ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Σε πλήρη αναδιάταξη περνά το σύστημα αποζημιώσεων για αγροτικές καταστροφές, καθώς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προχωρά στην αντικατάσταση του Μέτρου 23 με νέα παρέμβαση εντός της ΚΑΠ, την ώρα που «τρέχουν» παράλληλα οι πληρωμές συνδεδεμένων ενισχύσεων για το 2026.
Ρεπορτάζ : Παντελής Χαριτάκης
ΝΕΑ ΟΠΕΚΕΠΕ-ΑΑΔΕ: Πληρωμές τώρα και έως 50€/στρέμμα – Ποιοι πληρώνονται και ποιοι μένουν εκτός
Το νέο μοντέλο αποζημιώσεων – Τι αλλάζει
Η κατάργηση του Μέτρου 23 σηματοδοτεί τη μετάβαση σε ένα νέο πλαίσιο που βασίζεται στο άρθρο 78α του ευρωπαϊκού κανονισμού, με στόχο πιο στοχευμένες και δίκαιες ενισχύσεις. Η Ελλάδα προσανατολίζεται στην ενεργοποίηση της νέας παρέμβασης μέσω τροποποίησης του Στρατηγικού Σχεδίου.
Η βασική φιλοσοφία είναι ξεκάθαρη: ενίσχυση μόνο σε όσους αποδεδειγμένα έχουν υποστεί σημαντική ζημιά. Συγκεκριμένα, τίθεται ως προϋπόθεση απώλεια τουλάχιστον 30% της παραγωγής, βάσει συγκεκριμένης μεθοδολογίας υπολογισμού που θα εφαρμόζεται από τον ΕΛΓΑ.
Παράλληλα, απαιτείται επίσημη αναγνώριση της ζημιάς από τις αρμόδιες αρχές, ενώ θα λαμβάνονται υπόψη και άλλες αποζημιώσεις ώστε να αποφεύγεται η διπλή χρηματοδότηση.
Χρηματοδότηση έως 73,5 εκατ. ευρώ
Το νέο σύστημα συνοδεύεται από σημαντικά κονδύλια. Για την Ελλάδα προβλέπεται ετήσια χρηματοδότηση που φτάνει τα 73,45 εκατ. ευρώ για τα έτη 2026 και 2027.
Ωστόσο, σύμφωνα με στελέχη που συμμετέχουν στις διαβουλεύσεις, το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι μόνο το ύψος των πόρων, αλλά η σωστή στόχευση. Οι ενισχύσεις δεν θα είναι οριζόντιες, αλλά θα κατευθύνονται σε συγκεκριμένες κατηγορίες παραγωγών που πλήττονται περισσότερο από ακραία φαινόμενα.
Η νέα αυτή λογική ευθυγραμμίζεται με τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για πιο αποδοτική χρήση των πόρων και ενίσχυση της ανθεκτικότητας του πρωτογενούς τομέα.
Τι σημαίνει για τους αγρότες στην πράξη
Η αλλαγή αυτή φέρνει σημαντικές διαφοροποιήσεις:
• Τέλος στις μαζικές αποζημιώσεις χωρίς αυστηρά κριτήρια
• Υποχρεωτική τεκμηρίωση ζημιάς μέσω δεδομένων
• Διασταύρωση στοιχείων με άλλα συστήματα ενισχύσεων
• Πιθανή καθυστέρηση στις πληρωμές λόγω αυξημένων ελέγχων
Από την άλλη πλευρά, οι παραγωγοί που πλήττονται πραγματικά αναμένεται να λαμβάνουν μεγαλύτερα ποσά σε σχέση με το παρελθόν.
Συνδεδεμένες ενισχύσεις: Πληρωμές έως 50 ευρώ το στρέμμα
Παράλληλα με τις αλλαγές στις αποζημιώσεις, σε εξέλιξη βρίσκεται και η διαδικασία πληρωμής των συνδεδεμένων ενισχύσεων για το 2026, υπό την εποπτεία του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Τα ποσά που διαμορφώνονται για βασικά προϊόντα είναι τα εξής:
• Καλαμπόκι: 48–50 ευρώ/στρέμμα
• Πρωτεϊνούχα ψυχανθή: περίπου 20 ευρώ/στρέμμα
• Μηδική και τριφύλλι: 9,5 ευρώ/στρέμμα
• Όσπρια: έως 32,7 ευρώ/στρέμμα (μέγιστο ποσό)
• Κορινθιακή σταφίδα: 40 ευρώ/στρέμμα
Για τα υπόλοιπα προϊόντα, οι ενισχύσεις θα κινηθούν κοντά στα επίπεδα του 2024, ενώ θα υπάρξει και δεύτερη συμπληρωματική πληρωμή μέσα στο έτος.
Νέο σύστημα πληρωμών χωρίς καθυστερήσεις
Με την εφαρμογή της 3ης τροποποίησης της ΚΑΠ, το μοντέλο πληρωμών αλλάζει. Στόχος είναι οι παραγωγοί να λαμβάνουν απευθείας το μέγιστο ποσό ενίσχυσης, χωρίς να χρειάζεται να περιμένουν την τελική εκκαθάριση.
Αυτό σημαίνει:
• Λιγότερες δόσεις πληρωμών
• Ταχύτερη πίστωση χρημάτων
• Μείωση γραφειοκρατίας
Ωστόσο, η επιτυχία του νέου συστήματος εξαρτάται από την ακρίβεια των δηλώσεων ΟΣΔΕ και τη λειτουργία των ελέγχων.
Ποιες κατηγορίες ευνοούνται
Η νέα πολιτική ενισχύσεων φαίνεται να δίνει προτεραιότητα σε:
• Παραγωγούς με αποδεδειγμένη παραγωγική δραστηριότητα
• Νέους αγρότες
• Καλλιέργειες με υψηλό κόστος παραγωγής
• Κλάδους που επηρεάζονται έντονα από την κλιματική αλλαγή
Αντίθετα, περιορίζονται οι ενισχύσεις σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει σαφής τεκμηρίωση ζημιάς ή παραγωγής.
Το μεγάλο στοίχημα της νέας ΚΑΠ
Η μετάβαση στο νέο σύστημα αποζημιώσεων και ενισχύσεων αποτελεί κρίσιμο στοίχημα για την ελληνική γεωργία. Από τη μία πλευρά, δημιουργεί ένα πιο δίκαιο και στοχευμένο πλαίσιο. Από την άλλη, αυξάνει τις απαιτήσεις για τους παραγωγούς.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν το νέο μοντέλο θα μπορέσει να λειτουργήσει αποτελεσματικά ή αν θα δημιουργήσει νέες καθυστερήσεις και προβλήματα.
Τα τελευταία νέα για τους αγρότες το 2026
• Καθυστερήσεις στο ΟΣΔΕ 2026 λόγω νέας πλατφόρμας
• Πάνω από 100.000 ΑΦΜ παραμένουν απλήρωτα σε ενισχύσεις
• Νέες αλλαγές στη ΚΑΠ 2028-2034 με κατάργηση δικαιωμάτων
• Πιθανή ένταξη ελιάς και μελισσοκομίας στις συνδεδεμένες ενισχύσεις
• Αυστηρότεροι έλεγχοι μέσω δορυφορικής παρακολούθησης
• Πιέσεις για αύξηση αποζημιώσεων λόγω κλιματικών καταστροφών
• Νέα εργαλεία στήριξης για νέους αγρότες και μικρές εκμεταλλεύσεις
Το 2026 εξελίσσεται σε χρονιά μεγάλων αλλαγών για τον αγροτικό κόσμο.
