Μπορεί η μπύρα να μην αποτελεί το κατεξοχήν, παραδοσιακό, αλκοολούχο ποτό υψηλής προτίμησης στην Κρήτη, ή ακόμα και στην Ελλάδα, αλλά συνιστά μία επιλογή που κερδίζει σταθερά έδαφος και εδραιώνεται διαρκώς στις προτιμήσεις των καταναλωτών.
Αυτή η ανοδική πορεία της μπύρας συνοδεύεται από την επέκταση των επιχειρήσεων ζυθοποιίας και το άνοιγμα νέων εργαστηρίων μικροζυθοποιίας, τα οποία επενδύουν στην ποιότητα και παράγουν προϊόντα τοπικού χαρακτήρα, με χαρακτηριστικά που ταιριάζουν στο ύφος της εκάστοτε περιοχής.
Στο Ρέθυμνο καταγράφεται μία ανάλογη τάση, με μικροζυθοποιίες, άλλες καλά εδραιωμένες στην κρητική και την ελληνική αγορά και άλλες σε διαδικασία εξέλιξης και ανάπτυξης των παραγόμενων προϊόντων. Στόχος τους όχι απαραίτητα η μαζική παραγωγή και οι εξαγωγές σε όλα τα πολυκαταστήματα της χώρας ή και του εξωτερικού, αλλά περισσότερο η ανάδειξη των ποιοτικών γνωρισμάτων και των εξειδικευμένων συνταγών ζυθοποίησης, με μπύρες οι οποίες διατίθενται πρωτίστως στις τοπικές επιχειρήσεις της πόλης και κατ’ επέκταση στην υπόλοιπη Κρήτη και τα μεγάλα αστικά κέντρα της ηπειρωτικής χώρας. Μάλιστα, την ανοδική πορεία και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των Ρεθεμνιώτικων μπυρών επιβεβαιώνει και το τουριστικό ενδιαφέρον που εκδηλώνεται από επισκέπτες κατά τη διάρκεια της σεζόν, για να γευτούν τοπικές μπύρες και να έρθουν σε επαφή με τη διαδικασία παραγωγής, καθώς στο Ρέθυμνο διοργανώνονται επισκέψεις σε τοπικά καταστήματα και γευσιγνωσίες σε μπύρες του τόπου. Γενικότερα ωστόσο, η οικιακή, ερασιτεχνική ζυθοποιία είναι ένα φαινόμενο που ξεκίνησε να εμφανίζεται στην Ελλάδα τις προηγούμενες δεκαετίες, με μερικούς από αυτούς τους ερασιτέχνες ζυθοποιούς να μετατρέπουν εν τέλει την οικιακή, περιορισμένης ποσότητας, παραγωγή τους, σε μεγαλύτερα και πιο επαγγελματικά εργαστήρια. Αυτή η μετάβαση είναι μία διαδικασία που απαιτεί χρόνο, χρήματα, τεχνογνωσία, αλλά κυρίως ξεκάθαρη στοχοθεσία για την πορεία που θα χαράξει το τοπικό παραγόμενο προϊόν. Στο Ρέθυμνο η μικροζυθοποιία σε κάποιες περιπτώσεις αναζητεί τα πατήματά της, σε άλλες αναδιαμορφώνεται και σε άλλες έχει βρει το προφίλ και το ρόλο της στην τοπική αγορά, με μία σταθερή, διαχρονική πλέον συνταγή επιτυχίας.
