Μπορεί τα παράλια του νησιού να βουλιάζουν όσο μπαίνουμε πιο βαθιά στη σεζόν κάτω από το «βάρος» του μαζικού τουρισμού, τα βουνά της ενδοχώρας και οι πεζοπορικές δραστηριότητες σε αυτά, ωστόσο, προτείνουν σταθερά ένα διαφορετικό μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης, αυτό που φέρνει τον επισκέπτη πιο κοντά στο άγριο φυσικό περιβάλλον της Κρήτης, στις τοπικές κοινωνίες, στην κατανόηση του γιατί είναι σημαντικό τα παρθένα αυτά τοπία του νησιού να προστατεύονται απέναντι σε οτιδήποτε απειλεί να τα αλλοιώσει. Ο πεζοπορικός τουρισμός και οι δραστηριότητες βουνού χαίρουν άλλωστε τα τελευταία χρόνια σημαντικής δημοφιλίας, με ξένους αλλά και εγχώριους τουρίστες να αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο τα πλεονεκτήματα και τη χαρά αυτών των διακοπών και εξορμήσεων, πράγμα που όπως εξηγεί στα «Ρ.Ν.» ο Χριστόφορος Μπαλαδήμας, πρόεδρος Σωματείου Συνοδών Βουνού Κρήτης, μόνο ωφέλιμο είναι για τον τόπο. «Ο πεζοπορικός τουρισμός είναι ένα υγιές κομμάτι του τουρισμού το οποίο βασίζεται καθαρά στη φυσική και πολιτιστική ταυτότητα ενός τόπου. Και στην Κρήτη έχουμε όλες αυτές τις συνθήκες για να το αναπτύξουμε. Και μάλιστα είναι ένα είδος τουρισμού που έχει πραγματικό όφελος για τις μικρές, τοπικές κοινωνίες. Όλοι οι άνθρωποι οι οποίοι επιλέγουν να κάνουν τέτοιου είδους διακοπές θέλουν να έρθουν σε επαφή με το τοπικό στοιχείο, θέλουν να έρθουν σε επαφή με τα τοπικά προϊόντα. Αυτό το συναντάμε πολύ συχνά: Οι άνθρωποι θέλουν να μάθουν για την ταυτότητα του νησιού, την ιστορία, την πολιτιστική κληρονομιά κ.λπ. Και η φύση μας έχει προικίσει με όλα αυτά, ενώ παράλληλα μπορούμε να συνδυάσουμε και βουνό και θάλασσα μέσω μιας πεζοπορίας. Οπότε πιστεύω ακράδαντα ότι είναι ένα μοντέλο τουρισμού το οποίο πρέπει και οφείλουμε να το προσέξουμε και να το αναπτύξουμε στην Κρήτη», αναφέρει χαρακτηριστικά ο ίδιος.
Ιδιαίτερα, όπως συμπληρώνει, ο πεζοπορικός τουρισμός δεν ενέχει μόνο την περιήγηση και την επαφή με τη φύση. Είναι ένα είδος διακοπών το οποίο είναι ικανό ακόμα και τον επισκέπτη που «τυχαία» θα επιλέξει να πραγματοποιήσει μια δραστηριότητα βουνού, απλώς για να εμπλουτίσει το πρόγραμμά του, να τον κάνει να αναγνωρίσει την αξία των βουνών, των «ανέγγιχτων» ορεινών τοπίων από καλοστημένα τουριστικά σκηνικά και φαραωνικά αναπτυξιακά έργα. Όσο για εκείνους που ενδεχομένως γοητευτούν βαθύτερα από αυτές τις δραστηριότητες ίσως με αυτόν τον τρόπο να ακονιστούν και τα προστατευτικά τους αντανακλαστικά απέναντι στις ανθρωπογενείς απειλές του περιβάλλοντος. Άλλωστε όπως χαρακτηριστικά σχολιάζει ο κ. Μπαλαδήμας: «Αυτό είναι και το μυστικό και το ωφέλιμο από αυτό το είδος τουρισμού: Μπαίνει ο κόσμος στη διαδικασία και καταλαβαίνει την ανάγκη προστασίας των βουνών. Δεν είναι απλά μια δραστηριότητα για να μας χαροποιήσει. Και αυτό δεν αφορά μόνο τους κλασικούς πεζοπόρους, αφορά και τους ανθρώπους που προέρχονται από τον μαζικό τουρισμό που θα κάνουν μια δραστηριότητα στη φύση ως μέρος εμπλουτισμού των διακοπών τους και από εκεί θα φύγουν με μια αντίληψη γιατί είναι σημαντικό να το προστατεύσουμε αυτό. Και εκεί μπαίνει και ο ρόλος του συνοδού βουνού. Δηλαδή τα καθήκοντά μας είναι πολυδιάστατα, δεν είναι απλά για να δείξουμε το μονοπάτι. Αυτό το κάνει και το πιο φτηνό κινητό στις μέρες μας».
