Επιστολή διαμαρτυρίας για το ΟΣΔΕ 2026

Προβλήματα του myAGRO και επιπτώσεις στους παραγωγούς και στα Προγράμματα Αγροτικής Ανάπτυξης

Αξιότιμοι κύριοι και κυρίες,

Οι μελετητές γεωπόνοι εργαζόμαστε δίπλα στους αγρότες και τους κτηνοτρόφους, γνωρίζοντας τις εκμεταλλεύσεις τους, τις καλλιέργειες, τις επενδύσεις και τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει. Προσπαθούμε να υποβάλουμε ορθές αιτήσεις και να προλάβουμε λάθη που μπορεί να τους κοστίσουν. Φέτος καλούμαστε να υλοποιήσουμε την αποτύπωση της γεωργικής τους εκμετάλλευσης στην ΕΑΕ, σε ένα νέο περιβάλλον που συνεχίζει να αλλάζει, με σοβαρές εκκρεμότητες και με χρόνο που δεν επαρκεί για ασφαλή έλεγχο. Σήμερα, όμως, η καθημερινή εικόνα της ΕΑΕ 2026 απέχει από αυτό που χρειάζονται οι παραγωγοί και οι επαγγελματίες που τους εξυπηρετούν.

Έως σήμερα, σύμφωνα με κοινό δελτίο τύπου 50 ΚΥΔ Θεσσαλίας, στις 14/9,  έχουν οριστικοποιηθεί, λιγότερο από 2% των δηλώσεων σε περίπου 40 μέρες μετά το άνοιγμα του myAGRO, έναντι 100.000+ δηλώσεων στο ίδιο διάστημα προηγούμενων ετών.

Η εικόνα που αντιμετωπίζουμε:

Όπως έχει ήδη επισημανθεί και κοινοποιηθεί από διάφορους φορείς του κλάδου μας, η εφαρμογή δεν μπορεί να υποστηρίξει με ασφάλεια τις σύνθετες αιτήσεις, ενώ πολλές διορθώσεις που έχουν ζητηθεί  στην ΑΑΔΕ δεν έχουν υλοποιηθεί.

Παρά τις βελτιώσεις που γίνονται, παραμένουν ζητήματα που δυσκολεύουν ή καθυστερούν την οριστικοποίηση των δηλώσεων.

• Οι χάρτες και τα ιδιοκτησιακά δεδομένα δεν αποτυπώνουν πάντοτε τη σημερινή πραγματική εικόνα των αγροτεμαχίων, ενώ το monitoring δεν καλύπτει με τον ίδιο βαθμό αξιοπιστίας όλη την καλλιεργητική περίοδο.
• Σημαντικά νομικά και εφαρμοστικά ζητήματα αποσαφηνίζονται κατά τη διάρκεια της υποβολής. Αιτήσεις που έχουν ήδη ελεγχθεί χρειάζεται να ανοίξουν και να διορθωθούν ξανά.
• Πολλά ερωτήματα τεχνικής υποστήριξης καθυστερούν να απαντηθούν ή λαμβάνουν γενικές απαντήσεις ή δεν απαντώνται καν, που είναι το πιο συχνό φαινόμενο, ούτε από τις Περ. Διευθύνσεις της ΓΔΕΛΕΠ, ούτε το my1521, χωρίς να δίνεται πρακτική λύση στο συγκεκριμένο πρόβλημα.
• Υπάρχουν δυσκολίες στις εξουσιοδοτήσεις, στην πρόσβαση χρηστών, στη χαρτογράφηση, στους ΚΑΕΚ, στις μισθώσεις και στη διασύνδεση με άλλα δημόσια μητρώα.
• Η δήλωση του κάθε παραγωγού αποτελεί πολύ χρονοβόρα διαδικασία πλέον και απαιτεί διπλάσιες τουλάχιστόν εργατοώρες, γεγονός που δυσκολεύει τη διαδικασία και επιβαρύνει με επιπλέον κόστος και στον παραγωγό άλλα και στο ΚΥΔ. Η μετακύλιση ευθυνών και η πολυπλοκότητα των νέων αιτήσεων κινδυνεύουν να διπλασιάσουν το κόστος της διαδικασίας για κάθε αγρότη.

Ο μελετητής μπορεί να ελέγξει τα δικαιολογητικά που του προσκομίζει ο παραγωγός και να καταχωρίσει σωστά όσα δηλώνονται. Δεν μπορεί να εγγυηθεί την ορθότητα στοιχείων που προέρχονται από το Κτηματολόγιο, τις φορολογικές και κτηνιατρικές βάσεις ή άλλα δημόσια αρχεία. Δεν μπορεί επίσης να ευθύνεται για τεχνικές διακοπές, παλιούς χάρτες ή ελέγχους που αλλάζουν χωρίς έγκαιρη ενημέρωση.