«Γίνονται προσπάθειες για να γίνει παράδοση η μπύρα στον τόπο»
Μία βιολογική μπύρα, αφιλτράριστη, που παράγεται από το 1999 και αποτελεί την πρώτη μικροζυθοποιία στην Κρήτη και την πρώτη με βιολογική μπύρα στην Ελλάδα είναι η μπύρα Brinks, μια από τις πιο γνωστές κρητικές μπύρες, που παράγεται στην Επαρχιακή οδό Ρεθύμνου -Σπηλίου (ύψος Αρμένων) Ρεθύμνου, σύμφωνα με όσα ανέφερε μεταξύ άλλων μιλώντας στα «Ρ.Ν.» η Βασιλική Κακοκέφαλου, υπεύθυνη προγραμματισμού μηχανημάτων ζυθοποιίας στην εταιρεία. Πρόκειται για πιστοποιημένη βιολογική μπύρα, η οποία παρασκευάζεται αποκλειστικά από βιολογικές πρώτες ύλες (κριθάρι, λυκίσκο, μαγιά, νερό) χωρίς χημικά πρόσθετα ή συντηρητικά, ενώ η φιλοσοφία της Brinks στηρίζεται στην αρχή του «from field to glass» – δηλαδή από το χωράφι στο ποτήρι. «Είναι πολύ απαιτητικό σήμερα το να συντηρείς μία τοπική ζυθοποιία, γιατί υπάρχουν πάρα πολλά έξοδα και μεγάλη φορολογία λόγω του αλκοόλ, αλλά υπάρχει και αύξηση στο κόστος παραγωγής. Εμείς δίνουμε βάση στο να παράγουμε ένα βιολογικό προϊόν, με έμφαση στην ποιότητα, είμαστε από τις πρώτες μικροζυθοποιίες που υπάρχουν. Η ποιότητά μας είναι πάρα πολύ υψηλή, επομένως μας προτιμάει το κοινό, αλλά υπάρχει και μεγάλος ανταγωνισμός, λόγω του ότι υπάρχουν πάρα πολλές αναδυόμενες μικροζυθοποιίες και στην Κρήτη», ανέφερε η κ. Κακοκέφαλου και συμπλήρωσε ότι το ενδιαφέρον για την μπύρα είναι αυξανόμενο και ο κόσμος δίνει έμφαση σε τοπικά, μικρά προϊόντα. «Γενικά, η μπύρα σιγά-σιγά όσο πάει ο κόσμος την προτιμάει και το κάνει δικό του όσο περνάει ο καιρός, γιατί η Κρήτη δεν έχει παράδοση στην μπύρα. Η μπύρα έρχεται συνήθως από άλλες χώρες. Νομίζω μέσα από τις προσπάθειες που γίνονται σε τοπικό επίπεδο, τόσο από εμάς, όσο και από άλλες μικροζυθοποιίες, αναπτύσσεται αυτό, ώστε να γίνει κάποια στιγμή παράδοση η μπύρα για τον τόπο», ανέφερε. Όπως σημείωσε επίσης, η παραγωγή και οι πωλήσεις τη φετινή χρονιά βρίσκονται επίσης σε άνοδο, ενώ το μεγαλύτερο κομμάτι αυτών είναι εντός Κρήτης, αλλά επίσης και προς Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Γιάννενα.
Από την οικιακή ενασχόληση στη σύσταση ενός μικροζυθοποιείου υψηλής ποιότητας
Από μία οικιακή ενασχόληση με την ζυθοποιία ως χόμπι, στη δημιουργία ενός ζυθοποιείου που παράγει μία τοπική μπύρα υψηλής ποιότητας και ιδιαίτερης γεύσης είναι η ιστορία της Ρεθεμνιώτικης Ανεξάρτητης Μικροζυθοποιίας (Retimi) που παράγεται σε ζυθοποιία στην Κοινότητα της Γωνιάς και που ξεκίνησε τη λειτουργία του τον Ιανουάριο του 2024. Η μπύρα Retimi, με τους δύο κωδικούς Blonde Ale και Retimi Red Ale κυκλοφόρησε στην αγορά τον Μάρτιο του 2024, για μία μπύρα που σημαίνει «Ρεθεμνιώτικη» μιας και Retimo ήταν η Ενετική ονομασία του Ρεθύμνου. Η Retimi λοιπόν είναι μία πρωτοβουλία τριών ανθρώπων, του Λουκά Κούνου, του Κωνσταντίνου Παπαδάκη και του Ηλία Ηλιάκη, οι οποίοι αποφάσισαν να μεταφέρουν την ερασιτεχνική τους ενασχόληση σε ένα μικροζυθοποιίο. «Αυτόν τον ενάμισι χρόνο πρωταρχικός μας στόχος ήταν να μάθουμε καλά τον καινούργιο μας εξοπλισμό, να διαμορφώσουμε τις συνταγές και να δούμε ποια η ανταπόκριση σε τοπικό επίπεδο. Στόχος δεν ήταν να βγάλουμε ένα προϊόν που θα μπει σε κάθε σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα», ανέφερε μεταξύ άλλων μιλώντας στα «Ρ.