Σοβαρές αναφορές για την κατάσταση στην αγορά, την κατανάλωση και την ανάγκη στήριξης των παραγωγών
Με ιδιαίτερα αιχμηρές επισημάνσεις για την αγορά του ελαιολάδου, την κατανάλωση στην Ελλάδα, τις εισαγωγές στην Κρήτη και την κατάσταση των παραγωγών, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελαιουργών Πρόδρομος Αφθονίδης έθεσε στο τραπέζι μια σειρά από ζητήματα με αφορμή την επικείμενη ημερίδα του ΣΕΔΗΚ, στις 14 Οκτωβρίου, στο Πολιτιστικό Συνεδριακό Κέντρο Ηρακλείου.
Ο κ. Αφθονίδης αναφέρθηκε αρχικά στις μεγάλες επενδύσεις που έχουν γίνει τις τελευταίες δεκαετίες από τους ελαιουργούς για τον εκσυγχρονισμό του κλάδου, ώστε να παράγεται το ποιοτικό ελαιόλαδο που γνωρίζουμε σήμερα. Ωστόσο, όπως υποστήριξε, το πρόβλημα πλέον δε βρίσκεται μόνο στην παραγωγή, αλλά και στην κατανάλωση.
«Δε γνωρίζουμε να το φάμε. Παραγωγός δε γνωρίζει ποιο λάδι πρέπει να φάει. Όταν ακούμε παραγωγό ότι κρατάει περυσινό λάδι στο σπίτι του για να φάει η οικογένειά του, είναι σαν να μου λέει ότι παίρνει σάπιες ντομάτες για να κάνει σαλάτα!», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελαιουργών τόνισε την ανάγκη για αλλαγή της καταναλωτικής κουλτούρας και αύξηση της κατανάλωσης ελαιολάδου στην Ελλάδα.
«Ας μάθουμε τον Έλληνα καταναλωτή να τρώει λάδι. Όπως παίρνει το φρέντο, όπως παίρνει την Κόκα-Κόλα και όπως παίρνει το… μουρουνέλαιο! Δεν υπάρχει περίπτωση να καθίσουμε στην τηλεόραση και να μην ακούσουμε διαφημίσεις γι’ αυτά», ανέφερε χαρακτηριστικά. Επίσης, τόνισε ότι ακόμη και η κατανάλωση ενός κιλού ελαιολάδου μηνιαίως από κάθε Έλληνα θα μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα στην αγορά.
«Ας μάθουμε τον Έλληνα να τρώει λάδι και… δε θα φτάνει η παραγωγή που έχουμε. Είναι πολύ απλό. Ένα κιλό λάδι ο Έλληνας τον μήνα είναι πολύ; Αρκεί να είναι όπως βγαίνει από το ελαιοτριβείο και από τον παραγωγό», σημείωσε εμφατικά.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην αλυσίδα του προϊόντος, επισημαίνοντας τον ρόλο των ελαιοτριβείων και των τυποποιητών, αλλά και των υπόλοιπων κρίκων μέχρι τον καταναλωτή.
«Το ελαιοτριβείο και ο τυποποιητής παίζουν τον καθοριστικό ρόλο για εμάς. Και από εκεί και πέρα έρχεται ο εξαγωγέας, ο μεσάζων, το σούπερ-μάρκετ, ο καταναλωτής», τόνισε.
Ιδιαίτερα σκληρή όμως ήταν η κριτική του για την πολιτική στήριξη του προϊόντος. «Έχουμε ένα πολύ σοβαρό προϊόν, θεωρώ από τα πρώτα στην Ελλάδα, που κάνει τους μεγάλους τζίρους εισαγωγής συναλλάγματος – να το πούμε έτσι – αλλά δεν έχουμε ελαϊκή πολιτική. Το προϊόν αυτό δεν έχει στήριξη», υπογράμμισε.
Καταγγελίες για τις εισαγωγές
Ο κ. Αφθονίδης αναφέρθηκε, επίσης, στις μεγάλες ποσότητες λαδιών που, όπως είπε, μπήκαν στην Κρήτη την προηγούμενη χρονιά, αλλά και στην ελληνοποίησή τους. «Παρά πολλά λάδια μπήκαν στην Κρήτη τον περασμένο χρόνο. Ελληνοποιήθηκαν. Με ποιο τρόπο; Ας ψάξουν άλλοι, όχι εγώ», τόνισε.