Το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο:

Το βασικό εθνικό πλαίσιο είναι το Μέρος Γ του Ν. 5264/2025 (ΦΕΚ Α 239), όπως συμπληρώθηκε με τα άρθρα 96 και 97 του Ν. 5322/2026 (ΦΕΚ Α 117). Με αυτά προστέθηκε το άρθρο 63Α για τα πρόσωπα που διαχειρίζονται ΕΑΕ, τις υποχρεώσεις, την ευθύνη και τις κυρώσεις τους, ενώ συμπληρώθηκε το άρθρο 78 με τις σχετικές εξουσιοδοτικές διατάξεις.

• Η Απόφαση Α.1161/03.08.2026 (ΦΕΚ Β 4808), όπως τροποποιήθηκε με την Α.1171/20.08.2026 (ΦΕΚ Β 5253), ρυθμίζει την υποβολή της ΕΑΕ 2026, τις εξουσιοδοτήσεις, τον φάκελο τεκμηρίωσης, τη δέουσα επιμέλεια και τη σύγκρουση συμφερόντων. Συμπληρώνεται από την Εγκύκλιο Ε.2045/04.08.2026 της ΑΑΔΕ.
• Η Απόφαση Α.1180/08.09.2026 (ΦΕΚ Β 5458) καθορίζει τα όργανα και τη διαδικασία ελέγχου, την προηγούμενη ακρόαση, την επιμέτρηση των κυρώσεων, την υποτροπή και τον αποκλεισμό από την υποβολή ΕΑΕ.
• Το άρθρο 105 παρ. 3 του Ν. 5326/2026 (ΦΕΚ Α 125) μειώνει ειδικά για την ΕΑΕ 2026 τα πρόστιμα των απλών παραβάσεων στο ένα πέμπτο, δηλαδή από 1.000 έως 4.000 ευρώ ανά παράβαση. Για σοβαρές παραβάσεις παραμένει το εύρος των 20.000 έως 50.000 ευρώ.

Η ισχύουσα Απόφαση Α.1161/2026 αναγνωρίζει ότι ο γεωργός ευθύνεται για την ακρίβεια, την πληρότητα και τη νομιμότητα των δηλούμενων στοιχείων. Ο έλεγχος του ΚΥΔ ή του μελετητή περιορίζεται στην πληρότητα, την τυπική ορθότητα και τη συμβατότητα των δικαιολογητικών και δεν εκτείνεται στη γνησιότητά τους, στην επαλήθευση δεδομένων άλλων δημόσιων συστημάτων ή στις ουσιαστικές προϋποθέσεις επιλεξιμότητας, εκτός αν υπάρχει πρόδηλη ασυμβατότητα. Η ίδια απόφαση διευκρινίζει ότι η νόμιμη ανάθεση υλοποίησης προγράμματος σε μελετητή γεωπόνο δεν αποτελεί από μόνη της σύγκρουση συμφερόντων.

Παρά τις παραπάνω διευκρινίσεις, το πλαίσιο παραμένει ιδιαίτερα βαρύ. Για σοβαρή παράβαση προβλέπονται πρόστιμα έως 50.000 ευρώ, προσωρινός ή οριστικός αποκλεισμός και αλληλέγγυα και εις ολόκληρον ευθύνη με τον δικαιούχο για ανάκτηση ενίσχυσης άνω των 5.000 ευρώ, όταν υπάρχει υπαιτιότητα και αιτιώδης σύνδεσμος. Η Α.1180/2026 προβλέπει εξατομικευμένη αξιολόγηση, προηγούμενη ακρόαση και μη επιβολή κύρωσης για επουσιώδεις τυπικές πλημμέλειες. Αυτές οι εγγυήσεις πρέπει να εφαρμόζονται ουσιαστικά και με ενιαίο τρόπο.

Η συνυπευθυνότητα πρέπει να έχει σαφή όρια

Η συνυπευθυνότητα δεν μπορεί να λειτουργεί ως αυτόματη και συλλογική ενοχοποίηση. Η ευθύνη κάθε προσώπου πρέπει να συνδέεται με συγκεκριμένη πράξη ή παράλειψη, αποδεδειγμένη υπαιτιότητα, πραγματική δυνατότητα ελέγχου και αιτιώδη σύνδεσμο με το αποτέλεσμα. Ο παραγωγός ευθύνεται για όσα δηλώνει και προσκομίζει, ο μελετητής για την επιμελή καταχώριση και τους ελέγχους που του αναθέτει ρητά η νομοθεσία, ενώ η Διοίκηση οφείλει να εξασφαλίζει λειτουργικό σύστημα, αξιόπιστα δημόσια δεδομένα, πλήρεις οδηγίες και έγκαιρη υποστήριξη.

