Σε αναμονή οι ελαιοπαραγωγοί, παρόλο που οι δηλώσεις τους δεν έχουν -συνήθως- μεταβολές
Συγγραφέας:Πέτρος Αλεξανδρής
Στην τελική ευθεία (;) φαίνεται ότι βρίσκεται το άνοιγμα των δηλώσεων ΟΣΔΕ 2026, με τους ελαιοπαραγωγούς και τα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων να παραμένουν σε στάση αναμονής. Το αρχικό χρονοδιάγραμμα, που προέβλεπε ενεργοποίηση της νέας πλατφόρμας έως τις 15 Ιουνίου, δεν τηρήθηκε, ενώ πλέον ως νέο ορόσημο εμφανίζεται επίσημα η Δευτέρα 22 Ιουνίου. Ωστόσο, όσο πλησιάζει η συγκεκριμένη ημερομηνία, τόσο πληθαίνουν τα ερωτήματα γύρω από την πραγματική ετοιμότητα του συστήματος.
Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι πλέον μόνο το πότε θα ανοίξει τυπικά η πλατφόρμα, αλλά εάν θα είναι πλήρως λειτουργική από την πρώτη στιγμή. Και αυτό διότι, σύμφωνα με πληροφορίες, μέχρι σήμερα δεν έχουν κληθεί από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) οι γεωτεχνικοί που θα συμμετείχαν στη διαδικασία δοκιμής της νέας αίτησης ΟΣΔΕ, ώστε να ελέγξουν στην πράξη τη λειτουργία της και να διατυπώσουν παρατηρήσεις πριν από την ενεργοποίηση του συστήματος.
Αν η διαδικασία αυτή δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί, είναι εύλογο να δημιουργούνται αμφιβολίες για το κατά πόσο μπορεί να τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα της 22ας Ιουνίου ή, ακόμη περισσότερο, για το αν η έναρξη θα συνοδευτεί από ένα σύστημα έτοιμο να δεχθεί κανονικά δηλώσεις.
Στην πράξη, η εμπειρία προηγούμενων ετών έχει δείξει ότι άλλο πράγμα είναι το «άνοιγμα» μιας πλατφόρμας και άλλο η ουσιαστική δυνατότητα υποβολής πλήρους και έγκυρης αίτησης. Ένα σύστημα μπορεί να τεθεί σε λειτουργία τυπικά, αλλά να παρουσιάζει προβλήματα σε κρίσιμα πεδία, ελέγχους, διασταυρώσεις ή γεωχωρικά δεδομένα. Σε μια τόσο σύνθετη διαδικασία όπως το ΟΣΔΕ, ακόμη και μικρές δυσλειτουργίες μπορούν να προκαλέσουν καθυστερήσεις, διορθώσεις, πρόσθετη πίεση στα ΚΥΔ και αβεβαιότητα στους παραγωγούς.
Την ίδια ώρα, η παρουσία της ιταλικής AGEA στην Ελλάδα προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο προβληματισμού. Επισήμως, ο αντίστοιχος οργανισμός πληρωμών της Ιταλίας βρίσκεται στη χώρα για τη μεταφορά τεχνογνωσίας σε ζητήματα μηχανισμού πληρωμών, αξιοποίησης δεδομένων, ελέγχων και σύγχρονων εργαλείων παρακολούθησης. Πρόκειται για ένα πεδίο στο οποίο η Ιταλία διαθέτει εμπειρία, ειδικά σε διαδικασίες που συνδέονται με γεωχωρικά υπόβαθρα, διασταυρώσεις και συστήματα αγροτικών ενισχύσεων.
