ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τον Υπουργό
Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
Θέμα: «Ανεξέλεγκτη εξάπλωση του λαγοκέφαλου»
Ο λαγοκέφαλος (Lagocephalus sceleratus), ένα από τα πλέον επιβλαβή ξενικά εισβολικά είδη της Μεσογείου, έχει εξαπλωθεί τα τελευταία χρόνια με ιδιαίτερα ανησυχητικούς ρυθμούς στις ελληνικές θάλασσες, προκαλώντας σοβαρές επιπτώσεις τόσο στα θαλάσσια οικοσυστήματα όσο και στην παράκτια αλιεία. Οι επαγγελματίες αλιείς καταγγέλλουν συστηματικά εκτεταμένες καταστροφές στα αλιευτικά εργαλεία, απώλειες αλιευμάτων και σημαντική οικονομική ζημία, χωρίς μέχρι σήμερα να έχουν ληφθεί αποτελεσματικά μέτρα αντιμετώπισης του προβλήματος.
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων έχει επανειλημμένα αναγνωρίσει την έκταση και τη σοβαρότητα του ζητήματος. Σε απάντησή του σε κοινοβουλευτικό έλεγχο τον Δεκέμβριο του 2024, ανέφερε ότι παρακολουθεί στενά την εξάπλωση του είδους και βρίσκεται σε συνεργασία με τους συναρμόδιους φορείς για την εξέταση μέτρων διαχείρισης και περιορισμού του πληθυσμού του. Παράλληλα, σύμφωνα με νεότερη απάντηση του Υπουργείου, εντός του 2025 παραλήφθηκε από τον ΟΦΥΠΕΚΑ η σχετική μελέτη του ΕΛΚΕΘΕ, η οποία συνιστά το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τον λαγοκέφαλο και περιλαμβάνει συγκεκριμένες προτάσεις διαχείρισης, παρακολούθησης και αντιμετώπισης του προβλήματος.
Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι το πρόβλημα είναι γνωστό εδώ και χρόνια, παρά τις σχετικές δεσμεύσεις της Πολιτείας και παρά την ύπαρξη ολοκληρωμένου σχεδίου δράσης, μέχρι σήμερα δεν έχει παρουσιαστεί σαφές χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των προβλεπόμενων μέτρων, ούτε έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες παρεμβάσεις για την προστασία των αλιέων και τον περιορισμό της εξάπλωσης του είδους.
Επειδή η εξάπλωση του λαγοκέφαλου εξελίσσεται σε μείζον περιβαλλοντικό και παραγωγικό πρόβλημα για τις παράκτιες και νησιωτικές περιοχές της χώρας,
Επειδή οι επαγγελματίες αλιείς υφίστανται εδώ και χρόνια σημαντικές οικονομικές απώλειες χωρίς να υπάρχει μέχρι σήμερα ειδικό πλαίσιο στήριξης ή αποζημίωσης,
Επειδή η Πολιτεία διαθέτει ήδη την αναγκαία επιστημονική τεκμηρίωση και δεν μπορεί να περιορίζεται επ’ αόριστον σε διαπιστώσεις και μελέτες χωρίς αντίστοιχη εφαρμογή πολιτικών,
Επειδή πέραν των σοβαρών επιπτώσεων στην παράκτια αλιεία και τη θαλάσσια βιοποικιλότητα, ο λαγοκέφαλος συνιστά πλέον και ζήτημα δημόσιας ασφάλειας, καθώς το δάγκωμά του μπορεί να προκαλέσει σοβαρούς τραυματισμούς, έντονη αιμορραγία και να απαιτήσει άμεση ιατρική παρέμβαση και παροχή πρώτων βοηθειών, σύμφωνα με τις επίσημες οδηγίες του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού,
Με βάση τα παραπάνω, ερωτάται ο κ. Υπουργός:
1. Ποια από τα μέτρα που προβλέπονται στο Εθνικό Σχέδιο Δράσης έχουν μέχρι σήμερα υλοποιηθεί και ποια παραμένουν σε εκκρεμότητα;
2. Ποιο είναι το αναλυτικό χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των δράσεων που προβλέπονται στο σχέδιο;
3. Ποιοι είναι οι λόγοι της μέχρι σήμερα καθυστέρησης στην ενεργοποίηση των προβλεπόμενων μέτρων;
4. Ποιες δράσεις και ποιοι πόροι του Προγράμματος Αλιείας, Υδατοκαλλιέργειας και Θάλασσας (ΠΑΛΥΘ) 2021-2027 πρόκειται να διατεθούν ειδικά για την αντιμετώπιση του λαγοκέφαλου και πότε προβλέπεται να ενεργοποιηθούν;
5. Προτίθεται το Υπουργείο να θεσπίσει ειδικό πρόγραμμα οικονομικής στήριξης ή αποζημίωσης των επαγγελματιών αλιέων για τις ζημιές που προκαλεί ο λαγοκέφαλος στα αλιευτικά εργαλεία και στα αλιεύματά τους;
6. Ποια στοιχεία διαθέτει το Υπουργείο για την έκταση της οικονομικής ζημίας που έχει υποστεί ο αλιευτικός κλάδος από την εξάπλωση του είδους κατά τα τελευταία έτη;
7. Έχουν ληφθεί όλα τα απαραίτητα μέτρα ενημέρωσης, προειδοποίησης και προστασίας για την προστασία των λουόμενων και παραθεριστών κατά την τρέχουσα θερινή περίοδο;
Οι ερωτώντες Βουλευτές
Ζεϊμπέκ Χουσεΐν
Ηλιόπουλος Αθανάσιος (Νάσος)
Τζανακόπουλος Δημήτριος
Τζούφη Μερόπη
Φωτίου Θεανώ
Χαρίτσης Αλέξανδρος (Αλέξης)
