Εξετάζουν εναλλακτικές λύσεις από τους παραγωγούς
Δύο δόσεις δολωματικών ψεκασμών για κάθε περιφερειακή ενότητα, το απόθεμα στις αποθήκες της Περιφέρειας Κρήτης – Αναγκαία η έγκαιρη προμήθεια των φαρμάκων για την ολοκλήρωση της δακοκτονίας στο νησί
Ανησυχία επικρατεί στις τάξεις των παραγωγών, αλλά και όλων των εμπλεκόμενων με την υλοποίηση του προγράμματος δακοκτονίας στην Περιφέρεια Κρήτης, καθώς για πρώτη χρονιά φέτος, οι πιστώσεις για την προμήθεια και τη χορήγηση φαρμάκων εξαρτώνται από διαγωνισμό που αναμένεται να τρέξει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και όχι η Περιφέρεια. Ο διαγωνισμός δεν έχει τρέξει ακόμα, με το υπουργείο να διαβεβαιώνει ότι οι διαδικασίες βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο, ωστόσο ζητούμενο δεν είναι μόνο η παραλαβή των φαρμάκων, αλλά και η έγκαιρη προμήθειά τους κατά την πρώτη φάση της δακοκτονίας. Θυμίζεται ότι πέρυσι η παραλαβή των φαρμάκων έγινε τον Νοέμβριο, με αποτέλεσμα σε πολλές περιπτώσεις να μην επαρκούν τα αποθέματα για ολοκληρωμένους ψεκασμούς στο σύνολο της ελαιοπαραγωγής. Οι καθυστερήσεις των τελευταίων ετών έχουν οδηγήσει σε ένα μοντέλο λειτουργίας που βασίζεται στην αρχική χορήγηση των φαρμάκων για τους πρώτους ψεκασμούς, από τα ήδη υφιστάμενα αποθέματα στις αποθήκες της Περιφέρειας από την προηγούμενη χρονιά. Αυτήν την στιγμή η Περιφέρεια έχει απόθεμα δύο δολωματικών ψεκασμών για κάθε Περιφερειακή Ενότητα του νησιού, ενώ ο στόχος κάθε χρόνο είναι 4 με 5. Οι δύο αυτοί ψεκασμοί προορίζονται για την περίοδο Μαΐου – Ιουλίου, με την ελπίδα ότι μέχρι τον Ιούλιο θα έχουν εξασφαλιστεί τα φάρμακα για την ολοκλήρωση των υπόλοιπων ψεκασμών, αλλιώς υπάρχει κίνδυνος ακόμα και για εξ ολοκλήρου έλλειψη φυτοπροστασίας. Σε συνάντηση του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστα Τσιάρα με τον περιφερειάρχη Κρήτης, Σταύρο Αρναουτάκη και τον αντιπεριφερειάρχη Αγροτικής Οικονομίας, Σταύρο Τζεδάκη στην Αθήνα πριν από μία εβδομάδα, επισημάνθηκε η ανάγκη να επισπευθούν οι διαδικασίες για τον διαγωνισμό, ώστε να μην παρατηρηθεί το πρόβλημα που παρατηρήθηκε την περσινή χρονιά.
