Με μια αθόρυβη αλλά ιδιαίτερα κρίσιμη απόφαση που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, η κυβέρνηση ανοίγει τον δρόμο για τη δημιουργία εγκαταστάσεων προσωρινής φιλοξενίας προσφύγων (hot spot) ακόμα και εντός μικρών οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων. Πρόκειται για την απόφαση με τίτλο: «Καθορισμός κριτηρίων, τρόπου και διαδικασιών οριοθέτησης των οικισμών της Χώρας με πληθυσμό κάτω των δύο χιλιάδων (2.000) κατοίκων […] καθώς και καθορισμός χρήσεων γης και γενικών όρων και περιορισμών δόμησης».
Στο άρθρο ι. (41) της εν λόγω απόφασης, προβλέπεται ξεκάθαρα η δυνατότητα εγκατάστασης δομών φιλοξενίας έως και 100 προσφύγων μέσα σε αυτούς τους μικρούς και ήδη επιβαρυμένους δημογραφικά οικισμούς.
Ερημωμένοι τόποι, εύκολοι στόχοι
Η πρώτη περιφέρεια που φαίνεται να τίθεται σε εφαρμογή το μέτρο είναι η Ήπειρος, η πιο ερημωμένη περιοχή της χώρας, η ιδιαίτερη πατρίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας, Κώστα Τασούλα. Εκεί όπου οι νέοι φεύγουν, τα σχολεία κλείνουν και τα σπίτια ερημώνουν, η Πολιτεία δεν δίνει καμία ώθηση για ανάπτυξη ή επιστροφή του πληθυσμού, αλλά αντιθέτως απαγορεύει τη δόμηση σε ιδιόκτητα οικόπεδα και εισάγει «αναπτυξιακές» προοπτικές μέσω hot spot.
Ανάπτυξη ή μετατροπή σε «νεκροταφεία πληθυσμών»;
Η απόφαση αυτή δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα.
– Ποιοι είναι οι πραγματικοί στόχοι;
– Γιατί ενώ το δικαίωμα της δόμησης περιορίζεται στους Έλληνες ιδιοκτήτες, η εγκατάσταση προσφύγων γίνεται ξαφνικά επιτρεπτή, νόμιμη και θεσμικά κατοχυρωμένη;
– Ποιος αποφασίζει για τις χρήσεις γης σε τόπους που εγκαταλείφθηκαν όχι από επιλογή, αλλά από κρατική αδιαφορία;
Απαξίωση της περιφέρειας με κρατική υπογραφή
Η κυβέρνηση, αντί να στηρίξει την επιστροφή των νέων, την ανάπτυξη του τουρισμού ή την αγροτική παραγωγή, ακυρώνει στην πράξη την αξιοποίηση ιδιωτικής περιουσίας, και εισάγει στο κάδρο «λύσεις ανάγκης» που δεν απαντούν στις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών, αλλά στα κελεύσματα διεθνών δεσμεύσεων.
Όταν ο τόπος αδειάζει από Έλληνες, γίνεται πιο εύκολο να «αναπληρωθεί» με πληθυσμούς που δεν έχουν φωνή, δικαιώματα ή σχέδιο για μακροπρόθεσμη ενσωμάτωση. Είναι αυτό το μοντέλο ανάπτυξης που θέλουμε; Ή απλώς ένα νέο κεφάλαιο στην υποβάθμιση της ελληνικής υπαίθρου με εργαλείο τη μεταναστευτική διαχείριση;
Ένα κάλεσμα για αφύπνιση
Η πολιτική αυτή πρέπει να προβληματίσει κάθε πολίτη, κάθε αυτοδιοικητικό και κάθε τοπική κοινωνία. Οι αποφάσεις δεν μπορούν να συνεχίζουν να παίρνονται ερήμην των ανθρώπων που ζουν, μοχθούν και επιμένουν να κρατούν ζωντανά χωριά που αδειάζουν από ελπίδα. Είναι ώρα για δημόσια διαβούλευση και αντίσταση στην κρατική αυθαιρεσία που παρουσιάζεται ως ορθολογικός πολεοδομικός σχεδιασμός.
Η Ήπειρος δεν είναι απλώς το πρώτο πείραμα. Είναι το καμπανάκι για όλη την Ελλάδα.
