Ερώτηση για εκ των υστέρων αλλαγή των όρων επιλεξιμότητας της παρέμβασης Π1-31.9 και τον αποκλεισμό παραγωγών υπό μετατροπή

Ερώτηση Ζεϊμπέκ, Τζούφη, Ηλιόπουλο και Φωτίου για ευθύνες για την εκ των υστέρων αλλαγή των όρων επιλεξιμότητας της παρέμβασης Π1-31.9 και τον αποκλεισμό παραγωγών υπό μετατροπή

Παρέμβαση, καταθέτοντας ερώτηση στη Βουλή, για τα σοβαρά ερωτήματα που εγείρονται σχετικά με τον τρόπο σχεδιασμού και εφαρμογής της παρέμβασης Π1-31.9 «Διατήρηση μεθόδων βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας» του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023-2027, κατέθεσαν οι Ανεξάρτητοι Βουλευτές της Αριστεράς, Χουσεΐν Ζεϊμπέκ, Μερόπη Τζούφη, Νάσος Ηλιόπουλος και Θεανώ Φωτίου.

Οι Βουλευτές στην παρέμβασή τους σημειώνουν πως με την υπ’ αριθμ. 1545/179036/9.6.2023 Υπουργική Απόφαση καθορίστηκε το θεσμικό πλαίσιο εφαρμογής της παρέμβασης Π1-31.9, η οποία εντάσσεται στα οικολογικά προγράμματα του άρθρου 31 του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/2115 και αφορά τη διατήρηση μεθόδων βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας, αλλά πως με την 4η τροποποίηση της ανωτέρω απόφασης, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 4400/13.08.2025, θεσπίστηκε νέα και καθοριστική προϋπόθεση επιλεξιμότητας και συγκεκριμένα ορίστηκε ότι δικαιούχοι θεωρούνται μόνο οι παραγωγοί των οποίων τα αγροτεμάχια, οι βοσκότοποι ή οι εκτροφές, κατά την 1η Ιανουαρίου κάθε έτους ενίσχυσης, έχουν ολοκληρώσει το στάδιο μετατροπής σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2018/848 και διαθέτουν την αντίστοιχη πιστοποίηση μέσω εγκεκριμένου Οργανισμού Ελέγχου και Πιστοποίησης.

Σημειώνουν πως η συγκεκριμένη τροποποίηση είχε ως αποτέλεσμα τον αποκλεισμό από την παρέμβαση παραγωγών που βρίσκονταν σε πραγματικό και νόμιμο στάδιο μετατροπής προς τη βιολογική γεωργία ή κτηνοτροφία και οι οποίοι μέχρι τότε συμμετείχαν στο σύστημα ενισχύσεων. Μάλιστα, τονίζουν πως έχει ενδιαφέρον η πρόσφατη επίσημη απάντηση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων σε κοινοβουλευτική ερώτηση, σύμφωνα με την οποία η ένταξη παραγωγών που βρίσκονταν σε στάδιο μετατροπής στην παρέμβαση Π1-31.9 κατά τα έτη 2023 και 2024 «βασίστηκε στη λογική του Μέτρου 11 του ΠΑΑ 2014-2021», όπου οι παραγωγοί υπό μετατροπή αντιμετωπίζονταν από κοινού με εκείνους που βρίσκονταν σε πλήρες βιολογικό στάδιο.

Στην ίδια απάντηση αναφέρεται ότι, μετά από σχετική παρατήρηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το ΥΠΑΑΤ ήταν υποχρεωμένο να ευθυγραμμίσει το εθνικό κανονιστικό πλαίσιο με το εγκεκριμένο Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ, καθώς η διατήρηση της προηγούμενης ρύθμισης θα δημιουργούσε κίνδυνο δημοσιονομικών διορθώσεων και καταλογισμών σε βάρος της χώρας.

Οι Βουλευτές υπογραμμίζουν πως η παραδοχή αυτή γεννά σοβαρά ερωτήματα για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή της νέας ΚΑΠ στην Ελλάδα καθώς το εγκεκριμένο Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2023-2027 διαχώρισε τη στήριξη της «διατήρησης» βιολογικών πρακτικών από τη στήριξη της «μετατροπής» σε βιολογικές πρακτικές. Η Π1-31.9 σχεδιάστηκε ως παρέμβαση διατήρησης μεθόδων βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας, ενώ η μετατροπή σε βιολογικές πρακτικές προβλέφθηκε στο πλαίσιο της παρέμβασης Π3-70-2.1.

Παρά ταύτα, σημειώνουν οι Βουλευτές πως το ΥΠΑΑΤ επί δύο έτη, 2023 και 2024, εφάρμοσε για την Π1-31.9 διαφορετική λογική, εντάσσοντας και παραγωγούς που βρίσκονταν στο στάδιο μετατροπής, κατ’ αναλογία με το προηγούμενο Μέτρο 11 του ΠΑΑ 2014-2022, επομένως, υπογραμμίζουν πως  «προκύπτει εύλογα το ερώτημα πώς και γιατί η αρμόδια εθνική διοίκηση εφάρμοσε επί δύο συνεχόμενα έτη μια ρύθμιση η οποία, σύμφωνα με τη σημερινή επίσημη θέση του Υπουργείου, δεν ήταν πλήρως ευθυγραμμισμένη με το εγκεκριμένο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ».

Με βάση τα παραπάνω και με το δεδομένο πως οι συνέπειες αυτού του διοικητικού σχεδιασμού μεταφέρθηκαν τελικά στους ίδιους τους παραγωγούς, οι οποίοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με εκ των υστέρων αλλαγή των προϋποθέσεων επιλεξιμότητας, ενώ είχαν ήδη προγραμματίσει την παραγωγική και οικονομική τους δραστηριότητα, είχαν ενταχθεί στο σύστημα ελέγχου και πιστοποίησης και βρίσκονταν σε διαδικασία μετάβασης προς τη βιολογική παραγωγή, απευθύνουν στον αρμόδιο Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων τα παρακάτω ερωτήματα:

1. Ποια ακριβώς ήταν η παρατήρηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την παρέμβαση Π1-31.9 και την επιλεξιμότητα των παραγωγών που βρίσκονταν σε στάδιο μετατροπής; Να κατατεθεί στη Βουλή το σχετικό έγγραφο, ή οποιαδήποτε άλλη επίσημη αλληλογραφία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των ελληνικών αρχών, σχετικά με το θέμα.
2. Για ποιο λόγο η αρχική Υπουργική Απόφαση του 2023 και η εφαρμογή της παρέμβασης κατά τα έτη 2023 και 2024 επέτρεπαν τη συμμετοχή παραγωγών υπό μετατροπή, εφόσον, σύμφωνα με τη σημερινή θέση του ΥΠΑΑΤ, η δυνατότητα αυτή δεν ήταν σύμφωνη με το εγκεκριμένο Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ; Ποιος έχει την πολιτική ευθύνη γι’ αυτό;
3. Πόσοι παραγωγοί επηρεάστηκαν από τη νέα προϋπόθεση ολοκλήρωσης του σταδίου μετατροπής που εισήχθη με το ΦΕΚ Β΄ 4400/13.08.2025;
4. Προτίθεται το ΥΠΑΑΤ να λάβει ειδικά μεταβατικά ή αντισταθμιστικά μέτρα για τους πραγματικούς παραγωγούς που βρίσκονταν ήδη σε διαδικασία μετατροπής και βρέθηκαν χωρίς δυνατότητα στήριξης εξαιτίας της εκ των υστέρων αλλαγής του θεσμικού πλαισίου;