Όλα τα παραπάνω, μεταξύ άλλων, όπως εξηγεί ο πρόεδρος Σωματείου Συνοδών Βουνού Κρήτης θα αναπτυχθούν στην ομιλία του με τίτλο «Η πεζοπορία ως εργαλείο ανάδειξης, ανάπτυξης και προστασίας» στο 6ο Συνέδριο Γεωπάρκων Ελλάδας και Κύπρου το οποίο θα πραγματοποιηθεί το τριήμερο 11-13 Ιουνίου στα Ανώγεια. «Συμμετέχουμε πάντα σε δράσεις οι οποίες συμμερίζονται τις απόψεις μας περί πραγματικής και ήπιας ανάπτυξης της ενδοχώρας», σχολιάζει χαρακτηριστικά ο κ. Μπαλαδήμας.
Ο ίδιος μάλιστα στην ίδια ομιλία όπως λέει θα σταθεί και στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ή πρόκειται να αντιμετωπίσει το πεδίο στο μέλλον. Ειδικότερα, για τα έργα που σχεδιάζονται στο νησί σχολιάζει: «Όχι απλά μας ανησυχούν, θα τολμήσω να πω μας τρομοκρατούν. Διότι τα φαραωνικά σχέδια που σχεδιάζονται όπως διαβάζουμε, όχι απλά θα αλλάξουν τη χρήση γης στα βουνά, θα αλλάξουνε και την ταυτότητα του νησιού. Αλλά και στο δικό μας κομμάτι εξαφανίζουν τον χώρο εργασίας μας, εξαφανίζουν το περιβάλλον. Δηλαδή ποιος θέλει να απολαύσει τη φύση και να περικυκλώνεται από καλώδια πυλώνων υψηλής τάσης και ανεμογεννήτριες; Επίσης, σε ό,τι αφορά το μοντέλο του τουρισμού με πισίνες που οργανώνεται δεν νομίζω ότι έχει στόχο την ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας και είναι και λίγο παράδοξο: Να έχουμε από τις πιο καθαρές ακτογραμμές στη Μεσόγειο και εμείς να επικεντρωνόμαστε στο πόσες πισίνες θα κάνουμε και μάλιστα τη στιγμή που το νερό στο νησί είναι ό,τι πιο πολύτιμο έχουμε και θα πρέπει να το προστατεύσουμε». Παράλληλα, ο κ. Μπαλαδήμας στέκεται και στην ανάγκη εφαρμογή του νόμου του Εθνικού Μηχανισμού Εναέριας Διάσωσης και Αεροδιακομιδών «Θεοφάνης Ερμής Θεοχαρόπουλος», ο οποίος θεσπίστηκε το 2022 αλλά δεν έχει εφαρμοστεί ακόμη μέχρι σήμερα. «Η απουσία διάσωσης στην Ελλάδα παραμένει. Καλώς ή κακώς τα περιστατικά αυτά δεν είναι κάτι το οποίο μπορούμε να αποφύγουμε. Είναι απλά μαθηματικά. Δηλαδή όσο πιο πολύς κόσμος δραστηριοποιείται σε κάτι τόσο θα αυξάνονται τα αιτήματα προς βοήθεια. Και για να ξεκαθαρίσουμε, αυτοί οι άνθρωποι δεν χαθήκαν στα μονοπάτια. Είχαν μια άτυχη στιγμή πράγμα που θα μπορούσε να συμβεί στον καθένα και οπουδήποτε. Δυστυχώς η Ελλάδα παραμένει στις τελευταίες χώρες αν όχι η τελευταία που δεν έχει συντονισμένο σύστημα εναέριας διάσωσης με αποτέλεσμα αυτό να κοστίζει σε χρόνο και πολλές φορές και σε χρήμα να έχουμε τόσο προσωπικό τόσες ώρες να αναζητά ανθρώπους ενώ σε πολλές περιπτώσεις θα μπορούσε να είχε τελειώσει σε πολύ μικρό διάστημα και ενδεχομένως αν ήταν κάτι πιο σοβαρό να είχε και πιο αίσια κατάληξη».
«Έχουμε πάρα πολύ θετικά σχόλια»
Το κοινό των πεζοπορικών δραστηριοτήτων στην Κρήτη είναι αρκετά δυναμικό, αν και όπως εξηγεί ο κ. Μπαλαδήμας, φέτος ιδιαίτερα λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων φαίνεται να υπάρχει μια πτωτική τάση, καθώς ο οικονομικός παράγοντας δεν έχει επιτρέψει σε πολύ κόσμο να ταξιδέψει και να κάνει τις διακοπές του όπως θα ήθελε.
Όσοι έρχονται στο νησί πάντως για αυτό τον σκοπό αν και πρόκειται για πολυταξιδεμένο κοινό, με πολλές εικόνες ανά τον κόσμο και ποικίλες εμπειρίες αναφορικά με τις πεζοπορίες, μένουν πραγματικά εντυπωσιασμένοι, σύμφωνα με τον κ. Μπαλαδήμα, από την ομορφιά των ορεινών τοπίων της Κρήτης αλλά και την τοπικότητα, το παραδοσιακό στοιχείο, που επιβιώνει, κάνοντας τις διακοπές αυτές να έχουν ακόμη πιο ιδιαίτερη αξία.
