Η γήρανση του αγροτικού πληθυσμού και η φυγή των νέων από την πρωτογενή παραγωγή προκαλούν έντονο προβληματισμό στην Ιεράπετρα, με τους ίδιους τους αγρότες να παραδέχονται ότι ονειρεύονται διαφορετικό επαγγελματικό μέλλον για τα παιδιά τους.
Όταν στην Ιεράπετρα, που θεωρείται από τις πιο αναπτυγμένες αγροτικές περιοχές, καταγράφεται το φαινόμενο της εγκατάλειψης της υπαίθρου και της γήρανσης του αγροτικού πληθυσμού, λόγω της απροθυμίας των νέων να ακολουθήσουν τον κλάδο της αγροτικής παραγωγής, στον οποίο διέπρεψαν οι γονείς και οι παππούδες τους, τότε καταλαβαίνουμε ότι το αγροτικό μοντέλο που προωθεί τόσα χρόνια η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αποτύχει, παρά τα μέτρα που έχουν ληφθεί τα τελευταία χρόνια με «όχημα» τα χρηματοδοτούμενα προγράμματα Νέων Αγροτών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΕ, οι αγροτικές περιοχές περιλαμβάνουν το 80% της ευρωπαϊκής επικράτειας και το 30% του πληθυσμού. Ωστόσο, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές προβλέψεις, ο πληθυσμός αυτών των περιοχών αναμένεται να συνεχίσει να μειώνεται δραματικά έως το 2051, εξαιτίας της γήρανσης, της υπογεννητικότητας και της μαζικής μετανάστευσης προς τα αστικά κέντρα.
Χαρακτηριστικό της τάσης αυτής είναι τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στη μελέτη, σύμφωνα με την οποία ο πληθυσμός που ζει σε κυρίως αγροτικές περιοχές προβλέπεται να μειώνεται κατά 3,2% ετησίως κατά μέσο όρο μεταξύ 2021 και 2051.
Μια ιδιαίτερη πίεση εντοπίζεται στη νέα γενιά, η οποία εκπροσωπείται ελάχιστα στο αγροτικό επάγγελμα, καθώς το 2020 μόνο το 6,5% των διαχειριστών αγροτικών εκμεταλλεύσεων στην ΕΕ ήταν κάτω των 35 ετών.
Λαμβάνοντας υπόψη τα στοιχεία των μελετών που αφορούν τον Ευρωπαϊκό Αγροτικό πληθυσμό και έχοντας βασικές ενδείξεις ότι τα φαινόμενα της εγκατάλειψης της υπαίθρου και της Αγροτικής παραγωγής είναι ανησυχητικά ακόμα και στην Ιεράπετρα, προσπαθήσαμε να ακτινογραφήσουμε τη μεγαλύτερη Ομάδα Παραγωγών κηπευτικών της Ιεράπετρας, που αριθμεί 150 αγροτικές οικογένειες και συγκροτεί τον Αγροτικό Συνεταιρισμό «Ανατολή».
Ο πρόεδρος της Ομάδας Παραγωγών Α.Σ. «Ανατολή», κ. Φώντας Δουλούμης, μας είπε ότι: «Τα στοιχεία που έχει δώσει στη δημοσιότητα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη γήρανση του αγροτικού πληθυσμού και την εγκατάλειψη της υπαίθρου μάς δείχνουν καθαρά αυτό το οποίο διαπιστώνουμε κι εμείς κάθε χρόνο που περνάει.
