Εξοντωτικές κυρώσεις σε μικροκαλλιεργητές και συνταξιούχους για τυπικές παραλείψεις – δυσανάλογα υψηλότερα, σε σχέση με τα 100 ευρώ (ή 250-500 ευρώ το πολύ) που επιβάλλει τη φορολογική νομοθεσία
ΚΩΣΤΗΣ ΠΛΑΝΤΖΟΣ
Πολλοί Έλληνες έχουν κάποιο χωραφάκι ή λίγες «ρίζες» στο χωριό για να βγάζουν το λάδι ή το μέλι της χρονιάς , χωρίς να είναι κατ’ επάγγελμα αγρότες . Δεν γνωρίζουν όλοι όμως ίσως ότι, στο εξής, η εφορία , ο ΕΦΚΑ αλλά και το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης «θα τους βγάζουν το λάδι» στα πρόστιμα , αν αμελήσουν να δηλώσουν στο Taxisnet, στο Ελαιοκομικό Μητρώο ή και στην πλατφόρμα Απασχόλησης Συνταξιούχων, ότι έχουν ελαιόδεντρα και βγάζουν έστω και μόλις πχ 100 ευρώ ή 300 ευρώ το χρόνο, ως εισόδημα από αγροτική εκμετάλλευση.
Ποια είναι τα πρόστιμα;
Ακόμα και για τυπική παράλειψη μία από τις τρεις αυτές ευρώ, τα πρόσθετα για ελαιοπαραγωγούς μπορούν να φτάνουν και 5.000, ή και… 12 μηνιαίες συνταξιούχοι! Ωστόσο, είναι δυσανάλογα υψηλό, σε σχέση με τα 100 ευρώ (ή 250-500 ευρώ το πολύ) που επιβάλλει η φορολογική νομοθεσία σε όσους παραλείπουν να υποβάλλουν κάποια δήλωση στην εφορία.Mute
Νέα εποχή αυστηρών κυρώσεων
Οι τρεις αυτές, κρύβουν τρεις «παγίδες» για υπέρογκα πρόστιμα για μικροκαλλιεργητές -και όχι χιλιάδες μόνον. Πλέον, όλοι πρέπει να προσέξουν αν και τι δηλώνουν:
– στην εφορία , αν αποκτούν αγροτικό εισόδημα
– στο Ελαιοκομικό Μητρώο , αν έχουν πάνω από 20 ελαιόδεντρα, ακόμα και αν η συγκομιδή είναι μηδενική
– στον ΕΦΚΑ , αν είναι συνταξιούχοι και αποκτούν αγροτικό εισόδημα.
Στα θέματα αυτά, ειδικά μετά τις αλλαγές που επήλθαν πέρυσι και φέτος, αρκετοί θα πρέπει να απευθυνθούν σε λογιστή, ιδανικά ίσως σε εκείνους που χειρίζονται συχνότερα τα αγροτικά θέματα και ζητήματα.
Συγκεκριμένα:
1. Πρόστιμο στην Εφορία
Σε κάθε περίπτωση, ακόμα και αν έχουν ένα μικρό χωράφι χωρίς να είναι κατ’επάγγελμα αγρότες αλλά απλοί μισθωτοί και συνταξιούχοι, εφόσον αποκτούν εισόδημα από αγροτική εκμετάλλευση, έχουν υποχρέωση υποβολής Ε3 για όσα βγάζουν κάθε χρόνο (πχ από ελιές, μελίσσια, κεράσια, ροδάκια. κλπ). Τυχόν παράλειψη ή εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης Ε3, συνεπάγεται διοικητικό πρόστιμο (έως 100 ευρώ συνήθως ).Το πρόστιμο αυτό της Εφορίας, πάντως, είναι και το μικρότερο «κακό» που μπορεί να τους συμβεί.
2. Ελαιοκομικό Μητρώο: από 100 έως 5.000 ευρώ για μη δήλωση
Από τον Απρίλιο φέτος -και μετά το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ- επεβλήθη νέα υποχρέωση σε όλους όσους έχουν ελαιόδεντρα, να υποβάλουν δήλωση στην πλατφόρμα του Ελαιοκομικού Μητρού.
Με την Κοινή Υπουργική Απόφαση 77979/2025, το Ελαιοκομικό Μητρώο επανήλθε σε λειτουργία μετά από σχεδόν 20 χρόνια αδράνειας -καθώς δημιουργήθηκε το 2003 αλλά πρακτικά υποκαταστάθηκε από το Κτηματολόγιο.