«Προς το παρόν έχουμε πάρα πολύ θετικά σχόλια. Στο ότι τα μονοπάτια μας δεν έχουν σκουπίδια, ή ότι οι άνθρωποι είναι φιλόξενοι. Ότι κρατάμε ακόμα – που είναι πολύ σημαντικό – την παράδοση. Δηλαδή όταν θα καθίσουμε μετά την πεζοπορία για φαγητό δεν θα φάμε κάποιο επεξεργασμένο γεύμα όπως κάνουν στο εξωτερικό αλλά θα φάμε κάτι τοπικό γιατί η Κρήτη τα παράγει όλα. Αυτό αφήνει πάντα θετικό αντίκτυπο στους επισκέπτες μας πέρα από τη φύση αυτή καθαυτή. Επίσης, όταν εξηγούμε την ιστορία των μονοπατιών μας, και τα είδη που έχουμε εδώ που πολλά είναι μοναδικά στον κόσμο, αυτά προσθέτουν μια αξία ανεκτίμητη στο κομμάτι της πεζοπορικής εμπειρίας».
Τα τελευταία χρόνια πάντως χιλιάδες ταξιδιώτες από Γαλλία, Γερμανία, Αυστρία, Ιταλία, Σλοβενία, ΗΠΑ, Μεγάλη Βρετανία επιλέγουν την Κρήτη για τις πεζοπορίες τους, όπως εξηγεί ο κ. Μπαλαδήμας σχολιάζοντας πως «Η αγορά γενικά για τον πεζοπορικό τουρισμό είναι αρκετά μεγάλη και δεν την έχουμε εξερευνήσει όπως θα της έπρεπε», ενώ τελικά το μεγαλύτερο στοίχημα σύμφωνα με τον ίδιο είναι «να μην αλλοιωθούμε από πράγματα τα οποία ίσως δεν μπορεί να «σηκώσει» το νησί».
Μεγάλο το ενδιαφέρον και για το επάγγελμα
Σε ό,τι έχει να κάνει με το ίδιο το επάγγελμα του «Συνοδού Βουνού» ο κ. Μπαλαδήμας επισημαίνει ότι και αυτό το κομμάτι παρουσιάζει μια αυξητική τάση. Όλο και περισσότεροι είναι οι νέοι οι οποίοι όχι απλώς αποφασίζουν να ενασχοληθούν αλλά και να εκπαιδευτούν επίσημα σε κάποια σχολή (για να γίνει κάποιος Συνοδός Βουνού, απαιτείται η φοίτηση σε αναγνωρισμένη ΣΑΕΚ και στη συνέχεια η επιτυχία στις εξετάσεις πιστοποίησης του ΕΟΠΠΕΠ) αποκτώντας έτσι εφόδια που θα τους βγάλουν στην αγορά εργασίας πλήρως καταρτισμένους και αξιόπιστους για την ασφάλεια πρωτίστως του κόσμου. «Η αλήθεια είναι ότι έχουμε πάρα πολύ νέο κόσμο ο οποίος παρακολουθεί τις σχολές του ΕΟΠΠΕΠ, την ειδικότητα «Συνοδός Βουνού». Αυτή τη στιγμή έχουμε τρία τμήματα που «τρέχουν» σε όλη την Κρήτη. Μας χαροποιεί σαν Σωματείο πάρα πολύ αυτό διότι βλέπουμε νέους ανθρώπους οι οποίοι θέλουν να κάνουν κάτι και να το κάνουν σωστά και είναι πολύ ωφέλιμο εργαλείο ότι η σχολή είναι δημόσια οπότε είναι και δωρεάν η παρακολούθησή της και η προσωπική μου συμβουλή είναι αν κάποιος θα ήθελε να ασχοληθεί επαγγελματικά με αυτόν τον κλάδο θα πρέπει να παρακολουθείς μια σχολή ΣΑΕΚ να αφιερώσει δύο χρόνια ούτως ώστε να έχει τα κατάλληλα εφόδια και να βγει στην αγορά εργασίας με τη σωστή κατάρτιση», αναφέρει ο κ. Μπαλαδήμας.
Βέβαια αυτό που ξεκαθαρίζει είναι ότι αυτό το επάγγελμα δίχως πραγματική αγάπη για τα βουνά και ευαισθησία για την προστασία τους δεν μπορεί εύκολα να την κάνει καλά κάποιος, όσα πτυχία και να έχει, όπως λέει χαρακτηριστικά. «Αν δεν αγαπάς το βουνό και δεν αγαπάς τους ανθρώπους που περπατάνε τα βουνά, δεν θα είσαι ποτέ καλός σε αυτήν όσα πιστοποιητικά και να πάρεις. Αυτή είναι η ιδιαιτερότητα με αυτή τη δουλειά. Συνδυάζει την αγάπη για τη φύση και το βουνό, την πεζοπορία και μπορεί κάποιος να δοκιμάσει να έχει και οικονομικό όφελος από αυτό, για αυτό και προφανώς έχει τόσο ζήτηση», αναφέρει κλείνοντας ο πρόεδρος Σωματείου Συνοδών Βουνού Κρήτης.
rethnea.gr