Ν.» ο κ. Κούνος, ο οποίος σχολιάζοντας τον ανταγωνισμό τις μεγάλες ζυθοποιίες, σημείωσε: «Σχεδόν μιλάμε για διαφορετικά προϊόντα, δηλαδή άλλη κουλτούρα, άλλη φιλοσοφία, είναι διαφορετική η λογική της craft μπύρας και σίγουρα μέσα σε όλα αυτά έχει να κάνει και με την εκπαίδευση ενός κοινού, το οποίο έχει μάθει κυρίως στην λογική της ποσότητας στη μπύρα. Η λογική της craft είναι να φύγουμε από την ποσότητα και να πάμε στην ποιότητα. Ας πάμε σε μικρότερες ποσότητες κατανάλωσης, που θα ωφελήσει γενικότερα τους πάντες και σε ατομικό επίπεδο και σαν κοινωνία. Εμείς αποφασίσαμε να επικεντρωθούμε σε μικρότερο επίπεδο, να ασχοληθούμε με το μπουκάλι σχεδόν αποκλειστικά με το Ρέθυμνο. Το επόμενο βήμα για εμάς είναι να αυξήσουμε την παραγωγή μας», πρόσθεσε, ξεκαθαρίζοντας ότι τα παραγόμενα μπουκάλια διατίθενται αποκλειστικά στο Ρέθυμνο, ενώ στέλνονται κάποιες ποσότητες σε βαρέλια στην Αθήνα. «Πάμε σε ένα φρέσκο προϊόν, το οποίο είναι αφιλτράριστο και απαστερίωτο, έχει διατηρήσει δηλαδή πολύ περισσότερα θρεπτικά και γευστικά συστατικά στο τελικό προϊόν, οπότε πάμε σε κάτι το οποίο να προσφέρει ένα καλύτερο αποτέλεσμα και μεγαλύτερη απόλαυση», κατέληξε.
Σε επανακυκλοφορία μία από τις πιο γνωστές Κρητικές μπύρες
Στην αγορά αναμένεται να επανακυκλοφορήσει από την ερχόμενη Δευτέρα 15/9 η Ρεθεμνιώτικη μπύρα Cretan Kings, η οποία μετά από δύο χρόνια απουσίας θα βρεθεί και πάλι στα ψυγεία των καταστημάτων, καθώς εξαγοράστηκε από την Ελληνική Ζυθοποιία Αταλάντης ΕΖΑ. Πρόκειται για μία παραδοσιακή κρητική μπύρα που συνδυάζει την παράδοση με τη σύγχρονη ζυθοποιία, παράγεται σε μικρές παρτίδες και χρησιμοποιεί επιλεγμένες πρώτες ύλες. «Ήταν μία πάρα πολύ καλή μπύρα στην Κρητική αγορά, με διανομή σε όλα τα καταστήματα σε όλο το νησί, όχι μόνο στο Ρέθυμνο. Η τιμολόγηση είχε φτάσει από τη Σητεία μέχρι τα Χανιά και είχε επεκταθεί μέχρι την Αθήνα. Η Κρήτη είναι ένα πολύ δυνατό brand από μόνη της, εμείς πιστεύουμε ότι η Creta Kings ως μία πολύ καλή μπύρα δικαιούται τον χώρο που της αξίζει σίγουρα στην αγορά της μπύρας και η Κρήτη είναι παντού, επομένως υπάρχει χώρος και έξω από το νησί», ανέφερε μεταξύ άλλων μιλώντας στα «Ρ.Ν.» ο Νίκος Κεφάκης, διευθυντής πωλήσεων στην ΕΖΑ, ο οποίος επεσήμανε ότι τα παραπάνω χαρακτηριστικά της μπύρας αποτέλεσαν κίνητρο για την επαναφέρουν στην Κρητική και την ελληνική αγορά. «Η Κρήτη έχει πάρα πολλές μπύρες και είναι πολύ δυνατές, έχει γίνει μία πολύ καλή προσπάθεια σε όλο το νησί, απλά είναι μικρότερης εμβέλειας. Εμείς θέλουμε να ταξιδέψουμε την Κρήτη σε όλη την Ελλάδα, οπότε στόχος είναι να προωθήσουμε μία κορυφαία κρητική μπύρα για να φτάσει σε όλα τα καταστήματα», συμπλήρωσε ο κ. Κεφάκης και τέλος κατέληξε: «Εμείς είμαστε εταιρεία που κάνουμε μπύρες με συγκεκριμένο τρόπο, αργής ωρίμανσης, 21 ημέρες είναι η ζυθοποίηση, ασχολούμαστε μόνο με ποιοτικά προϊόντα και αυτό θέλουμε να βγάζουμε και προς τον κόσμο».
