- Οι συνεταιρισμοί προτείνουν αξιοποίηση του ΟΣΔΕ ως ενιαίας ψηφιακής ταυτότητας των αγροτικών εκμεταλλεύσεων και ζητούν απλούστευση των διαδικασιών για ελαιοπαραγωγούς και επιχειρήσεις
γράφτηκε από Thessaliki Gi 4 Ιουλίου, 2026
Τη δημιουργία ενός σύγχρονου, διαλειτουργικού και λειτουργικού ψηφιακού συστήματος για την ελληνική ελαιοκομία, χωρίς πρόσθετες γραφειοκρατικές επιβαρύνσεις για τους παραγωγούς, προτείνει ο Σύνδεσμος Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων Ελλάδος (Σ.Α.Σ.Ο.Ε.). Με ολοκληρωμένη παρέμβασή του, ο Σύνδεσμος καταθέτει συγκεκριμένες προτάσεις για το νέο Ελαιοκομικό Μητρώο και την ψηφιακή διακίνηση ελαιοκάρπου και ελαιολάδου, υποστηρίζοντας ότι η αξιοποίηση της Δήλωσης ΟΣΔΕ ως βασικού ψηφιακού πυλώνα μπορεί να περιορίσει τη γραφειοκρατία και να ενισχύσει τη διαφάνεια και την ανταγωνιστικότητα του κλάδου.
«Μία δήλωση» αντί για πολλαπλές υποχρεώσεις
Ο Σ.Α.Σ.Ο.Ε. υποστηρίζει ότι κάθε νέο πληροφοριακό σύστημα πρέπει να στηρίζεται στην αρχή της «Μίας Δήλωσης» (Once Only Principle), ώστε ο παραγωγός να μην υποχρεώνεται να καταχωρίζει επανειλημμένα τα ίδια στοιχεία σε διαφορετικές πλατφόρμες.
Παράλληλα, ζητά πλήρη διαλειτουργικότητα μεταξύ όλων των πληροφοριακών συστημάτων του Δημοσίου, με στόχο την αυτόματη αξιοποίηση των ήδη διαθέσιμων δεδομένων.
Το ΟΣΔΕ ως ψηφιακή ταυτότητα της αγροτικής εκμετάλλευσης
Κεντρική πρόταση του Συνδέσμου αποτελεί η αναβάθμιση της Δήλωσης ΟΣΔΕ ώστε να αποτελέσει τη βασική πηγή ενημέρωσης όλων των αγροτικών μητρώων, όπως το Ελαιοκομικό, το Αμπελουργικό, το Μελισσοκομικό και το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων.
Σύμφωνα με την πρόταση, τα στοιχεία θα ενημερώνονται αυτόματα χωρίς νέες δηλώσεις από τους παραγωγούς.
Απλούστευση του Ελαιοκομικού Μητρώου
Ο Σ.Α.Σ.Ο.Ε. χαρακτηρίζει το ισχύον σύστημα ενημέρωσης του Ελαιοκομικού Μητρώου ιδιαίτερα γραφειοκρατικό και προτείνει τη μετάβασή του σε ένα πλήρως ψηφιακό μοντέλο λειτουργίας.
Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνονται η δημιουργία Ψηφιακού Φακέλου Ελαιοπαραγωγού, η αυτόματη ενημέρωση όλων των μητρώων, η ηλεκτρονική έκδοση πιστοποιητικών και η διενέργεια ελέγχων βάσει ανάλυσης κινδύνου.
Ψηφιακή διακίνηση ελαιοκάρπου και ελαιολάδου
Για τη διακίνηση του ελαιοκάρπου, ο Σύνδεσμος προτείνει η δημιουργία του ψηφιακού δελτίου να πραγματοποιείται κυρίως από τα ελαιοτριβεία ή τους συνεταιρισμούς, ώστε να μην επιβαρύνονται οι παραγωγοί με σύνθετες ψηφιακές διαδικασίες.
Παράλληλα, εισηγείται οι δηλώσεις συγκομιδής να δημιουργούνται αυτόματα από τα στοιχεία παραλαβής και να ενημερώνονται ταυτόχρονα όλα τα σχετικά πληροφοριακά συστήματα.
Προϋπόθεση οι υποδομές και η εκπαίδευση
Ο Σ.Α.Σ.Ο.Ε. επισημαίνει ότι η επιτυχία του ψηφιακού μετασχηματισμού προϋποθέτει επαρκείς τηλεπικοινωνιακές υποδομές, απλές εφαρμογές, εκπαίδευση των παραγωγών και ουσιαστική στήριξη μέσω συνεταιρισμών και ελαιοτριβείων.
