Η πρόσφατη απόφαση ανάκλησης της πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την επιλογή διοικήσεων σε εποπτευόμενους φορείς του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δεν αποτελεί απλώς μια διοικητική πράξη. Αποτελεί ένα θεσμικό ολίσθημα που εκθέτει τη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης και υπονομεύει ευθέως το ίδιο το σύστημα επιλογής διοικήσεων που η ίδια η κυβέρνηση υποτίθεται ότι θέσπισε για να υπηρετήσει την αξιοκρατία.
Η συγκεκριμένη διαδικασία ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2024 και παρέμεινε σε εκκρεμότητα επί σχεδόν δύο χρόνια. Αντί να ολοκληρωθεί, όπως θα όφειλε σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής διοίκησης, ακυρώθηκε αιφνιδιαστικά με γενικόλογες αναφορές σε «επικείμενες μεταρρυθμίσεις». Πρόκειται για μια αιτιολογία που δεν αντέχει σε καμία σοβαρή θεσμική ή νομική εξέταση. Στο διοικητικό δίκαιο, η ανάκληση μιας διαδικασίας που έχει ήδη προχωρήσει χωρίς συγκεκριμένη και τεκμηριωμένη αιτιολογία συνιστά κατάχρηση διοικητικής ευχέρειας και παραβίαση των αρχών της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης των πολιτών προς τη διοίκηση.
Είναι προφανές ότι η επίκληση αόριστων «μεταρρυθμίσεων» λειτουργεί ως πρόσχημα. Αν πράγματι υπήρχε θεσμικός λόγος ακύρωσης, η διαδικασία θα είχε ανασταλεί εγκαίρως. Αντίθετα, παρέμεινε σε εκκρεμότητα επί μήνες και τελικά ακυρώθηκε την ώρα που πλησίαζε η ολοκλήρωσή της. Αυτό δημιουργεί ένα εύλογο ερώτημα: μήπως το πραγματικό πρόβλημα δεν ήταν η διαδικασία, αλλά τα πρόσωπα που προέκυψαν από αυτήν;
Η ΠΟΓΕΔΥ δεν μπορεί να αγνοήσει τις πληροφορίες που συγκλίνουν σε ένα συγκεκριμένο συμπέρασμα: ότι η απόφαση αυτή δεν προήλθε από τον αρμόδιο Υπουργό, αλλά από το γραφείο του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης. Εάν αυτό ισχύει, τότε πρόκειται για μια εξαιρετικά σοβαρή θεσμική εκτροπή. Διότι η παρέμβαση εξωθεσμικών κέντρων στη διαδικασία επιλογής διοικήσεων οργανισμών του Δημοσίου συνιστά ευθεία υπονόμευση του κράτους δικαίου και της διοικητικής νομιμότητας.
Με άλλα λόγια, αντί το σύστημα επιλογής διοικήσεων να οδηγεί στην επιλογή των άριστων, μετατρέπεται σε μηχανισμό επιλογής των «αρεστών». Και όταν τα αποτελέσματα δεν είναι τα επιθυμητά για ορισμένους κύκλους εξουσίας, η λύση είναι απλή: ακυρώνεται η διαδικασία.
Αυτή η πρακτική δεν προσβάλλει μόνο τους υποψηφίους που συμμετείχαν καλόπιστα στη διαδικασία. Προσβάλλει συνολικά το κύρος της δημόσιας διοίκησης. Διότι στέλνει ένα σαφές μήνυμα προς την κοινωνία: ότι η αξιοκρατία ισχύει μόνο μέχρι το σημείο που δεν ενοχλεί τα κέντρα εξουσίας.
Στο διοικητικό δίκαιο υπάρχει μια θεμελιώδης αρχή: οι διαδικασίες επιλογής πρέπει να διέπονται από διαφάνεια, αντικειμενικότητα και ίση μεταχείριση. Όταν μια διαδικασία ακυρώνεται χωρίς σαφή αιτιολογία, η αρχή αυτή καταστρατηγείται. Και όταν η ακύρωση γίνεται για να παρακαμφθούν αποτελέσματα που δεν είναι πολιτικά βολικά, τότε η έννοια της αξιοκρατίας μετατρέπεται σε κενό σύνθημα.
Η ΠΟΓΕΔΥ καλεί τον Πρωθυπουργό να πάρει δημόσια θέση.
Αποδέχεται ο Πρωθυπουργός ότι ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης μπορεί, με αστείες και προσχηματικές δικαιολογίες περί «μεταρρυθμίσεων», να ακυρώνει διαδικασίες επιλογής διοικήσεων;
Αποδέχεται ότι οι προσκλήσεις και οι διαγωνιστικές διαδικασίες του Δημοσίου μπορούν να ακυρώνονται επειδή δεν παράγουν τα «σωστά» πρόσωπα;
Αποδέχεται ότι η επιλογή των διοικήσεων οργανισμών θα γίνεται τελικά όχι με βάση την αξιοκρατία, αλλά με βάση την υποταγή και τα προσωπικά «σέβη» προς τα κέντρα εξουσίας;
Η χώρα δεν έχει ανάγκη από ένα κράτος όπου οι θεσμοί λειτουργούν μόνο όταν εξυπηρετούν συγκεκριμένα πρόσωπα. Έχει ανάγκη από μια διοίκηση που λειτουργεί με κανόνες, διαφάνεια και λογοδοσία.
Η ακύρωση της συγκεκριμένης διαδικασίας δεν είναι μια τεχνική λεπτομέρεια. Είναι ένα ηχηρό μήνυμα ότι η αξιοκρατία υποχωρεί μπροστά στην πολιτική σκοπιμότητα.
Και αυτό δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό.