Δεν πρέπει ένα ανθρώπινο λάθος, μια τεχνική αστοχία ή ένα λανθασμένο δημόσιο δεδομένο να αντιμετωπίζονται σαν απάτη. Οι ουσιαστικές πολιτικές και διοικητικές ευθύνες δεν μπορούν να κρυφτούν κάτω από το χαλί μέσω της συλλογικής ενοχοποίησης ενός ολόκληρου κλάδου. Υπάρχουν σοβαρές πολιτικές και διοικητικές ευθύνες που πρέπει να διερευνηθούν και να αποδοθούν, όχι να μείνουν στο περιθώριο και να μεταφερθούν στους πιο εύκολους στόχους.

Οι επιπτώσεις στα Προγράμματα Αγροτικής Ανάπτυξης:

Η ΕΑΕ δεν είναι μόνο η ετήσια αίτηση για τις άμεσες ενισχύσεις. Αποτελεί τη βασική εικόνα της εκμετάλλευσης και χρησιμοποιείται για τον έλεγχο πολλών προγραμμάτων. Ένα λάθος στην έκταση, στην καλλιέργεια, στο ζωικό κεφάλαιο ή στην κατοχή ενός αγροτεμαχίου μπορεί να επηρεάσει:

• τους Νέους Γεωργούς και την επίτευξη των στόχων του επιχειρηματικού τους σχεδίου,
• τα Σχέδια Βελτίωσης και την απόδειξη του μεγέθους και της παραγωγικής κατεύθυνσης της εκμετάλλευσης,
• τη Βιολογική Γεωργία, το ΚΟΜΦΟΥΖΙΟ, την Εξισωτική Αποζημίωση και άλλες πολυετείς δεσμεύσεις,
• τις συνδεδεμένες ενισχύσεις, τα οικολογικά σχήματα, τα αιτήματα πληρωμής και τις τροποποιήσεις επενδυτικών σχεδίων.

Οι συνέπειες μπορεί να είναι καθυστέρηση πληρωμής, περικοπή, ανάκτηση χρημάτων ή πρόβλημα στην παραμονή ενός δικαιούχου στο πρόγραμμα. Κανένας παραγωγός δεν πρέπει να χρεωθεί σφάλμα που προκλήθηκε από τη μετάβαση στο νέο σύστημα ή από λανθασμένο δημόσιο δεδομένο.

Η μη ορθή υλοποίηση του ΟΣΔΕ απειλεί να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις σε όλο το πλέγμα της αγροτικής οικονομίας, οδηγώντας σε:

• Άμεση οικονομική ζημία αγροτών και κτηνοτρόφων λόγω μειωμένων επιδοτήσεων.
• Απώλεια κοινοτικών πόρων από τη χαμηλή απορροφητικότητα κονδυλίων.
• Οικονομικό πλήγμα στους γεωτεχνικούς που στελεχώνουν τη διαδικασία υποβολής.
• Επιβολή άδικων προστίμων σε ΚΥΔ και εργαζομένους.
• Ασφυξία στα καταστήματα γεωργικών εφοδίων λόγω κατάργησης ή καθυστέρησης της Κάρτας του Αγρότη.
• Κίνδυνο απένταξης δικαιούχων από τα Προγράμματα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ).

Θέλουμε ένα ΟΣΔΕ αξιόπιστο, που θα προστατεύει τις ενισχύσεις των πραγματικών παραγωγών και θα επιτρέπει στους επαγγελματίες να κάνουν σωστά τη δουλειά τους. Για να γίνει αυτό, χρειάζονται σταθεροί κανόνες, λειτουργικά εργαλεία, επαρκής χρόνος και πραγματική τεχνική υποστήριξη.

Η παρούσα κατάσταση δεν θέτει απλώς σε κίνδυνο τις ορθές και έγκαιρες πληρωμές των αγροτών, την επαγγελματική και επιστημονική μας αυτονομία, τη διακριτή μας λειτουργία ή τις θέσεις εργασίας συναδέλφων γεωπόνων.

Πάνω από όλα, απειλεί άμεσα τη βιωσιμότητα και το μέλλον ολόκληρου του πρωτογενούς τομέα και της αγροτικής παραγωγής.