Ωστόσο, το γεγονός ότι η ιταλική τεχνική συνδρομή έρχεται τόσο κοντά στο κρίσιμο χρονικό σημείο έναρξης των δηλώσεων δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για τον ακριβή της ρόλο. Πρόκειται για συνεργασία με μακροπρόθεσμο χαρακτήρα, που αφορά τη συνολική αναβάθμιση του μηχανισμού πληρωμών; Ή μήπως η εμπλοκή της AGEA συνδέεται και με την ανάγκη άμεσης τεχνικής υποστήριξης σε μια διαδικασία που πιέζεται ασφυκτικά από τον χρόνο;
Το ερώτημα αυτό γίνεται ακόμη πιο κρίσιμο αν ληφθεί υπόψη ότι, σε περίπτωση που οι δοκιμές αναδείξουν σοβαρά προβλήματα, τα διαθέσιμα σενάρια περιορίζονται. Το πρώτο είναι να μετατεθεί εκ νέου το άνοιγμα του ΟΣΔΕ, ακόμη και για τον Ιούλιο, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η πλατφόρμα θα λειτουργεί χωρίς σημαντικές αστοχίες. Το δεύτερο, πιο δύσκολο και προβληματικό, είναι να αναζητηθούν προσωρινές λύσεις.
Υπάρχει, βεβαίως, και το ενδεχόμενο να επιχειρηθεί η αξιοποίηση ιταλικής τεχνογνωσίας σε πιο άμεσο επίπεδο, με τεχνική υποστήριξη που θα μπορούσε να βοηθήσει στην ομαλή λειτουργία της διαδικασίας. Ένα τέτοιο σενάριο, όμως, θα απαιτούσε πρακτική προσαρμογή στα ελληνικά δεδομένα, στο υφιστάμενο γεωχωρικό υπόβαθρο, στις ανάγκες των ελληνικών εκμεταλλεύσεων και στις ιδιαιτερότητες των δηλώσεων που καταθέτουν κάθε χρόνο οι παραγωγοί.
Για τον αγροτικό κόσμο, και ειδικά για τους ελαιοπαραγωγούς, η καθυστέρηση δεν είναι μια τυπική διοικητική εκκρεμότητα. Το ΟΣΔΕ αποτελεί τη βάση για τις άμεσες ενισχύσεις, για σειρά συνδεδεμένων ενισχύσεων και οικολογικών σχημάτων και για την ομαλή ροή πληρωμών μέσα στη χρονιά. Κάθε καθυστέρηση στην έναρξη ή κάθε τεχνικό πρόβλημα στην υποβολή μπορεί να μεταφερθεί αργότερα στις πληρωμές, στους ελέγχους και στον προγραμματισμό των εκμεταλλεύσεων. Αντίστοιχα, προκαλεί πρόβλημα ρευστότητας, διότι ακόμα δεν έχει ενεργοποιηθεί η Κάρτα του Αγρότη.
Η κυβέρνηση επιμένει ότι στόχος είναι να διασφαλιστεί ένα ασφαλές και αξιόπιστο περιβάλλον υποβολής, ώστε να αποφευχθούν τεχνικές αστοχίες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις δηλώσεις και τις επόμενες πληρωμές. Ωστόσο, η αξιοπιστία του σχεδιασμού θα κριθεί στην πράξη. Αν η πλατφόρμα ανοίξει στις 22 Ιουνίου και λειτουργήσει κανονικά, η καθυστέρηση των προηγούμενων ημερών θα θεωρηθεί διαχειρίσιμη. Αν όμως ανοίξει χωρίς να μπορεί να υποστηρίξει ουσιαστικά την υποβολή των αιτήσεων, τότε το πρόβλημα θα μεταφερθεί στο πεδίο, στους παραγωγούς, στα ΚΥΔ και τελικά στον ίδιο τον μηχανισμό πληρωμών, δηλαδή τον πρώην ΟΠΕΚΕΠΕ, που έχει μεταφερθεί πλέον στην ΑΑΔΕ.
Σε κάθε περίπτωση, οι επόμενες ημέρες είναι καθοριστικές. Το ΟΣΔΕ 2026 δεν χρειάζεται μόνο ημερομηνία έναρξης. Χρειάζεται λειτουργικότητα, σαφείς οδηγίες, δοκιμασμένη εφαρμογή και εμπιστοσύνη από όσους θα κληθούν να το χρησιμοποιήσουν. Διότι για τον παραγωγό, η πραγματική εκκίνηση δεν είναι η στιγμή που θα εμφανιστεί μια πλατφόρμα στην οθόνη, αλλά η στιγμή που θα μπορεί να υποβάλει σωστά, πλήρως και χωρίς αβεβαιότητες την αίτησή του.