Παράλληλα, ζητά μεταβατική περίοδο εφαρμογής των νέων συστημάτων, πιλοτική λειτουργία πριν από την υποχρεωτική εφαρμογή τους και μη επιβολή κυρώσεων όταν τα προβλήματα οφείλονται σε τεχνικές δυσλειτουργίες ή έλλειψη συνδεσιμότητας.
sasoe • Ελαιοκομικό Μητρώο: Οι έξι προτάσεις του Σ.Α.Σ.Ο.Ε. για λιγότερη γραφειοκρατία • Θεσσαλική Γη Τα Αγροτικά Νέα της Θεσσαλίας
Πιο αναλυτικά, η ανακοίνωση του ΣΑΣΟΕ, έχει ως εξής:
Ο Σύνδεσμος Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων Ελλάδος (Σ.Α.Σ.Ο.Ε.) υποστηρίζει τον ψηφιακό μετασχηματισμό του πρωτογενούς τομέα και θεωρεί ότι η δημιουργία ενός σύγχρονου Ελαιοκομικού Μητρώου και ενός αποτελεσματικού συστήματος ψηφιακής διακίνησης του ελαιοκάρπου και του ελαιολάδου μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη διαφάνεια, την ιχνηλασιμότητα, τη χάραξη τεκμηριωμένων πολιτικών και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής ελαιοκομίας.
Η επιτυχία αυτών των μεταρρυθμίσεων προϋποθέτει ότι η ψηφιοποίηση θα λειτουργήσει ως εργαλείο απλούστευσης των διαδικασιών και όχι ως μηχανισμός επιβολής νέων γραφειοκρατικών υποχρεώσεων στους παραγωγούς, τους συνεταιρισμούς και τις επιχειρήσεις.
Θεμελιώδεις αρχές
Ο Σ.Α.Σ.Ο.Ε. θεωρεί ότι κάθε νέο πληροφοριακό σύστημα στον αγροτικό τομέα πρέπει να στηρίζεται στις ακόλουθες αρχές:
Μηδενική πρόσθετη γραφειοκρατία για τον παραγωγό.
Εφαρμογή της αρχής της «Μίας Δήλωσης» (Once Only Principle), σύμφωνα με την οποία κανένα στοιχείο δεν πρέπει να υποβάλλεται εκ νέου όταν είναι ήδη διαθέσιμο στη Δημόσια Διοίκηση.
Πλήρης διαλειτουργικότητα μεταξύ όλων των πληροφοριακών συστημάτων του Δημοσίου.
Ενιαία καταχώριση δεδομένων και πολλαπλή αξιοποίησή τους για όλες τις διοικητικές και ελεγκτικές ανάγκες.
Ψηφιακές υπηρεσίες που απλοποιούν τη ζωή του παραγωγού και δεν μεταφέρουν σε αυτόν το διοικητικό βάρος της Δημόσιας Διοίκησης.
Σεβασμός στις ιδιαιτερότητες της ελληνικής γεωργίας, όπου κυριαρχούν μικρές οικογενειακές εκμεταλλεύσεις, παραγωγοί με περιορισμένες ψηφιακές δεξιότητες και περιοχές με ελλιπή τηλεπικοινωνιακή κάλυψη.
Αξιοποίηση της Δήλωσης ΟΣΔΕ ως Ψηφιακής Ταυτότητας της Αγροτικής Εκμετάλλευσης
Ο Σ.Α.Σ.Ο.Ε. προτείνει την αξιοποίηση και τη διεύρυνση της λειτουργικότητας της υφιστάμενης Δήλωσης Ο.Σ.Δ.Ε., ώστε να λειτουργήσει ως ο βασικός επιχειρησιακός ψηφιακός πυλώνας καταγραφής, επικαιροποίησης και διαλειτουργικής αξιοποίησης των στοιχείων των αγροτικών εκμεταλλεύσεων της χώρας.
Στόχος είναι η Δήλωση Ο.Σ.Δ.Ε. να μην αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως εργαλείο διαχείρισης των ενισχύσεων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, αλλά να αξιοποιηθεί, με τον κατάλληλο θεσμικό και τεχνικό σχεδιασμό, ως βασική πηγή ενημέρωσης του υφιστάμενου Μητρώου Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (Μ.Α.Α.Ε.), του Ελαιοκομικού Μητρώου, του Αμπελουργικού Μητρώου, του Μελισσοκομικού Μητρώου και κάθε άλλου ειδικού πληροφοριακού συστήματος του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Για τους παραγωγούς που ήδη υποβάλλουν Δήλωση Ο.Σ.Δ.Ε. δεν πρέπει να δημιουργηθεί καμία πρόσθετη διοικητική υποχρέωση. Τα στοιχεία που δηλώνονται μία φορά θα πρέπει να αξιοποιούνται αυτόματα από όλα τα διασυνδεδεμένα πληροφοριακά συστήματα, σύμφωνα με την αρχή της «Μίας Δήλωσης», χωρίς επαναλαμβανόμενες καταχωρίσεις και χωρίς την υποβολή παράλληλων δηλώσεων.