Το βασικό ερώτημα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι πώς καλύφθηκαν οι ανάγκες της αγοράς ενώ παρέμεναν αδιάθετες ποσότητες από την παραγωγή της Κρήτης: «Πού βρέθηκαν τα λάδια και καλύφθηκαν οι αγορές και έμειναν τα λάδια των ανθρώπων; Αυτό που γίνεται φέτος εγώ δεν μπορώ να το εξηγήσω».
Ο ίδιος είναι κατηγορηματικός και ως προς την ανάγκη ελέγχων, λέγοντας πως «δεν υπάρχει ελαϊκή πολιτική, δεν υπάρχει έλεγχος». Διευκρίνισε, πάντως, ότι δε μιλά για παράνομη εισαγωγή από την «πίσω πόρτα», αλλά για το πώς λειτουργεί συνολικά η αγορά. «Ναι, με νόμιμο τρόπο τα φέρνουν. Δε λέει κανείς ότι θα φέρνουν από την πίσω πόρτα. Αλλά, υπάρχουν… άλλα», τόνισε σκωπτικά.
Κατά τον κ. Αφθονίδη, προτεραιότητα πρέπει να αποτελεί η διάθεση της εγχώριας παραγωγής. «Πρώτα θα κοιτάξεις αυτό που θα παράξεις να πουλήσεις. Και μετά θα βοηθήσεις και τον γείτονα, να πουλήσει κι αυτός», είπε ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελαιουργών. Η κατάσταση όμως, όπως υποστήριξε, γίνεται πλέον οριακή για την ίδια την ελαιοκαλλιέργεια: «Δεν πάει άλλο. Αν συνεχίσουμε έτσι, έχουμε ημερομηνία λήξεως. Ήδη οι παραγωγοί έχουν σηκώσει τα χέρια πάνω».
Τζεδάκης: «Μεγάλο το πρόβλημα στον ελαιοκομικό τομέα»
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας Σταύρος Τζεδάκης τόνισε ότι τα προβλήματα ξεκινούν από την πρωτογενή παραγωγή. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον κατακερματισμένο κλήρο και στο υψηλό κόστος παραγωγής, σημειώνοντας ότι οι μικρές εκμεταλλεύσεις δυσκολεύονται να είναι βιώσιμες.
Όπως είπε, χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Κρήτης, όπου η ελαιοκαλλιέργεια συχνά στηρίζεται οικονομικά από άλλες επαγγελματικές δραστηριότητες των παραγωγών. «Είναι ιδιαιτερότητα της Κρήτης που αναγκάζονται οι περισσότεροι παραγωγοί ελαιολάδου να κάνουν και άλλες δουλειές και η άλλη δουλειά χρηματοδοτεί την ελαιοκαλλιέργεια».
Ο κ. Τζεδάκης ζήτησε ειδικές πολιτικές για την Κρήτη και προστασία του προϊόντος από τον διεθνή ανταγωνισμό, υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορούν να εφαρμόζονται οριζόντιες πολιτικές. «Χρειάζεται μια πολιτική με θεσμικά εργαλεία που θα κατοχυρώνει την ποιότητα και τα οργανωτικά χαρακτηριστικά την ποιότητα του κρητικού ελαιολάδου και γενικότερα του ελαιολάδου όλης της Ελλάδος», ανέφερε χαρακτηριστικά ο αντιπεριφερειάρχης.
Αναφερόμενος στην τυποποίηση, σημείωσε ότι έχει υπάρξει πρόοδος, αλλά απαιτείται περαιτέρω προσπάθεια: «Πριν κάποια χρόνια ήμασταν στο 5% τυποποίηση. Τώρα είμαστε στο 30%. Είναι ικανοποιητικό; Δεν είναι, πρέπει να ανέβουμε πολύ ψηλότερα», τόνισε.
Στόχος, όπως είπε, είναι το κρητικό εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο να αποκτήσει ισχυρή θέση στην ευρωπαϊκή αγορά, «να είναι το ισχυρό προϊόν της Ευρώπης. Και αυτό μπορεί να επιτευχθεί!», τόνισε ο Σταύρος Τζεδάκης.
Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας
Βλαχάκης: «Με τα 3 ευρώ δεν μπορεί να πληρωθεί ο κόπος του παραγωγού»
Ο γενικός γραμματέας του ΓΕΩΤΕΕ-Παραρτήματος Κρήτης Μαρίνος Βλαχάκης έθεσε στο επίκεντρο το ζήτημα της τιμής και της βιωσιμότητας της ελαιοκαλλιέργειας. «Το μεγάλο πρόβλημα που υπάρχει στις μέρες μας είναι η χαμηλή τιμή του ελαιολάδου. Θα πρέπει να βρεθούν τρόποι ώστε οι παραγωγοί να μπορούν να καλλιεργούν. Είναι μεγάλο το κόστος πλέον για να καλλιεργήσεις την ελιά και με τα 3 ευρώ δεν μπορεί να πληρωθεί ο κόπος του παραγωγού», σημείωσε.
