Από τις Βρυξέλλες στην Αθήνα: η δύσκολη εξίσωση των χαμένων εκατομμυρίων.
Από τις Βρυξέλλες στις περικοπές, αυτό κι αν είναι το παράδοξο της θητείας Σχοινά στο υπουργείο της Αγροτιάς…
Όταν ο Μαργαρίτης Σχοινάς αναλάμβανε το χαρτοφυλάκιο του υπουργείου, πολλοί περίμεναν ότι η πολυετής εμπειρία του στους διαδρόμους των Βρυξελλών θα λειτουργούσε ως εγγύηση για καλύτερη αξιοποίηση των κοινοτικών πόρων και ταχύτερη ροή χρηματοδοτήσεων προς τον πρωτογενή τομέα.
Μέχρι στιγμής, όμως, η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ακριβώς η αντίθετη. Ο νέος υπουργός βρίσκεται διαρκώς στην ανάγκη να διαχειρίζεται αποφάσεις και χειρισμούς προκατόχων του, που οδηγούν σε απώλειες κοινοτικών κονδυλίων εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, προκαλώντας έντονο προβληματισμό σε αγρότες, συνεταιρισμούς και επενδυτές.
Το πρώτο σοκ με τα βιολογικά
Η πρώτη μεγάλη αναταραχή ήρθε από τον χώρο της βιολογικής παραγωγής. Μόλις έναν μήνα μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, ο κ. Σχοινάς ανακοίνωσε την αναστολή ενισχύσεων ύψους 300 εκατ. ευρώ, αφήνοντας τους πραγματικούς βιοκαλλιεργητές κυριολεκτικά εμβρόντητους.
Η απόφαση προκάλεσε σοβαρές αντιδράσεις, καθώς τα χρήματα αυτά αποτελούσαν κρίσιμο εργαλείο στήριξης για έναν κλάδο που στηρίζεται στις εξαγωγές και ιδιαίτερα στο βιολογικό ελαιόλαδο. Προς το παρόν, όσοι περίμεναν ανάσα από τα συγκεκριμένα προγράμματα καλούνται να κάνουν υπομονή, χωρίς να γνωρίζουν πότε και με ποιον τρόπο θα επανενεργοποιηθούν οι σχετικές χρηματοδοτήσεις.
Οι ΟΕΦ και μια υπόθεση που εξελίχθηκε σε αδιέξοδο
Πριν καλά-καλά καταλαγιάσει η αναστάτωση στα βιολογικά, ακολούθησε το νέο πλήγμα προς τους Ελαιοκομικούς Φορείς (ΟΕΦ).
Η ιστορία είχε ξεκινήσει ήδη από το 2023, όταν οι ΟΕΦ έχασαν κοινοτικά κονδύλια μέσα από χειρισμούς που αποδίδονται στην τότε διοικητική διαχείριση. Το 2024 η κατάσταση όχι μόνο δε βελτιώθηκε, αλλά επιδεινώθηκε. Με μεγάλες καθυστερήσεις εγκρίθηκαν τα προγράμματα τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους, με τους φορείς να καλούνται να ολοκληρώσουν έργα και δράσεις σε λιγότερο από έναν μήνα, προκειμένου να πληρωθούν έως τις 15 Οκτωβρίου.
Κάποιοι εγκατέλειψαν εξαρχής την προσπάθεια. Όσοι συνέχισαν, βρέθηκαν αντιμέτωποι με τα πορίσματα της ΕΔΕΛ, η οποία έκρινε ότι ήταν πρακτικά αδύνατο να υλοποιηθούν οι απαιτούμενες δράσεις μέσα σε τόσο στενά χρονικά περιθώρια. Παράλληλα, τέθηκαν ζητήματα για τη συμμετοχή του τεχνικού συμβούλου του ΟΠΕΚΕΠΕ και της θυγατρικής της “Gaia Επιχειρείν” σε σημαντικό αριθμό προγραμμάτων. Το αποτέλεσμα ήταν βαρύ: ακύρωση χρηματοδοτήσεων όχι μόνο για το 2024, αλλά και για το 2025, με συνολική απώλεια περίπου 25 εκατ. ευρώ για τους ελαιοπαραγωγούς και τις δράσεις βελτίωσης της ποιότητας του ελληνικού ελαιολάδου.