Παράλληλα, ο Σ.Α.Σ.Ο.Ε. θεωρεί ότι η Πολιτεία μπορεί να εξετάσει, σε δεύτερο χρόνο, την επέκταση της λειτουργικότητας της Δήλωσης Ο.Σ.Δ.Ε., ώστε να καλύπτει, με απλουστευμένη διαδικασία, και αγροτικές εκμεταλλεύσεις που δεν συμμετέχουν στα καθεστώτα ενίσχυσης της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Με τον τρόπο αυτό, κάθε αγροτική εκμετάλλευση θα μπορεί να αποκτήσει μία μοναδική Ψηφιακή Ταυτότητα, η οποία θα ενημερώνεται δυναμικά μέσω της διαλειτουργικότητας των πληροφοριακών συστημάτων, χωρίς πολλαπλές δηλωτικές υποχρεώσεις για τον παραγωγό.
Επανεκκίνηση του Ελαιοκομικού Μητρώου
Ο Σ.Α.Σ.Ο.Ε. διαπιστώνει ότι η διαδικασία που εφαρμόζεται σήμερα για την εγγραφή και ενημέρωση του Ελαιοκομικού Μητρώου είναι εξαιρετικά γραφειοκρατική, παρουσιάζει σημαντικές δυσλειτουργίες και επιβαρύνει δυσανάλογα τόσο τους παραγωγούς όσο και τις ήδη υποστελεχωμένες Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (Δ.Α.Ο.Κ.).
Για τον λόγο αυτό προτείνεται η άμεση αναθεώρηση της υφιστάμενης διαδικασίας και η μετάβασή της σε νέο, απλουστευμένο και πλήρως ψηφιακό μοντέλο λειτουργίας, βασισμένο στη διαλειτουργικότητα και στην αξιοποίηση των υφιστάμενων δεδομένων του Δημοσίου.
Προτάσεις για το Ελαιοκομικό Μητρώο
Η Δήλωση Ο.Σ.Δ.Ε. να αποτελεί την κύρια πηγή ενημέρωσης του Ελαιοκομικού Μητρώου, αξιοποιώντας τα στοιχεία που ήδη δηλώνονται για τα ελαιοτεμάχια, τις καλλιέργειες και τους κατόχους τους.
Τα στοιχεία να αντλούνται αυτόματα μέσω διαλειτουργικότητας από το Ο.Σ.Δ.Ε., το Ελληνικό Κτηματολόγιο, την Α.Α.Δ.Ε. και κάθε άλλο διαθέσιμο δημόσιο πληροφοριακό σύστημα.
Να δημιουργηθεί Ψηφιακός Φάκελος Ελαιοπαραγωγού, στον οποίο θα συγκεντρώνονται με διαλειτουργικότητα τα στοιχεία του Ελαιοκομικού Μητρώου, οι δηλώσεις καλλιέργειας, οι δηλώσεις συγκομιδής, οι παραδόσεις, οι ζημιές, οι αποζημιώσεις και κάθε συναφής πληροφορία.
Οι μεταβολές να ενημερώνουν αυτόματα τα διασυνδεδεμένα μητρώα χωρίς επανυποβολή στοιχείων από τον παραγωγό.
Όλες οι βεβαιώσεις και τα πιστοποιητικά να εκδίδονται ηλεκτρονικά.
Οι έλεγχοι να πραγματοποιούνται κατά προτεραιότητα βάσει ανάλυσης κινδύνου και δειγματοληπτικών διαδικασιών.
Θέσεις για την ψηφιακή διακίνηση ελαιοκάρπου και ελαιολάδου
Ο Σ.Α.Σ.Ο.Ε. θεωρεί ότι η ψηφιακή παρακολούθηση της διακίνησης μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο διαφάνειας και ελέγχου, υπό την προϋπόθεση ότι θα προσαρμοστεί στις ιδιαιτερότητες της ελληνικής παραγωγής.
Ειδικότερα προτείνει:
Η έκδοση ή η τεχνική δημιουργία του ψηφιακού δελτίου διακίνησης ελαιοκάρπου να πραγματοποιείται, κατά κανόνα, στο οργανωμένο σημείο παραλαβής, δηλαδή στο ελαιοτριβείο, στον αγροτικό συνεταιρισμό ή σε άλλο πιστοποιημένο φορέα παραλαβής, για λογαριασμό του παραγωγού, ώστε να διασφαλίζεται η ορθή καταχώριση των στοιχείων χωρίς να επιβαρύνεται ο παραγωγός με σύνθετες ψηφιακές διαδικασίες.
