Βάκης Τσιομπανίδης,
Πρόεδρος του ΑΚΚΕΛ,
πρώην αντιπρόεδρος του
Ινστιτούτου Γεωπονικών
Επιστημών Ελλάδας ΙΓΕ
Η ευλογιά των προβάτων δεν είναι μια «ατυχία». Δεν είναι μια κακοκαιρία που απλώς έτυχε να περάσει από τον Έβρο και να φτάσει σε όλη την χώρα. Είναι μια επιδημία που η επιστήμη ξέρει πώς να τη σταματήσει, αλλά η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιμένει να την αντιμετωπίζει σαν να βρισκόμαστε στη δεκαετία του ’60. Και όταν η κυβέρνηση αρνείται να ακούσει την επιστήμη, το πληρώνουν οι κτηνοτρόφοι. Πληρώνουν τα ζώα. Πληρώνει η παραγωγή. Πληρώνει η χώρα.
Αυτό που συμβαίνει σήμερα δεν είναι αναπόφευκτο. Είναι αποτέλεσμα επιλογών. Τι λέει η επιστήμη – και γιατί δεν μπορεί να αγνοηθεί. Τα επιστημονικά μοντέλα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής EFSA για την ασφάλεια των ταξιδίων και των διεθνών ερευνητικών ομάδων δεν αφήνουν περιθώρια παρερμηνείας:
1. Η νόσος εξαπλώνεται αστραπιαία όταν η ανίχνευση καθυστερεί
Στην Ελλάδα η ανίχνευση καθυστέρησε, οι θανατώσεις καθυστερούν έως και 40 ημέρες. Αυτό δεν είναι άποψη· είναι καταγεγραμμένο στα πρακτικά της EFSA.
Όταν η νόσος κυκλοφορεί «σιωπηλά» για εβδομάδες-μήνες, τα κλασικά μέτρα δεν προλαβαίνουν να την πιάσουν.
2. Η αποκλειστική στρατηγική “σφαγή – ζώνες και ανέφικτα μέτρα βιοασφάλειας και γελοία πρόστιμα” είναι ανεπαρκής σε τέτοιες συνθήκες
Τα μοντέλα δείχνουν ότι αυτή η στρατηγική:
– οδηγεί σε περισσότερες εστίες,
– παρατείνει την επιδημία,
– αυξάνει το κόστος,
– και τελικά καταστρέφει ολόκληρους κτηνοτροφικούς πληθυσμούς.
Αυτό δεν είναι «πολιτική εκτίμηση». Είναι μαθηματικό αποτέλεσμα.
3. Ο στοχευμένος εμβολιασμός μειώνει δραματικά την εξάπλωση
Η EFSA το έχει καταγράψει ξεκάθαρα: τα μοντέλα είναι κατάλληλα για αξιολόγηση σεναρίων εμβολιασμού, και τα δεδομένα του Έβρου 2024 είναι ιδανικά για προσομοιώσεις στην Ελλάδα. Με απλά λόγια: η επιστήμη λέει ότι ο εμβολιασμός μπορεί να σώσει κοπάδια, χρήματα και χρόνο. Τι έκανε η Ελλάδα; Το ακριβώς αντίθετο. Ενώ η EFSA προετοίμαζε μοντέλα για να αξιολογήσει τον εμβολιασμό, η Ελλάδα:
– αρνήθηκε να τον εξετάσει σοβαρά,
– επέμεινε στη μαζική σφαγή,
– άφησε την επιδημία να εξαπλωθεί,
– και τελικά βρέθηκε να κυνηγάει τη νόσο αντί να την προλαβαίνει.
Αυτό δεν είναι «στρατηγική». Είναι παράδοση άνευ όρων.
Η αλήθεια είναι απλή: η επιστήμη είχε λύσεις, η πολιτεία είχε δικαιολογίες. Η EFSA δεν κάνει πολιτική. Δεν λέει «εμβολιάστε τώρα». Αλλά λέει κάτι πολύ πιο σημαντικό: “Ο εμβολιασμός πρέπει να αξιολογηθεί επιστημονικά ως μέτρο ελέγχου”. Και όταν η επιστήμη σου λέει «αξιολόγησέ το» και εσύ απαντάς «όχι, θα σφάξω τα πάντα», τότε το πρόβλημα δεν είναι η νόσος. Το πρόβλημα είναι η πολιτική απόφαση. Η κτηνοτροφία δεν αντέχει άλλη μια τέτοια “πολιτική απόφαση” με την κάλυψη ειδικών των λάκκων.
Οι Έλληνες κτηνοτρόφοι και τα κοπάδια τους δεν είναι αριθμοί σε ένα τεφτέρι της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Είναι άνθρωποι, οικογένειες, κοπάδια, παραγωγή, παράδοση. Και η επιστήμη λέει ξεκάθαρα ότι υπάρχει τρόπος να προστατευτούν. Όχι με ευχές. Όχι με καθυστερήσεις. Όχι με σφαγές χωρίς σχέδιο. Αλλά με στοχευμένο εμβολιασμό, βασισμένο σε πραγματικά δεδομένα και μοντέλα.
Ήρθε η ώρα να σταματήσει η σιωπή. Η ευλογιά των προβάτων δεν είναι μόνο υγειονομικό ζήτημα. Είναι ζήτημα πολιτικής ευθύνης. Είναι ζήτημα επιβίωσης της ελληνικής κτηνοτροφίας. Είναι ζήτημα αξιοπρέπειας.
Η επιστήμη μίλησε. Οι κτηνοτρόφοι φωνάζουν. Τα μοντέλα δείχνουν τον δρόμο. Το μόνο που μένει είναι να αποφασίσει η πολιτεία αν θα συνεχίσει να θυσιάζει κοπάδια και ανθρώπους ή αν θα επιλέξει επιτέλους μια στρατηγική που βασίζεται στη γνώση και όχι στον φόβο.