Μέχρι την παραίτησή του, ο Κώστας Τσιάρας διαβεβαίωνε τους φορείς που είχαν ήδη προχωρήσει σε επενδύσεις ότι, ακόμη και αν τα κονδύλια είχαν απορριφθεί από την ΕΔΕΛ, θα αναζητούνταν λύση μέσω εθνικών πόρων, καθώς όπως υποστήριζε η ευθύνη βάρυνε τη διοίκηση.
Νέες διορθώσεις και νέα σύννεφα
Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ακολούθησαν και οι δημοσιονομικές διορθώσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για αδυναμίες στους ελεγκτικούς μηχανισμούς που αφορούν προγράμματα ενίσχυσης των εξαγωγών. Πρόκειται για μια υπόθεση που εξακολουθεί να εξελίσσεται και, σύμφωνα με πληροφορίες, κρύβει πολλές ακόμη πτυχές, που αναμένεται να απασχολήσουν έντονα το επόμενο διάστημα.
Ταμείο Ανάκαμψης: οι μισές επενδύσεις στον “αέρα”
Το επόμενο κεφάλαιο αφορά τις επενδύσεις του Ταμείου Ανάκαμψης.
Από τα περίπου 300 εκατ. ευρώ που είχαν ενταχθεί σε επενδυτικά σχέδια, τελικά φαίνεται πως μόνο τα μισά, δηλαδή 150 εκατ. ευρώ, θα φτάσουν στους δικαιούχους. Τα υπόλοιπα χρήματα είτε θα επιστραφούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, είτε θα μεταφερθούν για αξιοποίηση σε μεταγενέστερο χρόνο και σε διαφορετικές δράσεις.
Για πολλούς επενδυτές, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί τεράστια προβλήματα βιωσιμότητας, καθώς καλούνται είτε να καλύψουν από ίδια κεφάλαια το χρηματοδοτικό κενό, είτε να επιστρέψουν προκαταβολές που ήδη έχουν εισπράξει.
Μοναδική εξαίρεση, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, αποτέλεσαν ορισμένες επενδύσεις στον αγροτουρισμό, που κατάφεραν να ολοκληρωθούν με σχετική ομαλότητα.
Και τώρα στο στόχαστρο το κρασί
Το τελευταίο επεισόδιο αφορά τον αμπελοοινικό τομέα και το πρόγραμμα στήριξης δράσεων προώθησης και εξαγωγών οίνου.
Το υπουργείο όφειλε από τις αρχές του έτους να έχει προχωρήσει στις σχετικές προκηρύξεις, ώστε οι καμπάνιες να ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος Ιουλίου του 2026. Ωστόσο, η Διεπαγγελματική Οργάνωση Οίνου βρέθηκε προ δυσάρεστης έκπληξης, όταν ενημερώθηκε ότι οι συγκεκριμένες καμπάνιες με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση δε θα προχωρήσουν για το 2026.
Η εξήγηση που δόθηκε ήταν ότι το υπουργείο δεν επιθυμεί να επαναληφθεί το μοντέλο των ΟΕΦ, δηλαδή να εγκρίνει προγράμματα στα μέσα Ιουνίου και να ζητά την ολοκλήρωσή τους ενάμιση μήνα αργότερα.
Η ώρα των απαντήσεων
Το πολιτικό περιθώριο στενεύει πλέον αισθητά για τον κ. Σχοινά. Η επίκληση ευθυνών προηγούμενων διοικήσεων και πρώην υπουργών δεν αρκεί πλέον για να κατευνάσει την ανησυχία ενός ολόκληρου παραγωγικού κόσμου που βλέπει διαρκώς χρηματοδοτικά εργαλεία να χάνονται.
Το ερώτημα που κυκλοφορεί πλέον όλο και πιο έντονα στους διαδρόμους του αγροτικού χώρου είναι απλό, θα καταφέρει να αναστρέψει την εικόνα και να επαναφέρει τις χρηματοδοτήσεις ή θα μείνει στην πολιτική ιστορία ως ο υπουργός επί των περικοπών; Και για όσους αγαπούν τα πολιτικά παράδοξα, η απορία αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον: θα συνεχίσει να κόβει κονδύλια από την Αθήνα ή θα επιστρέψει κάποια στιγμή στις Βρυξέλλες για να τα βλέπει να χάνονται από την πηγή;
neakriti.gr
