοί έλεγχοι φέρνουν καταλογισμούς σε παραγωγούς • Πώς ενημερώνονται για τα ποσά που πρέπει να επιστρέψουν
Κύμα ειδοποιητηρίων για επιστροφή αγροτικών ενισχύσεων βρίσκεται σε εξέλιξη τις τελευταίες ημέρες, με την ΑΑΔΕ να αποστέλλει email και μηνύματα σε παραγωγούς για ποσά που κρίθηκαν αχρεωστήτως καταβληθέντα. Οι καταλογισμοί αφορούν την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης του 2023 και ήδη προκαλούν έντονο προβληματισμό στον αγροτικό κόσμο.
Παράλληλα ο πρόεδρος του ΑΚΚΕΛ κ. Βάκης Τσιομπανίδης προέβη σε νομική καταγγελία στην AGRI για το συγκεκριμένο θέμα.
Τι αναφέρουν τα ειδοποιητήρια
Σύμφωνα με πληροφορίες, στα ειδοποιητήρια που λαμβάνουν οι παραγωγοί επισημαίνεται ότι, μετά από διοικητικούς, επιτόπιους και διασταυρωτικούς μηχανογραφικούς ελέγχους για την ΕΑΕ 2023, διαπιστώθηκαν αποκλίσεις από τα κριτήρια επιλεξιμότητας.
Οι έλεγχοι αυτοί, όπως αναφέρεται, αφορούν τους όρους χορήγησης των ενισχύσεων, με αποτέλεσμα να προκύπτουν περιπτώσεις μη συμμόρφωσης. Στα ίδια έγγραφα αναγράφονται αναλυτικά και τα ποσά που καλούνται να επιστρέψουν οι αγρότες.
Ποιοι μπαίνουν στο στόχαστρο
Οι καταλογισμοί φαίνεται να προκύπτουν κυρίως από:
- διασταυρωτικούς ελέγχους στοιχείων δηλώσεων
- αποκλίσεις σε επιλέξιμες εκτάσεις ή δραστηριότητες
- μη τήρηση όρων επιδότησης
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί νέα πίεση σε παραγωγούς που ήδη βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένο κόστος παραγωγής και ρευστότητας.
Πώς ενημερώνονται οι παραγωγοί
Για να δουν τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά, οι παραγωγοί πρέπει να ακολουθήσουν συγκεκριμένη διαδικασία στην πλατφόρμα της ΑΑΔΕ, με τίτλο Αχρεώστητα Πρώτου Πυλώνα
Μέσω της συγκεκριμένης διαδρομής εμφανίζονται οι οφειλές που έχουν καταλογιστεί.
Προβληματισμός και ερωτήματα
Η αποστολή των ειδοποιητηρίων ανοίγει εκ νέου τη συζήτηση για:
- την ακρίβεια των διασταυρωτικών ελέγχων
- τα περιθώρια ενστάσεων από τους παραγωγούς
- το κατά πόσο οι αγρότες είχαν σαφή ενημέρωση για τα κριτήρια επιλεξιμότητας
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να κριθεί αν θα υπάρξουν διορθώσεις ή διευκολύνσεις, καθώς ήδη καταγράφονται αντιδράσεις από τον αγροτικό χώρο.
ΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΠΡΟΣ DG AGRI AΠΟ ΑΚΚΕΛ ΚΑΙ ΒΑΚΗ ΤΣΙΟΜΠΑΝΙΔΗ
Για το παραπάνω θέμα, το οποίο έφερε στη δημοσιότητα ο πρόεδρος του ΑΚΚΕΛ κ. Βάκης Τσιομπανίδης, προέβη σε νομική καταγγελία προς τη DG AGRI με κοινοποίηση σε OLAF – EPPO – ECA – European Ombudsman – PETI – DG TAXUD – Συνήγορο του Πολίτη, με θέμα:
«Συστημική παραβίαση του ενωσιακού και εθνικού δικαίου στη διαχείριση των άμεσων ενισχύσεων της ΚΑΠ στην Ελλάδα – Παράνομες ανακτήσεις, παραβίαση ακατάσχετου, ψευδής απορρόφηση πόρων και διοικητική δυσλειτουργία».
Στην καταγγελία, αναφέρονται τα εξής:
«Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι,
Ως Πρόεδρος του Αγροτικού Κτηνοτροφικού Κόμματος Ελλάδας που εκπροσωπεί χιλιάδες παραγωγούς στην Ελλάδα, σας γνωστοποιώ μια συνεχιζόμενη, συστημική και πολυεπίπεδη παραβίαση του ενωσιακού και εθνικού δικαίου στη διαχείριση των άμεσων ενισχύσεων της ΚΑΠ στην Ελλάδα.
Η πρακτική αυτή αφορά:
– εκ των υστέρων ανακτήσεις ενισχύσεων,
– παράνομες παρακρατήσεις ακατάσχετων ποσών,
– μη διασταύρωση δεδομένων,
– λανθασμένες δηλώσεις πληρωμών προς την ΕΕ,
– παραπλανητική εικόνα απορρόφησης πόρων,
– διοικητική δυσλειτουργία μετά την υπαγωγή του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ.
Τα παρακάτω συνιστούν παραβίαση των Κανονισμών της ΚΑΠ, των αρχών χρηστής διοίκησης, της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.
1. Εκ των υστέρων ανακτήσεις – Παραβίαση Κανονισμών 2021/2116 & 2021/2115
Τα τελευταία έτη (2021–2026) η Ελλάδα:
1. Δηλώνει στη DG AGRI ότι οι ενισχύσεις έχουν καταβληθεί κανονικά.
