Η επιστήμη επιχειρεί να διαβάσει την αόρατη συνομιλία της φύσης
Κάτω από τον κρητικό ήλιο, εκεί όπου η κουμαριά, η συκιά, το αμπέλι και η άγρια αχλαδιά δίνουν τους καρπούς τους, ξεκινά ένα διαφορετικό επιστημονικό ταξίδι. Ένα ταξίδι που επιχειρεί να αποκαλύψει όσα κρύβονται πίσω από το άρωμα, τη γεύση και τη ζωή ενός καρπού.
Η χλωρίδα της Κρήτης μπαίνει στο «μικροσκόπιο» μιας πρωτότυπης έρευνας που αναζητά τα αόρατα νήματα που συνδέουν τους καρπούς με τους μικροοργανισμούς, τα ζώα και, τελικά, την ίδια τη συνέχεια της ζωής στη φύση.
Η Διεύθυνση Προστασίας Δασών του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας έδωσε το «πράσινο φως» για την έρευνα, η οποία πραγματοποιείται από τη διδακτορική ερευνήτρια Ευαγγελία Χρονοπούλου και τον επίκουρο καθηγητή Dr. Omer Nevo. Στις εργασίες πεδίου θα συμμετέχει επίσης ο Philipp Schwarz. Στο επίκεντρο βρίσκονται περιοχές της Κρήτης, με τα Χανιά να έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο στο ερευνητικό εγχείρημα.
Ένας καρπός, ένας μικρός κόσμος
Πίσω από κάθε καρπό φαίνεται να κρύβεται ένας ολόκληρος μικρόκοσμος. Ένας αθέατος κόσμος μικροβίων και χημικών ενώσεων, που μπορεί να επηρεάζει ακόμη και τον τρόπο με τον οποίο οι καρποί γίνονται «οδηγοί» για τη μεταφορά των σπόρων.
Οι επιστήμονες, ως τις 31 Ιουλίου 2027, θα συλλέγουν ώριμους καρπούς από μια μεγάλη ποικιλία ειδών: από την κουμαριά, την κρανιά και τη συκιά μέχρι την άγρια μηλιά, τη σορβιά, τη βάτο και το αμπέλι, αλλά και καρπούς από καλλιεργούμενα και εξωτικά φυτά.
Στον Βοτανικό Κήπο Κρήτης, στα Χανιά, το ερευνητικό «μωσαϊκό» εμπλουτίζεται με είδη όπως το ακτινίδιο, το μάνγκο, το αβοκάντο, το λίτσι, η παπάγια, η γκουάβα και διάφορα είδη μουριάς. Μια μικρή συλλογή καρπών που φιλοδοξεί να ανοίξει ένα μεγάλο παράθυρο στη γνώση.
Οι καρποί δε θα ταξιδέψουν απλώς από τα κρητικά δέντρα στα εργαστήρια. Το επόμενο στάδιο της έρευνας θα πραγματοποιηθεί στο German Centre for Integrative Biodiversity Research (iDiv) στη Γερμανία, όπου οι επιστήμονες θα αναζητήσουν τις πτητικές οργανικές ενώσεις που συνθέτουν το αρωματικό προφίλ των καρπών.
Το άρωμα, που για τον άνθρωπο μπορεί να είναι απλώς μια ευχάριστη αίσθηση, για τη φύση ίσως αποτελεί ένα είδος αόρατου μηνύματος.
Παράλληλα, μέσω της ανάλυσης του μικροβιακού DNA και της αλληλούχησης νέας γενιάς, θα χαρτογραφηθούν οι μικροβιακές κοινότητες που ζουν στους καρπούς, συμπεριλαμβανομένων μικροοργανισμών με δυνατότητα ζύμωσης.
Από τον καρπό στον σπόρο και από τον σπόρο στη ζωή
Η έρευνα αγγίζει έναν από τους πιο αρχέγονους κύκλους της φύσης. Ένα ζώο καταναλώνει έναν καρπό, ο σπόρος μεταφέρεται και, κάπου αλλού, μπορεί να γεννηθεί ένα νέο φυτό.
Μέσα σε αυτή τη φαινομενικά απλή αλυσίδα μπορεί να κρύβεται ένας πολύπλοκος μηχανισμός, στον οποίο συμμετέχουν οι καρποί, τα μικρόβια, τα ζώα και το ίδιο το περιβάλλον. Η επιστήμη επιχειρεί τώρα να διαβάσει αυτή την αόρατη συνομιλία της φύσης.
Οι εργασίες θα πραγματοποιούνται με αυστηρούς περιορισμούς, ώστε να μην επιβαρύνονται τα είδη και οι οικότοποι.
neakriti.gr