Τι ζητάμε:

1. Να αναπροσαρμοστεί το χρονοδιάγραμμα και να δοθεί ουσιαστική παράταση, χωρίς να επηρεαστεί η προκαταβολή ή η εξόφληση των παραγωγών. Η προθεσμία πρέπει να συνδέεται με την πραγματική σταθεροποίηση της εφαρμογής και όχι μόνο με μια ημερομηνία.
2. Να ανασταλεί για την ΕΑΕ 2026 η εφαρμογή του κυρωτικού πλαισίου του άρθρου 63Α του Ν. 5264/2025 και της Α.1180/2026, μέχρι να σταθεροποιηθεί πλήρως το σύστημα και να ολοκληρωθεί ουσιαστικός διάλογος με τα ΚΥΔ, το ΓΕΩΤ.Ε.Ε., τους γεωτεχνικούς φορείς και τις οργανώσεις των παραγωγών.
3. Να σταθεροποιηθεί πλήρως η εφαρμογή και να αναρτηθούν επικαιροποιημένοι χάρτες και αξιόπιστα στοιχεία monitoring για όλη την καλλιεργητική περίοδο.
4. Να εκδοθούν συγκεντρωμένα όλες οι νομικές και εφαρμοστικές οδηγίες. Παράλληλα, να λειτουργήσει δημόσια ηλεκτρονική βιβλιοθήκη γνώσης, με ειδικευμένα στελέχη που θα απαντούν συγκεκριμένα και έγκαιρα στα ερωτήματα των χρηστών.
5. Κτηματολόγιο:  Να υλοποιηθεί η πρόταση που κατέθεσε σήμερα, 14/9/2026,  το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. με σήμανση «εξαιρετικά επείγον» και Αρ. Πρωτ. 6224, όπου ζητείται για τη διασφάλιση  της  ορθής  καταχώρισης  των αγροτεμαχίων και την ενίσχυση της δέουσας επιμέλειας κατά την υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης   (ΕΑΕ)   2026,   να   προβλεφθεί   η   δυνατότητα   ελεγχόμενης   και εξουσιοδοτημένης  πρόσβασης  στις  αναγκαίες  υπηρεσίες και  στα  στοιχεία  του  Ελληνικού Κτηματολογίου για τους γεωτεχνικούς μέλη του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. που έχουν εξουσιοδοτηθεί για την υποβολή των αιτήσεων
6. Να οριστούν ρητά τα όρια της συνυπευθυνότητας. Να μην επιβάλλονται κυρώσεις σε μελετητές γεωπόνους, ΚΥΔ ή άλλους εξουσιοδοτημένους χρήστες για στοιχεία και περιστατικά που δεν μπορούσαν να ελέγξουν ή να διορθώσουν. Κάθε ευθύνη να συνδέεται με συγκεκριμένη πράξη ή παράλειψη, αποδεδειγμένη δυνατότητα ελέγχου και τον πραγματικό βαθμό υπαιτιότητας.
7. Να δοθεί επαρκής περίοδος διορθώσεων χωρίς ποινές, όταν το πρόβλημα οφείλεται στην εφαρμογή, σε μεταγενέστερη οδηγία ή σε λανθασμένο στοιχείο δημόσιου μητρώου. Να παρασχεθεί επίσης πλήρης δυνατότητα διόρθωσης εκ παραδρομής σφαλμάτων της ΕΑΕ 2025.
8. Να εκδοθεί ειδική οδηγία για τα Προγράμματα Αγροτικής Ανάπτυξης, ώστε προβλήματα της ΕΑΕ 2026 να μην οδηγούν αυτόματα σε περικοπές, ανακτήσεις ή απεντάξεις. Να συμμετέχουν μόνιμα το ΓΕΩΤ.Ε.Ε., λοιποί φορείς γεωτεχνικών και εκπρόσωποι των μελετητών γεωπόνων στις τεχνικές συζητήσεις σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.
9. Να δεσμευτούν ρητά ότι δε θα υπάρχει συμψηφισμός της βασικής ενίσχυσης με οφειλές σε ΑΑΔΕ/ΚΕΑΟ — έχει ήδη συμβεί στην πληρωμή de minimis του Αυγούστου.

Ζητάμε άμεσο, ανοικτό διάλογο και λύσεις από την ΑΑΔΕ και το Υπουργείο, καθώς και έγγραφη ενημέρωση για τα μέτρα που θα ληφθούν. Οι παραγωγοί και τα προγράμματά τους δεν πρέπει να πληρώσουν το κόστος μιας δύσκολης μετάβασης.

Με εκτίμηση
Οι  Μελετητές Γεωπόνοι Π.Δ.Ε.