Παρατήρησε τον ουρανό. Είδε τα σημάδια μιας εξαιρετικής σοδειάς ελιάς. Χωρίς να μιλήσει σε κανέναν, νοίκιασε όλα τα ελαιοτριβεία της Μιλήτου.
Μια άγνωστη στο ευρύ κοινό ιστορία του Θαλή του Μιλήσιου(*), του πρώτου από τους 7 αρχαίους σοφούς, διαβάσαμε στην ιστοσελίδα Sportime, γραμμένη με ξεχωριστό ύφος από τον συντάκτη Γρηγόριο Κεντητό. Η ιστορία συνδέεται με τα την παρενιαυτοφορία της ελιάς και τη μεγάλη οικονομική σημασία των ελαιοτριβείων στην Μίλητο της αρχαίας Ιωνίας. Απολαύστε την:
Ο Έλληνας που έγινε πλούσιος για να αποδείξει ότι τα λεφτά δεν έχουν σημασία
Δεν του άρεσε να μιλά. Προτιμούσε να παρατηρεί. Έδειχνε αφηρημένος, αλλά μέσα του δούλευαν όλα. Κάποτε, κοιτάζοντας τ’ αστέρια, έπεσε σ’ ένα πηγάδι. Η υπηρέτρια που τον είδε, γέλασε δυνατά: «Τα ουράνια μελετάς, τα γήινα δεν τα βλέπεις». Ήταν ο Θαλής ο Μιλήσιος. Ο πρώτος φιλόσοφος. Ο άνθρωπος που έλεγε πως όλα ξεκινούν από το νερό. Αλλά που η πιο συγκλονιστική του πράξη, δεν ήταν ούτε μαθηματική, ούτε αστρονομική. Ήταν μια σιωπηλή, αθόρυβη απόδειξη για το τι πραγματικά αξίζει.
| έλεγε πως όλα ξεκινούν από το νερό |
Δεν είχε πλούτη. Δεν είχε οικογένεια. Δεν είχε δόξα. Μόνο σκέψη. Κάποιοι, όμως, τον ειρωνεύτηκαν: «Αφού είσαι τόσο σοφός, γιατί δεν πλουτίζεις;» Και τότε, ο Θαλής έκανε κάτι που μόνο κάποιος που δεν τον νοιάζουν τα λεφτά θα τολμούσε. Παρατήρησε τον ουρανό. Είδε τα σημάδια μιας εξαιρετικής σοδειάς ελιάς. Χωρίς να μιλήσει σε κανέναν, νοίκιασε όλα τα ελαιοτριβεία της Μιλήτου. Όλα. Ένα προς ένα.
| μπορεί ένας σοφός να πλουτίσει, αν το θελήσει. Αλλά δεν είναι αυτό το ζητούμενο |
Όταν ήρθε ο καιρός της συγκομιδής, και όλη η πόλη γέμισε καρπό, όλοι έψαχναν ελαιοτριβείο. Ο μόνος που είχε, ήταν εκείνος. Ο σιωπηλός. Ο αφηρημένος. Ο φιλόσοφος που “δεν ήξερε να ζει”. Μέσα σε λίγες μέρες, ο Θαλής έγινε πλούσιος. Κάποιος θα έλεγε, πάμπλουτος. Και μόλις το πέτυχε, χαμογέλασε. Και είπε απλά: «Μπορεί ένας σοφός να πλουτίσει, αν το θελήσει. Αλλά δεν είναι αυτό το ζητούμενο.»
