Τελευταία και κυρίως λύση έκτακτης ανάγκης θεωρείται αυτή της αφαλάτωσης απέναντι στο πρόβλημα της λειψυδρίας, ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα των επόμενων δεκαετιών για την Κρήτη. Πρόκειται για μία επιλογή ενεργειακά κοστοβόρα, με σημαντικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, καθώς και μία τεχνολογία δύσκολα εφαρμόσιμη και αποδοτική. Παρόλα αυτά, δεν είναι λίγοι οι δήμοι της Κρήτης, συμπεριλαμβανομένου του δήμου Ρεθύμνης, οι οποίοι αντιμετωπίζουν ήδη σημαντικές δυσκολίες στην εξασφάλιση επαρκούς ποσότητας πόσιμου και αρδεύσιμου νερού, για τα άμεσα επόμενα χρόνια. Μάλιστα, πρόσφατα, τόσο ο δήμος Ηρακλείου, όσο και ο δήμος Αγίου Νικολάου στην Ανατολική Κρήτη κατέθεσαν στη Διεύθυνση Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Κρήτης προτάσεις για αξιοποίηση μονάδων αφαλάτωσης, επιβεβαιώνοντας ουσιαστικά την οριακή κατάσταση στην οποία βρίσκονται ήδη αρκετές περιοχές του νησιού. Με γνώμονα το αυξημένο και ολοένα και εντεινόμενο ενδιαφέρον, καθώς και τη ρεαλιστική πλέον εξέταση της λύσης της αφαλάτωσης για τη διαχείριση της λειψυδρίας, η Διεύθυνση Περιβάλλοντος συγκάλεσε τηλεδιάσκεψη, με αντικείμενο τις προοπτικές και τις δυνατότητες εφαρμογής της αφαλάτωσης στην Κρήτη. Στη σύσκεψη έχουν κληθεί ειδικοί επιστήμονες και ακαδημαϊκοί από μερικά από τα σημαντικότερα ερευνητικά και ακαδημαϊκά ιδρύματα της χώρας, όπως το Μετσόβιο, το Πολυτεχνείο Κρήτης, το Καποδιστριακό και από το ΕΛΚΕΘΕ. Μιλώντας σχετικά για την πρωτοβουλία αυτή στην Τηλεόραση CRETA και τον Σωτήρη Μεταξά, ο αρμόδιος αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος, Νίκος Ξυλούρης, σχολίασε μεταξύ άλλων: «Υπάρχει ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα λειψυδρίας, που το βλέπουμε ότι είναι εδώ. Δεν έρχεται, αλλά έχει ήδη έρθει. Βλέπουμε προτάσεις που έρχονται στην επιτροπή για να εξεταστούν από τη Διεύθυνση και να εισηγηθούμε και έχουν να κάνουν με την αφαλάτωση. Εμείς θα πρέπει να εξετάσουμε την πρόταση από την περιβαλλοντική σκοπιά και όχι μόνο, αλλά κυρίως περιβαλλοντικά» και επίσης επεσήμανε: «Πήραμε μία πρωτοβουλία ως διεύθυνση περιβάλλοντος να καλέσουμε ειδικούς, για να μας πουν τη διάσταση που έχει ο καθένας, το δικό του κομμάτι: Πώς αντιμετωπίζουμε τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που έχει ο αλμόηχος. Υπάρχει τρόπος αξιοποίησης, για να αποφύγουμε την περιβαλλοντική ζημιά ή να τη μειώσουμε; Υπάρχει τρόπος αξιοποίησης του αλμόλυμου, που υπάρχει και αυτή η τεχνολογία;».
Σύμφωνα με τον κ. Ξυλούρη, η Επιτροπή Περιβάλλοντος εξετάζει περιβαλλοντικά όλα τα μεγάλα και μικρότερα έργα και το σύνολο των επενδύσεων που γίνονται στην Κρήτη, ωστόσο δεν αποφασίζει αν θα γίνει αφαλάτωση ή όχι. «Δεν προτείνουμε αφαλάτωση και η άποψή μου είναι ότι είναι η τελευταία λύση. Είναι η πιο επιβαρυμένη από πλευράς κόστους και περιβάλλοντος, αλλά όταν έρχεται ένας δήμος και προτείνει ένα τέτοιο έργο, η υπηρεσία θα πρέπει να είναι ενήμερη για τη μελέτη, όπως κάνουμε σε όλα τα άλλα έργα. Για ένα έργο τεχνικό, ρωτάμε τους αντίστοιχους ειδικούς επιστήμονες, παλαιότερα για τις εξορύξεις, είχαμε το πολυτεχνείο Κρήτης, που μας συμβούλευε». Θέτοντας ένα παράδειγμα για την αποδοτικότητα μιας μονάδας αφαλάτωσης, ο κ. Ξυλούρης εξήγησε: «Αν πάρουμε 100 κιλά υφάλμυρο νερό και θέλουμε να το βάλουμε σε μία μονάδα αφαλάτωσης, θα πάρουμε 30 κιλά καθαρό νερό, ανάλογα με την περιεκτικότητα