Ο μέσος όρος της ηλικίας των 150 μελών του Συνεταιρισμού μας έχει φτάσει να ξεπερνά τα 55 χρόνια. Ανάμεσά μας οι νέοι αγρότες που μπήκαν τελευταία στο επάγγελμα και έχουν ηλικία από 25-35 έτη δεν ξεπερνούν το 15%. Τα μεγαλύτερα μέλη των αγροτικών οικογενειών που μεγαλώνουν παιδιά και τα στέλνουν στο σχολείο δεν ονειρεύονται να τους δώσουν τις σύγχρονες θερμοκηπιακές εγκαταστάσεις που έχουν φτιάξει στη γη των προγόνων τους για να τη καλλιεργήσουν, αλλά ονειρεύονται να στείλουν τα παιδιά τους να σπουδάσουν και να ακολουθήσουν άλλα πιο ξεκούραστα επαγγέλματα. Κανείς από εκείνους που έχουν μεσαίες και μικρής δυναμικότητας θερμοκηπιακές μονάδες δεν θέλει να οδηγήσει τα παιδιά του στο αγροτικό επάγγελμα, βλέποντας πόσο έχει δυσκολέψει η καλλιέργεια της γης τα τελευταία χρόνια, με την κλιματική κρίση να έχει δημιουργήσει δεκάδες ανυπέρβλητα προβλήματα και με την πολιτεία να μην σκύβει πάνω στην επίλυσή τους, αλλά να τα μεταθέτει όλα στο μέλλον, που σίγουρα είναι αβέβαιο.
Αντίθετα, όσοι έχουν φτιάξει μεγάλες μονάδες παραγωγής και εμπορίας κηπευτικών προσπαθούν να οδηγήσουν τα παιδιά τους σε σπουδές του κλάδου της Γεωπονίας και της Αγροτικής Οικονομίας, προκειμένου να τα εντάξουν στο σύστημα παραγωγής και εμπορίας για να υπάρχει μια λογική συνέχεια στις αγροτικές επιχειρήσεις. Αυτοί όμως είναι ελάχιστοι», μας είπε ο κ. Φώντας Δουλούμης.
Μεγάλο είναι το δίλημμα των αγροτών που φτάνουν στην ηλικία της συνταξιοδότησης, βλέποντας τα παιδιά τους να έχουν εγκατασταθεί στα μεγάλα αστικά κέντρα, να έχουν αποκατασταθεί επαγγελματικά σε δουλειές άσχετες με τον αγροτικό τομέα, να έχουν φτιάξει οικογένειες και να μη σκέπτονται να επιστρέψουν ξανά στη γενέτειρά τους.
«Όσοι συνταξιοδοτούνται έχοντας ακόμα στην κατοχή τους τα θερμοκήπιά τους, με τα παιδιά τους να έχουν ακολουθήσει άλλους δρόμους και σε άλλες μεγάλες πόλεις, δεν έχουν πολλές επιλογές. Έτσι αποφασίζουν ή να τα πουλήσουν ή να τα ενοικιάσουν σε ξένους, κυρίως οικονομικούς μετανάστες, που προσπαθούν κι εκείνοι να αλλάξουν τη ζωή τους και από εργάτες να γίνουν αφεντικά. Τα παιδιά τους οι περισσότεροι αγρότες δεν τα θέλουν ιδρωμένα και λασπωμένα μέσα στα θερμοκήπια. Τα θέλουν να κάνουν καθαρές δουλειές χωρίς ιδρώτα, σκόνη και χώμα, και ας παίρνουν λιγότερα χρήματα», καταλήγει ο κ. Φώντας Δουλούμης.
Η Ε.Ε. προβλέπει ότι μέχρι το 2051 ο πληθυσμός που ζει σε κυρίως αγροτικές περιοχές θα μειώνεται κατά 3,2% ετησίως
Η δημογραφική διάρθρωση του τομέα χαρακτηρίζεται από έναν γερασμένο αγροτικό πληθυσμό και ανεπαρκή ανανέωση των γενεών, με τις απαιτήσεις βιωσιμότητας να επιβάλουν μια στρατηγική αναπροσαρμογή. «Αν και ορισμένοι μετασχηματισμοί έχουν ξεκινήσει, παραμένουν ανεπαρκείς για την αντιμετώπιση του μεγέθους των τρεχουσών προκλήσεων, με τον ρυθμό της μετάβασης να αποδεικνύεται πολύ αργός απέναντι στις ραγδαίες εξελίξεις», αναφέρεται σε σχετική μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία εκπονήθηκε εν όψει των συζητήσεων της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής για μετά το 2027.
neakriti.gr