2. Οι πληρωμές εμφανίζονται ως οριστικές στα συστήματα της Επιτροπής.
3. Μετά από 2–3 χρόνια, η ΑΑΔΕ αποστέλλει μαζικά Προσκλήσεις επιστροφής αχρεωστήτως καταβληθέντων, επικαλούμενη ελλιπείς ελέγχους.
Αυτό παραβιάζει:
– Κανονισμό (ΕΕ) 2021/2116, άρθρα 9–12 (υποχρεώσεις ελέγχων)
– Άρθρο 59 (αξιοπιστία δεδομένων)
– Άρθρο 54 (υποχρέωση ενημέρωσης για ανακτήσεις)
– Κανονισμό (ΕΕ) 640/2014, άρθρα 3–5
– Κανονισμό (ΕΕ) 809/2014, άρθρα 24–32
Η μη ενημέρωση της Επιτροπής για τις ανακτήσεις δημιουργεί ψευδή εικόνα απορρόφησης.
2. Παραβίαση του ακατάσχετου των ενισχύσεων – Παράνομη άρση προστασίας
Η ελληνική νομοθεσία (Ν. 4314/2014, Ν. 4254/2014) ορίζει ότι οι ενισχύσεις της ΚΑΠ είναι:
– ακατάσχετες,
– ανεκχώρητες,
– μη συμψηφιστέες,
– μη δεσμεύσιμες,
εκτός αν υπάρχει ρητή συναίνεση του δικαιούχου.
Αν έχουν γίνει παρακρατήσεις ή δεσμεύσεις ποσών από λογαριασμούς ενισχύσεων, τότε παραβιάζονται:
– η εθνική νομοθεσία,
– ο Κανονισμός (ΕΕ) 2021/2115, άρθρο 83 (σκοπός ενισχύσεων),
– η Αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης (άρθρο 317 ΣΛΕΕ),
– η Αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης (νομολογία ΔΕΕ C‑120/97, C‑201/08).
Η χρήση των ενισχύσεων ως φοροεισπρακτικού εργαλείου είναι ασυμβίβαστη με το ενωσιακό δίκαιο.
3. Υπαγωγή ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ – Κίνδυνος σύγκρουσης ρόλων
Ο ΟΠΕΚΕΠΕ έχει θεσμικό ρόλο:
– προστασίας του αγροτικού εισοδήματος,
– διασφάλισης της ορθής καταβολής ενισχύσεων,
– εφαρμογής της ΚΑΠ.
Με την υπαγωγή του στην ΑΑΔΕ παρατηρούνται:
– διοικητικές πρακτικές αντίθετες με τον σκοπό της ΚΑΠ,
– χρήση των ενισχύσεων ως μέσο είσπραξης,
– αδυναμία διασταύρωσης δεδομένων,
– αυξημένες ανακτήσεις,
– διοικητική ανασφάλεια δικαίου.
Αυτό συνιστά πιθανή παραβίαση:
– Κανονισμού (ΕΕ) 2021/2116, άρθρο 10 (διασταύρωση δεδομένων)
– Κανονισμού (ΕΕ) 2021/2115, άρθρο 83 (σκοπός ενισχύσεων)
4. Ειδική περίπτωση κτηνοτροφίας – Μη άντληση δεδομένων θανάτωσης ζώων
Στον τομέα της κτηνοτροφίας:
– ζώα που θανατώθηκαν με εντολή των αρχών το 2024 από πανώλη και ευλογιά,
– η ΑΑΔΕ δεν άντλησε τα δεδομένα από την κτηνιατρική βάση πως υπάρχει ανωτέρα βία,
– οι παραγωγοί εμφανίζονται ψευδώς ότι “πώλησαν” τα ζώα,
– κόπηκαν όλες οι ενισχύσεις απο το2024 έως σήμερα,
– ζητείται επιστροφή ενισχύσεων 2023.
Αυτό παραβιάζει:
– Κανονισμό (ΕΕ) 2021/2116, άρθρο 10
– Κανονισμό (ΕΕ) 640/2014, άρθρο 3
– Κανονισμό (ΕΕ) 809/2014, άρθρο 29
5. Αίτημα διερεύνησης
Ζητώ:
Από τη DG AGRI
– Έλεγχο της πρακτικής δήλωσης πληρωμών και εκ των υστέρων ανακτήσεων.
– Έλεγχο της συμμόρφωσης με τους Κανονισμούς 2021/2115 & 2021/2116.
– Έλεγχο της μη ενημέρωσης για ανακτήσεις
Από την OLAF
– Διερεύνηση ενδεχόμενης κακοδιαχείρισης κοινοτικών πόρων.
– Διερεύνηση παραπλανητικής δήλωσης απορρόφησης.
Από την EPPO
– Έλεγχο πιθανής βλάβης των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ (Κανονισμός 2017/1939).
Από το ECA
– Έλεγχο αξιοπιστίας των δηλωμένων πληρωμών.
Από τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή
– Έλεγχο κακοδιοίκησης.
6. Διαθεσιμότητα στοιχείων
Είμαι στη διάθεσή σας για:
– έγγραφα,
– αποδεικτικά στοιχεία,
– μαρτυρίες,
– τεχνικές αναλύσεις.
Με εκτίμηση,
Ευάγγελος (Βάκης) Τσιομπανίδης
Πρόεδρος
Αγροτικό Κτηνοτροφικό Κόμμα Ελλάδας (ΑΚΚΕΛ)»
