Οι ολοένα συχνότεροι και εντονότεροι καύσωνες αρχίζουν να αφήνουν ισχυρό αποτύπωμα και στις διεθνείς αγορές αγροτικών προϊόντων. Οι υψηλές θερμοκρασίες του φετινού καλοκαιριού οδηγούν σε χαμηλότερες προβλέψεις για την παραγωγή σιτηρών, προκαλώντας νέο κύμα ανησυχίας για τις τιμές των τροφίμων, την ώρα που η αγορά λιπασμάτων ακολουθεί αντίθετη πορεία, με σημαντική αποκλιμάκωση των τιμών. Σύμφωνα με νέα ανάλυση της ισπανικής Plataforma Tierra de Cajamar, η οποία παρουσιάστηκε σε διαδικτυακό σεμινάριο, οι διεθνείς αγορές εισέρχονται σε μια νέα φάση, όπου οι κλιματικές συνθήκες αντικαθιστούν σταδιακά τις γεωπολιτικές εξελίξεις ως βασικό παράγοντα διαμόρφωσης των τιμών.
Η Ευρώπη στο επίκεντρο της ανησυχίας
Τόσο το αμερικανικό Υπουργείο Γεωργίας (USDA) όσο και η ευρωπαϊκή ένωση εμπόρων σιτηρών Coceral έχουν ήδη αναθεωρήσει προς τα κάτω τις εκτιμήσεις τους για τα παγκόσμια αποθέματα σιτηρών. Αιτία είναι οι παρατεταμένοι καύσωνες που έπληξαν μεγάλο μέρος της Ευρώπης τις τελευταίες εβδομάδες.
«Η Ευρώπη έχει μετατραπεί στο βασικό επίκεντρο αβεβαιότητας», επισημαίνει χαρακτηριστικά η έκθεση, καθώς οι ακραίες θερμοκρασίες επηρεάζουν άμεσα την ανάπτυξη των χειμερινών σιτηρών και περιορίζουν τις αναμενόμενες αποδόσεις. Παρότι η παγκόσμια αγορά εξακολουθεί να διαθέτει επαρκή αποθέματα, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το περιθώριο ασφαλείας μειώνεται συνεχώς. Αυτό σημαίνει ότι οποιοδήποτε νέο ακραίο καιρικό φαινόμενο ή μια νέα διαταραχή στο διεθνές εμπόριο μπορεί να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερες αναταράξεις στις τιμές.
Παράλληλα, έκθεση του βρετανικού οργανισμού Energy and Climate Intelligence Unit (ECIU) υπολογίζει ότι η συνολική παραγωγή δημητριακών στη χώρα θα περιοριστεί στους 19,2 εκατομμύρια τόνους, προκαλώντας οικονομικές απώλειες που εκτιμώνται στα 276 εκατομμύρια ευρώ για τον αγροτικό τομέα.
Ανοδική πορεία στις διεθνείς τιμές
Η μείωση των προσδοκιών για τη φετινή σοδειά έχει ήδη περάσει στις διεθνείς αγορές. Στα μεγάλα χρηματιστήρια αγροτικών προϊόντων, όπως το Euronext στο Παρίσι και το Chicago Board of Trade, οι τιμές των σιτηρών καταγράφουν ανοδικές τάσεις. Ιδιαίτερα το σιτάρι σημείωσε μέσα στον Ιούλιο αύξηση που φτάνει ακόμη και το 15%, αντανακλώντας την αυξημένη ανησυχία των αγορών για τις διαθέσιμες ποσότητες. Την ίδια στιγμή, η συνεχιζόμενη αστάθεια στη Μαύρη Θάλασσα και οι επιπτώσεις του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας εξακολουθούν να δυσχεραίνουν το διεθνές εμπόριο σιτηρών, διατηρώντας την αγορά σε κατάσταση αυξημένης νευρικότητας ενόψει της εμπορικής περιόδου 2026-2027.
Αντίθετη εικόνα στα λιπάσματα
Σε αντίθεση με τα σιτηρά, οι τιμές των λιπασμάτων ακολουθούν πτωτική πορεία. Έπειτα από πολλούς μήνες έντονης μεταβλητότητας λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή και των φόβων για διακοπή των ενεργειακών ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ, η αγορά εμφανίζει πλέον σημάδια αποκλιμάκωσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ουρία, ένα από τα βασικότερα αζωτούχα λιπάσματα παγκοσμίως. Η τιμή της έχει μειωθεί σχεδόν στο μισό μέσα σε λίγους μήνες, από περίπου 740 ευρώ ανά τόνο τον Απρίλιο στα 355 ευρώ ανά τόνο σήμερα.
Στην εξέλιξη αυτή συνέβαλαν κυρίως η υποχώρηση της ζήτησης τόσο στη Βραζιλία όσο και στην Ευρώπη, αλλά και η χαλάρωση ορισμένων περιορισμών στο διεθνές εμπόριο. Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η αγορά των λιπασμάτων εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα από την ομαλή λειτουργία των Στενών του Ορμούζ, μέσω των οποίων διακινείται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας παραγωγής.
Η κλιματική αλλαγή γίνεται ο νέος ρυθμιστής
Οι τελευταίες εξελίξεις επιβεβαιώνουν ότι η κλιματική αλλαγή μετατρέπεται σταδιακά στον σημαντικότερο παράγοντα διαμόρφωσης των διεθνών αγορών τροφίμων. Αν και οι γεωπολιτικές κρίσεις εξακολουθούν να επηρεάζουν την προσφορά και τις μεταφορές, οι ολοένα συχνότεροι καύσωνες, οι παρατεταμένες ξηρασίες και τα ακραία καιρικά φαινόμενα περιορίζουν την παραγωγή σε βασικές αγροτικές περιοχές του πλανήτη. Για τους ειδικούς, το ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι μόνο η φετινή μείωση της παραγωγής, αλλά το γεγονός ότι τα διαθέσιμα αποθέματα ασφαλείας περιορίζονται. Αυτό σημαίνει ότι οι διεθνείς αγορές γίνονται ολοένα πιο ευάλωτες σε κάθε νέα κλιματική ή γεωπολιτική αναταραχή, αυξάνοντας τον κίνδυνο νέων ανατιμήσεων στα τρόφιμα τους επόμενους μήνες.
in.gr