Σε αυτό το πλαίσιο, η σκέψη για ένα εναλλακτικό σχέδιο, σε περίπτωση που τα χρήματα για τους ψεκασμούς δεν δοθούν εγκαίρως από το υπουργείο, έρχεται στο προσκήνιο, προκειμένου να προστατευθεί η παραγωγή. Αυτό το πλάνο θα μπορούσε να βασίζεται σε μία σύμπραξη και κοινή πρωτοβουλία συνεταιρισμών, ελαιοκομικών συνδέσμων και ομάδων παραγωγών για εκτέλεση των δολωματικών ψεκασμών για τον δάκο, με ιδιωτική πρωτοβουλία, πάντα σε συνεννόηση και συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης. Εξάλλου, ήδη υπάρχουν ομάδες παραγωγών στο νησί που έχουν αυτό – εξαιρεθεί από την διαδικασία προμήθειας των φαρμάκων από την Περιφέρεια και προχωρούν σε δικούς τους ψεκασμούς. Η ανησυχία των παραγωγών και ο φόβος μπροστά στην ενδεχόμενη αδυναμία λήψης αποτελεσματικών μέτρων φυτοπροστασίας έχουν οδηγήσει παραγωγούς και επιστημονικούς φορείς στην εξέταση, τουλάχιστον σε θεωρητικό επίπεδο, λύσεων που να εκπονούνται από τους ίδιους παραγωγούς. Εξάλλου, ο δάκος, μπορεί να αποτελεί τον νούμερο ένα εχθρό της ελαιοπαραγωγής της Κρήτης, αλλά δεν αποτελεί τη μοναδική απειλή για την παραγωγή. Συγκεκριμένα, υπάρχουν μηκοτολογικά παθογόνα, που ευνοούνται και διεγείρονται από την παρουσία του δάκου και μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές ζημιές τόσο στην ποιότητα, όσο και στην ποσότητα της ελαιοπαραγωγής. Τέτοιες ασθένειες είναι η βούλα και φουζάριο, που μπορούν να μολύνουν ταυτόχρονα με τον δάκο, όχι μόνο τους ελαιοκαρπούς, αλλά και το ίδιο το δέντρο της ελιάς.
«Διεκδικούμε να ενταχθεί η δακοκτονία στις αρμοδιότητες της Περιφέρειας»
H αντιπροσωπεία της Περιφέρειας Κρήτης κατέστησε σαφές στη συνάντησή της με τον υπουργό, κ. Τσιάρα, ότι ο διαγωνισμός του υπουργείου πρέπει να τρέξει πολύ γρήγορα, προκειμένου να παραληφθούν έγκαιρα τα φάρμακα της δακοκτονίας. Όπως ανέφερε μεταξύ άλλων μιλώντας στα «Ρ.Ν.», ο κ. Τζεδάκης, «πιέσαμε τον υπουργό να «τρέξουν» οι διαδικασίες του διαγωνισμού πολύ έγκαιρα, προκειμένου να προμηθεύονται τα φάρμακα στην ώρα τους. Ο υπουργός δεσμεύτηκε ότι θα το τρέξουν πολύ γρήγορα, ήδη έχουν ξεκινήσει οι διαδικασίες και ευελπιστούμε να πάνε όλα καλά». Όπως εξήγησε επίσης, «από τα χρήματα του διαγωνισμού θα καλύπτονται οι ανάγκες για όλες τις Περιφερειακές Ενότητες, εμείς διεκδικούμε βέβαια να κάνουμε και εμείς διαγωνισμό και έχουμε ζητήσει εδώ και καιρό να γίνει μία πράξη νομοθετικού περιεχομένου, προκειμένου να ενταχθεί η δακοκτονία στις αρμοδιότητες της Περιφέρειας, προκειμένου να μπορούν να τρέξουν οι ίδιες διαγωνισμό». Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με τον κ. Τζεδάκη, «σήμερα έχουμε αποθέματα δύο ψεκασμών στις αποθήκες και θέλουμε να κάνουμε τουλάχιστον 4-5 σε κάθε περιφερειακή ενότητα. Γι’ αυτό θέλουμε να επισπευσθεί ο διαγωνισμός του υπουργείου, για να μην μας δώσουν τα φάρμακα, όπως μας τα έδωσαν πέρυσι τον Νοέμβριο, αλλά να τα πάρουμε γύρω στον Ιούλιο, για να προχωρήσουμε τους δύο ψεκασμούς και μετά να έχουμε τα φάρμακα για να προχωρήσουμε στους υπόλοιπους».