και 70 κιλά νερό που είναι πιο πυκνό από το αρχικό. Αυτό λοιπόν αν είναι θαλασσινό και έχει μία Α αλατότητα, το υπόλειμμα θα έχει ΑΑ, θα είναι πιο αλμυρό από το αρχικό νερό», ενώ εξήγησε ότι ότι αυτό δημιουργεί περιβαλλοντικά προβλήματα και καταστρέφει την Ποσειδωνία. «Αλλάζει τη συγκέντρωση του χλωριούχου νατρίου στο νερό που θα πέσει, αλλάζει τελείως η βιοποικιλότητα. Αυτά πρέπει να μας πουν οι άνθρωποι που είναι ειδικοί, για να είμαστε ενήμεροι και να αντιμετωπίζουμε με πιο σωστό επιστημονικά τρόπο τις μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων». Όπως σημείωσε μεταξύ άλλων ο κ. Ξυλούρης, επιχειρώντας να διαχωρίσει τις επιπτώσεις ανάμεσα σε μία μικρή μονάδα αφαλάτωσης για παράδειγμα σε μία ξενοδοχειακή μονάδα και μία μονάδα αφαλάτωσης που θα εξυπηρετεί τις ανάγκες ενός ολόκληρου δήμου: «Όσο μεγαλύτερη η μονάδα, τόσο μεγαλύτερη η περιβαλλοντική επιβάρυνση. Όσο μεγαλύτερη η ποσότητα του αλμόλυμου που βγαίνει από την επεξεργασία, τόσο περισσότερα χημικά, γιατί χρησιμοποιούνται και χημικά μέσα, φωσφορικά, νάτριο, οξέα που ρυθμίζουν το PH κ.λπ…».
Αναφορικά με το κατά πόσο η Περιφέρεια διατηρεί μία κεντρική πολιτική γραμμή απέναντι στις αιτήσεις των δήμων για σύσταση μονάδων αφαλάτωσης, ο κ. Ξυλούρης απάντησε: «Αν υπάρχει η δυνατότητα να μπορεί να αξιοποιήσει ένας δήμος μία πηγή υδροδότησης διαφορετική, θα υπάρξει μία άλλη αντιμετώπιση από πλευράς δικής μας. Αν έρχεται και λέει ότι δεν έχει άλλο τρόπο να αντιμετωπίσει, βέβαια και εμείς θα το αντιμετωπίσουμε διαφορετικά». Όπως εξήγησε, προτεραιότητα έχει η πολιτική του εκάστοτε δήμου και στη συνέχεια η Περιφέρεια θέτει τους όρους για την τοποθέτηση της μονάδα αφαλάτωσης. Μία από τις αναγκαίες προϋποθέσεις για τη λειτουργία της για παράδειγμα είναι η εξασφάλιση εύκολης διάχυσης του υφάλμυρου νερού προς την παραλία. Γι’ αυτό τον λόγο πριν από κάθε έργο πρέπει να γίνεται ακτομηχανική μελέτη. «Εμείς πρέπει να κάνουμε την δουλειά μας επιστημονικά,, για να είμαστε έτοιμοι, προετοιμασμένοι για το πρόβλημα που έρχεται», ανέφερε ο κ. Ξυλούρης και επίσης συμπλήρωσε ότι πολύ συχνά εμφανίζονται ξενοδοχειακές μονάδες που θέλουν να κάνουν αφαλάτωση και γι’ αυτό πρέπει η Περιφέρεια και η Διεύθυνση Περιβάλλοντος να είναι ενήμερες για το πώς θα διαχειριστούν αυτές τις προτάσεις. Στον δήμο Μαλεβιζίου έχει εγκριθεί η εγκατάσταση και η λειτουργία μικρών μονάδων αφαλάτωσης στο παρελθόν, οι οποίες έχουν αδειοδοτηθεί και παράγουν έως και 5.000 κυβικά νερού. Τέλος, ο αντιπεριφερειάρχης απαντώντας σε σχετικό ερώτημα για το κατά πόσο η Περιφέρεια Κρήτης κρίνει ως βέλτιστη λύση την συμπληρωματική λειτουργία των μονάδων αφαλάτωσης για την κάλυψη κάποιων αναγκών συγκεκριμένων δήμων, με γνώμονα ότι μία τέτοια λύση μπορεί να αποδώσει άμεσα, ενώ άλλα πρότζεκτ μπορεί και δεκαετίες, ανέφερε: «Σίγουρα θέλει δεκαετία, ένα μεγάλο έργο και ακόμα και ένα μικρότερο θέλει μεγαλύτερο χρόνο και περισσότερα έξοδα. Η προσωπική μου άποψη είναι ότι η λύση της αφαλάτωσης είναι η τελευταία λύση, ενεργειακά κοστοβόρα, είναι και δύσκολη τεχνολογία και περιβαλλοντικά σοβαρότερη. Δεν υπάρχει σαν το τρεχούμενο νερό, αρκεί να υπάρχει. Αν αναγκαστούμε να πάμε σε μία λύση είναι νερό που βγαίνει από ένα μηχάνημα, δεν είναι η καλύτερη λύση, αλλά όταν δεν έχει ο άλλος να πιει, θα αναγκαστεί να πάει εκεί», κατέληξε.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΣΤΑΚΟΓΛΟΥ
rethnea.gr