Δεν κράτησε τα λεφτά. Δεν έγινε έμπορος. Δεν άνοιξε ελαιοτριβεία. Δεν επένδυσε. Γύρισε πίσω στη σιωπή του. Στον ουρανό. Στη λογική. Στη φιλοσοφία.
| ο πρώτος που είπε «Γνώθι σαυτόν». Κοιτούσε τον ήλιο, και δεν έβλεπε θεό, αλλά φως και σκιά |
Ήταν ο άνθρωπος που πρώτος είπε «Γνώθι σαυτόν». Ο άνθρωπος που κοιτούσε τον ήλιο, και δεν έβλεπε θεό, αλλά φως και σκιά. Που μέτρησε το ύψος των πυραμίδων με μια ράβδο στο χώμα. Που αρνήθηκε να παντρευτεί γιατί ήξερε ότι η σοφία του θα γινόταν το παιδί του. Που έλεγε πως το πιο σοφό πράγμα είναι ο χρόνος – γιατί αποκαλύπτει τα πάντα.
| το πιο σοφό πράγμα είναι ο χρόνος – γιατί αποκαλύπτει τα πάντα |
Ο Θαλής πέθανε ήσυχα, λένε, σε ένα στάδιο, κάτω από τον ήλιο, από ηλίαση. Σαν να ‘θελε να γίνει κι αυτός φως. Δεν ήθελε τίποτα. Είχε καταλάβει τα πάντα.
~~~—~~~
(*) ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ
Ο Θαλής ο Μιλήσιος, (640 ή 624 π.Χ. Μίλητος, Ιωνία – 546 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και ο αρχαιότερος των προσωκρατικών, ο πρώτος των επτά σοφών της αρχαιότητας, μαθηματικός, φυσικός, αστρονόμος, μηχανικός, μετεωρολόγος και ιδρυτής της Ιωνικής Σχολής της φυσικής φιλοσοφίας στη Μίλητο.
Κυρίως ο Αριστοτέλης, αλλά και άλλοι αρχαίοι φιλόσοφοι θεωρούν τον Θαλή ως τον πρώτο Έλληνα φιλόσοφο.[11][12][13][14][15][16][17] Στον διάλογο του Πλάτωνα Πρωταγόρας, το όνομα που εμφανίζεται πρώτο στη λίστα πεπαιδευμένων ανθρώπων είναι του Θαλή του Μιλήσιου. Χαρακτηριστικά ο Μπέρτραντ Ράσελ είπε πως «Η Δυτική φιλοσοφία αρχίζει με τον Θαλή» [18][19][15][20][21][22][23]
Ο Θαλής προσπάθησε να κατανοήσει τον κόσμο μέσα από τα μάτια της επιστήμης και να εξηγήσει φυσικά φαινόμενα όπως π.χ την Έκλειψη Ηλίου, χωρίς να χρησιμοποιεί αναφορές στη μυθολογία, όπως γινόταν μέχρι την εποχή του. Υπήρξε μεγάλος διδάσκαλος με παρά πολύ μεγάλη επιρροή σε όλους σχεδόν τους μεταγενέστερους προσωκρατικούς φιλοσόφους. Αυτοί ακολούθησαν τα χνάρια του στην προσπάθειά τους να δημιουργήσουν τεκμηριωμένες αδιαμφισβήτητες αλήθειες για τα φυσικά φαινόμενα, τα ουράνια σώματα, και άλλα χρησιμοποιώντας ως εργαλεία τους τη λογική, τα μαθηματικά, τη φυσική, τη βιολογία, την αστρονομία κλπ και όχι τους μύθους και τους θρύλους.
Αυτοί οι φιλόσοφοι, με πρωτοπόρο τον Θαλή τον Μιλήσιο, απέρριψαν όλες τις μυθολογικές εξηγήσεις των φυσικών φαινομένων (όπως π.χ. το μύθο της αρπαγής της Περσεφόνης ως ερμηνεία της εναλλαγής των εποχών ή τη γνωστή αναφορά του Αρχίλοχου) και χάρη στο θεμέλιο λίθο που έθεσε η δική τους θεώρηση των πραγμάτων, η ανθρωπότητα άρχισε να αναζητά την αλήθεια μακριά από θρησκευτικές πεποιθήσεις, ανοίγοντας τον δρόμο στην πρωτόγονη μεν, επιστημονική έρευνα δε.