Σύμφωνα με την απόφαση «στο «Ελαιοκομικό Μητρώο» υποχρεωτικά καταχωρίζονται και ενημερώνονται τα στοιχεία όλων των αγροτεμαχίων της χώρας, ώστε κάθε χρονική στιγμή να αποτυπώνεται η υφιστάμενη ιδιοκτησιακή και καλλιεργητική κατάστασή τους».
Με το νέο καθεστώς, από φέτος όλοι οι παραγωγοί – ακόμα και αυτοί με 30 ή 50 δέντρα – υποχρεούνται να εγγραφούν η να επικαιροποιήσουν το Μητρώο (μέσω της πλατφόρμας Gov.gr ή του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης). Ενώ από 1ης Οκτωβρίου μέχρι τον Μάιο -και κάθε χρόνο εφεξής- πρέπει να υποβάλουν τη συγκομιδή τους, έστω και αν είναι μηδενική!
Τα πρόστιμα δεν επιβάλλονται πριν τον Μάιο του 2026. Αναβάλλονται, αλλά όχι για πάντα! Η υποχρέωση παραμένει και τυχόν άγνοια ή αμέλεια τιμωρείται βαρύτατα.
Συγκεκριμένα, για «μη δήλωση συγκομιδής» τα πρόσθετα ξεκινούν από 100 ευρώ, αλλά εκτινάσσονται σε μεγάλα ύψη:
· για 21-50 δέντρα: 100 ευρώ
· για 51-100 δέντρα: 500 ευρώ
· για 101-500 δέντρα: 1.000 ευρώ
· για 501-1.000 δέντρα: 3.000 ευρώ
· για πάνω από 1.000 : 5.000 ευρώ.
Ανεξάρτητα από το εισόδημα που είχαν δηλαδή, ένας ηλικιωμένος με πχ 80 ρίζες που δίνουν 200 κιλά λάδι τον χρόνο που πληρώνει 500 ευρώ πρόστιμο αν δεν δηλώσει τη συγκομιδή του.
3. Πρόστιμο 12 συντάξεις στον ΕΦΚΑ
Εξοντωτικά είναι τα πρόσθετα για παράλειψη δήλωσης όμως, σε συνταξιούχους που αποκτούν εισόδημα από αγροτικές εκμεταλλεύσεις. Πολλοί συνταξιούχοι που δεν εργάζονται, δεν γνωρίζουν ίσως ότι από το 2024 έπρεπε να κάνουν δήλωση και στην πλατφόρμα που έχει ανοίξει ο ΕΦΚΑ για τους απασχολούμενους συνταξιούχους.
Η εγκύκλιος 28/2024 του e-ΕΦΚΑ θέσπισε ένα από τα βαρύτερα πρόστιμα στην ελληνική νομοθεσία για διαδικαστική παράβαση. Συνταξιούχοι που έχουν πολλές αγροτικές εισόδους – έστω και 300 ευρώ από την πώληση λαδιού – πρέπει να δηλώσουν στην πλατφόρμα «Δήλωση Πασχόλησης Συνταξιούχων».
Αυτό ισχύει:
· Συνταξιούχους e-ΕΦΚΑ (πρώην ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΟΓΑ, Δημοσίου κ.λπ.)
· Αγροτικό εισόδημα -ακόμα και κάτω των 10.000 ευρώ
· Ακόμα και αν δεν οφείλουν εισφορές ή «πόρο» προς τα ασφαλιστικά ταμεία.
Ο νόμος προβλέπει μάλιστα ότι δεν υπόκειται σε κρατήσεις, αν το αγροτικό εισόδημα δεν υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ το χρόνο.
Αυτή όμως είναι και η «παγίδα» ίσως για πολλούς : η εξαίρεση για εισαγωγές έως 10.000 ευρώ ΔΕΝ είναι αυτόματη! Η εγγραφή στην πλατφόρμα πρέπει να γίνει και, σε αυτήν, να δηλωθεί ρητά το όποιο -χαμηλό- εισόδημα είχαν, επιλέγοντας «συνδρομή προϋποθέσεων εξαίρεσης».