Οι δηλώσεις συγκομιδής να δημιουργούνται αυτοματοποιημένα από τα στοιχεία παραλαβής του ελαιοκάρπου.
Με μία μόνο καταχώριση να ενημερώνονται ταυτόχρονα το Ελαιοκομικό Μητρώο, η δήλωση συγκομιδής και κάθε άλλη συναφής διοικητική ή φορολογική υποχρέωση.
Η διακίνηση του ελαιολάδου να βασίζεται στα ήδη υφιστάμενα ψηφιακά φορολογικά παραστατικά και στις καταχωρίσεις των ελαιοτριβείων, με τις απολύτως αναγκαίες πρόσθετες πληροφορίες για σκοπούς ελέγχου και ιχνηλασιμότητας.
Τα πληροφοριακά συστήματα να είναι πλήρως διαλειτουργικά, ώστε να αποφεύγονται οι πολλαπλές καταχωρίσεις των ίδιων δεδομένων.
Ψηφιακές δεξιότητες, υποδομές και διοικητική ικανότητα
Η επιτυχία κάθε ψηφιακής μεταρρύθμισης προϋποθέτει την ύπαρξη κατάλληλων υποδομών και την προσαρμογή στις πραγματικές δυνατότητες των χρηστών.
Σημαντικό μέρος των παραγωγών διαθέτει περιορισμένες ψηφιακές δεξιότητες, ενώ σε πολλές αγροτικές περιοχές εξακολουθούν να υπάρχουν προβλήματα πρόσβασης σε αξιόπιστα δίκτυα επικοινωνιών.
Παράλληλα, οι Δ.Α.Ο.Κ. λειτουργούν με σημαντικές ελλείψεις προσωπικού και δεν είναι δυνατόν να υποστηρίξουν αποτελεσματικά ένα μοντέλο που βασίζεται σε μαζικές χειροκίνητες καταχωρίσεις και ελέγχους.
Για τον λόγο αυτό απαιτούνται:
απλές και φιλικές ψηφιακές εφαρμογές,
δυνατότητα υποστήριξης των παραγωγών μέσω συνεταιρισμών και ελαιοτριβείων,
ανοικτές και ασφαλείς διεπαφές (APIs) για τη διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων,
πρόβλεψη λειτουργίας ακόμη και σε περιπτώσεις περιορισμένης συνδεσιμότητας ή τεχνικών προβλημάτων.
Μεταβατική περίοδος εφαρμογής
Ο Σ.Α.Σ.Ο.Ε. θεωρεί αναγκαία:
την πιλοτική εφαρμογή των νέων συστημάτων πριν από την καθολική υποχρεωτική λειτουργία τους,
την παροχή επαρκούς χρόνου προσαρμογής σε όλους τους εμπλεκόμενους,
την εκπαίδευση παραγωγών, συνεταιρισμών και επιχειρήσεων,
τη μη επιβολή διοικητικών κυρώσεων όταν η αδυναμία συμμόρφωσης οφείλεται σε τεχνικές δυσλειτουργίες ή σε αποδεδειγμένη έλλειψη συνδεσιμότητας.
Ο Σ.Α.Σ.Ο.Ε. πιστεύει ότι η Ελλάδα χρειάζεται ένα ενιαίο, διαλειτουργικό και σύγχρονο ψηφιακό οικοσύστημα για τον πρωτογενή τομέα, στο οποίο η αξιοποιημένη Δήλωση Ο.Σ.Δ.Ε. θα λειτουργεί ως βασικός πυλώνας καταγραφής των αγροτικών εκμεταλλεύσεων και θα ενημερώνει αυτόματα τα ειδικά μητρώα, όπως το Ελαιοκομικό Μητρώο, χωρίς πρόσθετες υποχρεώσεις.
Η επιτυχία της μεταρρύθμισης δεν θα κριθεί από τον αριθμό των νέων δηλώσεων που θα απαιτηθούν, αλλά από την ικανότητα της Πολιτείας να καταργήσει περιττές διαδικασίες, να αξιοποιήσει τα ήδη διαθέσιμα δεδομένα και να δημιουργήσει ένα απλό, αξιόπιστο και λειτουργικό σύστημα που θα υπηρετεί τον παραγωγό, θα ενισχύει τη διαφάνεια και θα στηρίζει την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής αγροτικής οικονομίας.
Με εκτίμηση,
Γιώργος Κατσούλης Πρόεδρος Δ.Σ