«Το βασικό ερώτημα θα έπρεπε να είναι, ποιο θα είναι το κόστος αν δεν γίνει η δακοκτονία»
Δημοσιονομικές και όχι τεχνικές είναι πλέον οι προκλήσεις του προγράμματος δακοκτονίας στην Κρήτη, σύμφωνα με όσα ανέφερε μεταξύ άλλων μιλώντας στα «Ρ.Ν.», ο Χάρης Ροδιτάκης, αναπληρωτής καθηγητής γεωργικής εντομολογίας και φαρμακολογίας στο τμήμα Γεωπονίας στο ΕΛΜΕΠΑ και πρόεδρος του τμήματος. Ο κ. Ροδιτάκης επεσήμανε ότι πλέον υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να μην υπάρχουν διαθέσιμα φάρμακα για πρώτη φορά και όπως είπε πρέπει να συζητηθεί η διαχείριση μιας απουσίας αποθεμάτων φαρμάκων για τη δακοκτονία. «Υπάρχει μία ανησυχία, υπάρχουν ενδείξεις ότι θα έχουμε καθυστερήσεις στα φάρμακα. Η διαδικασία προμήθειας των εντομοκτόνων, που γίνεται από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, σε συνεργασία με το υπουργείο Εσωτερικών, είναι ήδη μία πολύ αργή διαδικασία. Η προμήθεια των εντομοκτόνων γίνεται με αργές διαδικασίες και κάποια φάρμακα που περισσεύουν μπαίνουν την επόμενη χρονιά», ανέφερε ο κ. Ροδιτάκης και επίσης συμπλήρωσε: «Αυτό που έχει προκύψει την φετινή χρονιά και την περσινή είναι οι καθυστερήσεις αυτές ότι μπορεί πράγματα να φτάσουν στο σημείο να μην υπάρχουν διαθέσιμα σκευάσματα στις αποθήκες των ΔΑΟΚ και να μην μπορούν να γίνουν οι ψεκασμοί. Αυτό είναι το πολύ σοβαρό και πολύ πιθανό σενάριο, αν πράγματι τα φετινά σκευάσματα έρθουν κάπου τον Οκτώβριο ή τον Σεπτέμβριο, στο τέλος της σεζόν». Οι παραγωγοί αναμένουν πυροσβεστικές λύσεις από την Περιφέρεια Κρήτης, ωστόσο υπάρχει ανησυχία, αν αυτές δεν πετύχουν, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο κ. Ροδιτάκης: «Αν ούτε αυτές αποβούν άκαρπες, τότε η πρότασή μου είναι να οργανωθούν σε επίπεδο συνεταιρισμών, ελαιοκομικών συνδέσμων, ομάδων παραγωγών, έτσι ώστε να δράσουν συντονισμένα, να γίνει δηλαδή μία προσπάθεια σε επίπεδο Κρήτης να λειτουργήσουν με έναν ενιαίο τρόπο».
Το πρόβλημα είναι ότι ο δάκος μπορεί να «ταξιδέψει πολύ γρήγορα και να αναπτυχθεί σε τεράστιους πληθυσμούς, γι’ αυτό και οι ψεκασμοί γίνονται σε συγκεκριμένες ημερομηνίες και στοχευμένα σε περιοχές. «Άρα αυτό το σύστημα θα πρέπει να υποκατασταθεί, μέχρι να εξισορροπηθεί η κατάσταση, από ομάδες παραγωγών, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης. Αυτό που θα μπορούσε να γίνει είναι να δημιουργηθεί κάποιο ενδιάμεσο όργανο, που να συντονίζει τις ομάδες παραγωγών και τους συνεταιρισμών και να διενεργούνται μαζικά οι δολωματικοί ψεκασμοί που προτείνονται. Το κόστος δεν θα είναι το ίδιο, όπως είναι η παρακράτηση από το ελαιοταμείο, θα έχει πολλαπλάσιο κόστος, αλλά θα εξαρτηθεί από τους ψεκασμούς που θα διενεργηθούν, τα σκευάσματα που θα επιλεχθούν», σχολίασε επίσης ο κ. Ροδιτάκης. Με γνώμονα ότι η Κρήτη βρίσκεται σε μία αχαρτογράφητη χρονιά, η ανάγκη για μία κεντρική διαχείριση σε ένα πρόβλημα που απασχολεί συνολικά την Περιφέρεια είναι άμεση. «Το βασικό ερώτημα θα έπρεπε να είναι, ποιο θα είναι το κόστος αν δεν γίνει η δακοκτονία. Μήπως τελικά θα οδηγηθούμε σε μία μεγάλη ζημιά και απώλεια παραγωγής, λόγω αυτού του σοβαρού, τεχνικού προβλήματος; Η φυτοπροστασία δεν μπορεί να περιμένει τον διαγωνισμό», κατέληξε ο κ. Ροδιτάκης.