Τουρισμός μπύρας
Ο ιδιαίτερος χαρακτήρας που έχουν οι Ρεθεμνιώτικες μπύρες προσελκύει το ενδιαφέρον ακόμα και ξένων επισκεπτών, που επιθυμούν να τις δοκιμάσουν και να μάθουν, μέσα από περιηγήσεις στην πόλη για την ιστορία και τα χαρακτηριστικά τους. Το τουριστικό πρακτορείο Bonnie and Clyde Urban Tours διοργανώνει από το 2021 περιηγήσεις τέτοιου τύπου στο Ρέθυμνο, δίνοντας την ευκαιρία στους επισκέπτες να γνωρίσουν το Ρέθυμνο μέσα από τις μικροζυθοποιίες του. «Στο Ρέθυμνο ξεκινάμε τον Μάιο, κάνουμε τρία τουρς την εβδομάδα και πηγαίνουμε σε μαγαζιά που έχουν ελληνικές μικροζυθοποιίες, έχουν μπύρες, κουτάκια, βαρέλια. Πρόκειται για κάτι που απευθύνεται σε όποιον αγαπάει τη μπύρα. Η Ελλάδα είναι ακόμα στα πρώτα της βήματα στη μικροζυθοποιία, δηλαδή στην Κρήτη τώρα υπάρχουν 16-17 ζυθοποιίες πιο μικρές και μεγαλύτερες και συνολικά κοντά στις 130 μικροζυθοποιίες σε όλη τη χώρα. Είναι κάτι που μεγαλώνει σιγά-σιγά», ανέφερε μεταξύ άλλων μιλώντας στα «Ρ.Ν.» ο Στέλιος Παγιαλάκης, ιδιοκτήτης του γραφείου. Όπως επεσήμανε, στο Ρέθυμνο υπάρχει μία γερή αύξηση κάθε χρόνο και παγιώνεται πλέον το πακέτο της περιήγησης, ενώ οι ενδιαφερόμενοι προέρχονται κυρίως από Αγγλία, Σκανδιναβία και Ολλανδία. «Τα τουρς είναι μικρά γκρουπ, μέχρι έξι – οκτώ άτομα, αυτός που θα έρθει σε εμάς έρχεται να πάρει μία εμπειρία αυθεντική. Είναι άνθρωποι που αγαπούν την μπύρα, θέλουν να γνωρίσουν και την πόλη και τους πηγαίνουμε σε μέρη που δεν θα τα βρεις μόνος σου, αν είσαι μερικές μόνο μέρες σε αυτή. Συνδυάζουμε έναν εναλλακτικό περίπατο στην πόλη με εναλλακτικά στοιχεία, αλλά έχουμε βάλει μέσα και το κομμάτι της μπύρας, προσπαθούμε να έχουμε Κρητική μπύρα, αλλά και από όλη την Ελλάδα, συνδυαστικά με την Κρητική κουζίνα. Επίσης μαθαίνουν για την μπύρα, ποιος είναι ο τρόπος που γίνεται η παραγωγή της μπύρας, έχουμε τα συστατικά της μπύρας μαζί μας, το κριθάρι, τη μαγιά, δηλαδή είναι και βιωματικό, πλήρες πακέτο», κατέληξε ο κ. Παγιαλάκης.
rethnea.gr
