Την απαγόρευση διάνοιξης δρόμου ή δημιουργίας τεχνητών επιφανειών στον ορεινό όγκο των Λευκών Ορέων προωθεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας μέσα από σχετικές ενέργειες και αποφάσεις που δρομολογούνται και υπογράφονται άμεσα ώστε να εξασφαλιστεί ασπίδα πλήρους προστασίας της εξαιρετικής βιοποικιλότητας της περιοχής.
Η προστασία των Περιοχών Άνευ Δρόμου (ΠΑΔ) είναι μια διεθνής τάση που έχει ήδη υιοθετηθεί στο εξωτερικό και η χώρα μας σκοπεύει να θεσμοθετήσει άμεσα σε 6 βουνά της Ελλάδας, τα Λευκά Όρη, τον Ταΰγετο, τον Σμόλικα, την Τύμφη, το όρος Σάος, και το όρος Χατζή.
Όπως δήλωσε στο Flashnews.gr η Διευθύντρια Δ/νσης Δασών Χανίων, Πολύμνια Σκλαβάκη: «Είναι μια συζήτηση που έχει ανοίξει αρκετά χρόνια πριν και τώρα αρχίζει και παίρνει νομοθετική και διοικητική μορφή. Στην Ελλάδα, ακόμα υπολείπονται οι διοικητικές ενέργειες αλλά απ’ ό,τι φαίνεται θα γίνουν σύντομα μετά από σχετικές ανακοινώσεις του Υπουργείου Περιβάλλοντος. Τις προηγούμενες δυο δεκαετίες, υπήρχε η τάση να ανοίγουν δρόμοι παντού. Ειδικά στα Χανιά, γινόταν λόγος για την κατασκευή δρόμου που θα αρχίζει από τη βόρεια πλευρά, θα διασχίζει τα Λευκά Όρη και θα καταλήγει στη νότια πλευρά. Σε αυτές τις προτάσεις η Διεύθυνση Δασών Χανίων προέβαλε τις αντιρρήσεις της, με αποτέλεσμα τα Λευκά Όρη να αποκτούν υπεραξία, καθώς αυτή τη στιγμή είναι η πρώτη περιοχή σε έκταση (355,86 τ.χλμ.) στα ελληνικά δεδομένα χωρίς δρόμους».
Δε θα είναι «απάτητα» – Θα υπάρχει πρόσβαση, όχι όμως μέσω δρόμου
Αυτό που πρέπει να αποσαφηνιστεί είναι ότι δεν πρόκειται να απαγορευτεί η πρόσβαση στα Λευκά Όρη, ούτε να γίνουν «απάτητα», καθώς θα μπορούν να μεταβαίνουν στην περιοχή πεζοπόροι και περιπατητές, μέσω μονοπατιών. Θα διαφυλαχτεί δηλαδή ο χαρακτήρας που έχει σήμερα. Όπως εξηγεί η κα Σκλαβάκη: «Δε θα απαγορεύεται η πρόσβαση απλώς δε θα υπάρχει πρόσβαση από δρόμο. Η τάση είναι να στραφούν οι άνθρωποι στη φύση, στο βουνό, να μάθουν να περπατούν συχνότερα».
Με το καθεστώς προστασίας που διαμορφώνεται μέσα από αποφάσεις πλέον του υπουργείου η αξία της περιοχής εκτινάσσεται ειδικά αν αναδειχθεί η πλούσια φυτική ποικιλότητα που διαθέτει.
«Θα μπορούσε σε αυτό το πλαίσιο να αναπτυχθεί ο βοτανικός τουρισμός στα Χανιά. Όταν οριοθετηθεί η Περιοχή Άνευ Δρόμου, που θα έχει συγκεκριμένο διαχειριστικό καθεστώς, θα βλέπουμε την περιοχή διαφορετικά και θα αντιλαμβανόμαστε καλύτερα την αξία των μοναδικών φυτικών ειδών της» τονίζει η Δασάρχης Χανίων και συμπληρώνει: «Η υπεραξία δε βρίσκεται στον δρόμο αλλά σε αυτό που θα προσπαθήσεις να δεις και ίσως ταλαιπωρηθείς λίγο για να το δεις. Θεωρώ ότι ο βοτανικός τουρισμός έχει μπροστά του μεγάλο πεδίο ανάπτυξης στην Ελλάδα και στα Χανιά ειδικότερα. Είμαστε πρώτοι στη φυτική ποικιλότητα, δηλαδή σε φυτικά είδη που είναι μοναδικά, βρίσκονται μόνο εδώ σε πανελλαδικό και παγκόσμιο επίπεδο και υπάρχουν σε πολύ μεγάλους πληθυσμούς, όπως για παράδειγμα το μοναδικό ενδημικό δέντρο της Κρήτης, η αμπελιτσιά, του οποίου οι μεγαλύτεροι πληθυσμοί βρίσκονται στα Χανιά. Ευτυχώς, αυτά τα φυτά σώθηκαν και αυτά θα πρέπει να αναδειχθούν.
Μπορούν επίσης, να αναδυθούν επαγγέλματα που δεν είναι ευρέως διαδεδομένα όπως ο ξεναγός βουνού, που θα έχει ανάλογη γνώση και εμπειρία. Είναι επίσης ευκαιρία να αξιοποιηθούν παραδοσιακά μιτάτα, ή τα χωριά που βρίσκονται κοντά μπορούν να προσανατολιστούν στην ανάδειξη τοπικών προϊόντων που θα έχουν προδιαγραφές και θα λαμβάνουν αυτομάτως υπεραξία από τον τόπο».
Είναι χαρακτηριστικό ότι η διάνοιξη ενός δρόμου, όπως ανέφερε η κα Σκλαβάκη, δεν καταστρέφει μόνο το κομμάτι από το οποίο αυτός περνά, αλλά σύμφωνα με μελέτες επηρεάζει επιβαρρυντικά την περιοχή σε απόσταση περίπου 1 χλμ. από το σημείο που βρίσκεται. Οι δε ανθρώπινες δραστηριότητες που αναπτύσσονται όταν υπάρχει δρόμος, είναι εύκολες και πολλές δεν είναι όμως οι καλύτερες για την ίδια τη φύση, το οικοσύστημα και την αξία του τόπου. Η πρωτοβουλία για την προστασία των Περιοχών Άνευ Δρόμου ελήφθη γιατί έχει γίνει αντιληπτό ότι όταν χάνεται η βιοποικιλότητα και τα φυτικά είδη, καταρρέει το οικοσύστημα.
Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι βρίσκονται, μετά από δεκαετίες, σε τροχιά ολοκλήρωσης τα Προεδρικά Διατάγματα για την προστασία των περιοχών Natura. Μέσα σε αυτές συγκαταλέγονται και τα Λευκά Όρη για τα οποία έχει ολοκληρωθεί η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη από το 2016.