«Ο δάκος διεγείρει και ευνοεί ταυτόχρονες μολύνσεις από τη βούλα και το φουζάριο»
Παρότι τα τελευταία χρόνια δεν έχουν υπάρξει μεγάλες εξάρσεις σε παθογόνα παράσιτα στην ελαιοπαραγωγή της Κρήτης, η έντονη παρουσία του δάκου στα φυτά μπορεί να ενισχύσει την εμφάνισή τους. Ένα σημαντικό παθογόνο που εισέρχεται στον καρπό της ελιάς μέσω τραυμάτων, συχνά από τον δάκο και προκαλεί έντονη υποβάθμιση της ποιότητας και αύξηση της οξύτητας του ελαιολάδου είναι το Fusarium solani. «Αυτό το παθογόνο το ξέραμε πάντα ως ένα εδαφογενές παθογόνο, που χτυπάει τις ρίζες των φυτών. Τώρα όμως το διαπιστώνουμε σταθερά στους ελαιώνες της Κρήτης και προκαλεί σήψη του ελαιοκάρπου και είναι ένα παθογόνο που συνδυάζεται άριστα με τον δάκο, γιατί αυτό το παθογόνο δεν μπορεί να μπει από μόνο του στον ελαιόκαρπο, όπου όμως βρει τραύμα και μικροωπές από εκεί εισέρχεται και σε πολύ λίγες μέρες κάνει έντονη ζημιά», ανέλυσε μεταξύ άλλων μιλώντας στα «Ρ.Ν.», ο Μανώλης Μαρκάκης, αναπληρωτής καθηγητής στο τμήμα Γεωπονίας του ΕΛΜΕΠΑ, με γνωστικό αντικείμενο την Φυτοπαθολογία – Μυκητολογία. «Αυτό το παθογόνο αλλοιώνει και υποβαθμίζει πάρα πολύ το ελαιόλαδο. Το διαπιστώσαμε με πειράματα που κάναμε, ότι επηρεάζει και την ποιότητα και την ποσότητα. Το φουζάριο δεν χτυπάει μόνο το ελαιόκαρπο, αλλά προκαλεί σοβαρά προβλήματα στην ελιά, όσο αυτή ακόμα βρίσκεται στο στάδιο της άνθησης», εξήγησε, ενώ επίσης τόνισε την ανάγκη οι παραγωγοί να λαμβάνουν προληπτικά μέτρα ήδη από την άνθηση και, αν χρειαστεί, να κάνουν επεμβάσεις το φθινόπωρο. «Για την Κρήτη φυσικά ο νούμερα ένα εχθρός είναι ο δάκος, που φυσικά διεγείρει και ευνοεί πάρα πολύ τις ταυτόχρονες μολύνσεις, με δύο μυκητολογικά παθογόνα, την βούλα και το φουζάριο. Η αντιμετώπιση αυτών των παθογόνων για τους παραγωγούς δεν είναι καθόλου πολυέξοδη υπόθεση. Αν βάλουμε συστηματικά, στην πρόγραμμα της καλλιέργειάς μας κάποιες συστηματικές, λίγες επεμβάσεις, καθόλου κοστοβόρες δεν είναι», ανέφερε επίσης ο κ. Μαρκάκης.
rethnea.gr