Η «ταρίφα» για παράλειψη ή εκπρόθεσμη υποβολή δηλώσεων στον ΕΦΚΑ είναι οριζόντια για όλους: 12 μηνιαίες κύριες και επικουρικές συντάξεις, δηλαδή οι συντάξεις μιας ολόκληρης χρονιάς. Για έναν συνταξιούχο με 800 ευρώ σύνταξη, το πρόστιμο φτάνει στα 9.600 ευρώ, για μια τυπική παράλειψη -και για ασήμαντα ίσως ποσά.
Συγκεκριμένα, από 26 Ιουλίου 2024 με την εγκύκλιο 28/2024 ο e-ΕΦΚΑ, προβλέπεται ότι:
– Για την υποβολή της δήλωσης απασχόλησης λειτουργεί, από 26/2/2024, στον ιστότοπο του e-ΕΦΚΑ (www.efka.gov.gr/Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες/Συνταξιούχοι) η ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα «Δήλωση Απασχόλησης Συνταξιούχων». Η είσοδος στην ηλεκτρονική πλατφόρμα εγκατάστασης με τη χρήση κωδικών taxisnet.
– Στην ηλεκτρονική υπηρεσία «Δήλωση απασχολούμενου συνταξιούχου» οι συνταξιούχοι, [ασχέτως αν εργάζονται], δηλώνουν υπεύθυνα την «συνδρομή των προϋποθέσεων για εξαίρεση από την κατάθεση ασφαλιστικών εισφορών και πόρους υπέρ e-ΕΦΚΑ (για) συνταξιούχους των ενταγμένων στους e-ΕΦΚΑ φορέων, συμπεριλαμβανομένου του Δημοσίου, εφόσον το έτος καθαρό φορολογικό εισόδημα τους από την απασχόληση στον αγροτικό τομέα ως αγροτών, μελισσοκόμων, κτηνοτρόφων, πτηνοτρόφων και αλιέων δεν υπερβαίνει το ποσό των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ». Δηλαδή πρέπει να μπουν και να δηλώσουν και τα κάτω από 10.000 ευρώ και δεν αλλάζουν από την υποχρέωση υποχρέωσης.
– Παράλειψη ή εκπρόθεσμη υποβολή της δήλωσης στην ηλεκτρονική πλατφόρμα για την έναρξη της εργασίας επιφέρει χρηματική κύρωση με δώδεκα (12) μηνιαίες κύριες και επικουρικές συντάξεις.
– Για τον προσδιορισμό του ποσού λαμβάνεται υπόψη το πληρωτέο σύνταξη του μήνα διαπίστωσης της παράβασης.
Παραδείγματα
Και… για όσους δεν κατάλαβαν, η ίδια εγκύκλιος του περιλαμβάνει και παραδείγματα υπόχρεων συμπλήρωσης της δήλωσης, συνταξιούχων που δεν εργάζονται ως μισθωτοί ή επαγγελματίες, αλλά έχουν μόνον κάποιο «έξτρα» αγροτικό εισόδημα:
Ο εγκύκλιος αναφέρει τα εξής (με έτος αναφοράς το 2024 οπότε εκδόθηκε):
– Συνταξιούχος του Δημοσίου από το 2023 και από τον 7ο/2024 αποκτά εισόδημα από αγροτική δραστηριότητα. Ο εν λόγω συνταξιούχος έχει υποχρέωση έως 31.07.2024 να δηλώσει την απασχόλησή του στην ηλεκτρονική πλατφόρμα καθώς και την εξαίρεσή του ή όχι από την καταβολή ασφαλιστικής εισφοράς και πόρου αναλόγως του ύψους του εισοδήματος από αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα. Εφόσον αυτό υπερβαίνει το ποσό των δέκα χιλιάδων ευρώ (10.000 €) υποχρεούται σε καταβολή ασφαλιστικής εισφοράς και πόρου.
– Συνταξιούχος του e-ΕΦΚΑ (π. ΟΓΑ) από τον 7ο/2024 που συνεχίζει τη δραστηριότητά του ως αγρότης ειδικού καθεστώτος αποκομίζοντας εισόδημα απ’ αυτήν. Ο εν λόγω συνταξιούχος έχει υποχρέωση έως 31.07.2024 να δηλώσει την απασχόλησή του στην ηλεκτρονική πλατφόρμα καθώς και την εξαίρεσή του από την κατάθεση ασφαλιστικής εισφοράς και πόρου.