Παράλληλα, τόνισε ότι η κατανάλωση πρέπει να ενισχυθεί σε όλα τα επίπεδα. «Άρα θα πρέπει να πειστούν όλοι ότι πρέπει να το βάλουν στα σπίτια τους. Οι ξενοδόχοι ότι πρέπει να το βάλουν στα ξενοδοχεία τους. Το ίδιο και οι ταβέρνες, το ίδιο και οι επισκέπτες μας», υπογράμμισε.
Αντιδήμαρχος Διοίκησης και Τουρισμού
ΣΕΔΗΚ: Το ελαιόλαδο στο επίκεντρο – Πολιτισμός, υγεία και ελαιοτουρισμός
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η ημερίδα του ΣΕΔΗΚ με τίτλο “Ο ρόλος της πολιτιστικής και υγιεινής αξίας του κρητικού ελαιολάδου στην προώθηση της διάθεσης και του ελαιοτουρισμού” στις 14 Οκτωβρίου στο Πολιτιστικό Συνεδριακό Κέντρο Ηρακλείου, με επίκεντρο την πολύπλευρη αξία του κρητικού ελαιολάδου, την προώθηση του προϊόντος αλλά και τη σύνδεσή του με τον τουρισμό.
Η ημερίδα συνδιοργανώνεται από το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιολάδου, την Περιφέρεια Κρήτης, τον Δήμο Ηρακλείου, το ΓΕΩΤΕΕ-Παράρτημα Κρήτης, το Σωματείο Επαγγελματιών Ξεναγών Κρήτης και Σαντορίνης και τον Σύνδεσμο Ελαιοτριβείων Ηρακλείου.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει εισηγήσεις για όλες τις πτυχές του “χρυσού” της Κρήτης, για τα προβλήματα διάθεσης του ελαιολάδου, στρογγυλά τραπέζια για την πολιτιστική και υγιεινή αξία του προϊόντος, βράβευση ελαιοτουριστικών δράσεων και συζήτηση.
Μποκέας: «Να αποκτήσει το ελαιόλαδό μας την αξία που του αναλογεί»
Ο αντιπρόεδρος του ΣΕΔΗΚ, Μενέλαος Μποκέας, έδωσε το στίγμα της διοργάνωσης, υπογραμμίζοντας τη σύνδεση της ελιάς με τον πολιτισμό και τον τουρισμό.
«Είμαστε πολύ χαρούμενοι και υπερήφανοι που ως Σύνδεσμος Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης διοργανώνουμε στις 14 Οκτωβρίου την ημερίδα για την ανάδειξη του ελαιολάδου, για τη σύνδεσή του με τον πολιτισμό, για την προώθηση του ελαιοτουρισμού και που φιλοδοξούμε μέσα από αυτές τις προσπάθειες να συμμετέχουμε σε μια κοινή προσπάθεια για να αποκτήσει το ελαιόλαδό μας, η ελιά μας, την αξία που της αναλογεί», ανέφερε σε δήλωσή του.
Αγριμανάκης: «Το ελαιόλαδο δεν είναι απλώς ένα αγροτικό προϊόν»
Από την πλευρά του Δήμου Ηρακλείου, ο αντιδήμαρχος Διοίκησης και Τουρισμού Γιώργος Αγριμανάκης χαρακτήρισε την ημερίδα ευκαιρία ανάδειξης όχι μόνο της οικονομικής, αλλά και της πολιτιστικής και διατροφικής διάστασης του προϊόντος.
«Η πρωτοβουλία του ΣΕΔΗΚ να οργανώσει αυτή την ημερίδα στις 14 του μηνός αποτελεί μία πρωτοβουλία την οποία ο Δήμος Ηρακλείου στηρίζει και συνδιοργανώνει, αναδεικνύοντας τόσο την πολιτιστική και διατροφική αξία, όσο και την οικονομική αξία του προϊόντος που λέγεται ελαιόλαδο, ενός από τα σημαντικότερα προϊόντα του νησιού μας και γενικότερα και του Ηρακλείου», είπε, ενώ ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σύνδεση του πρωτογενούς τομέα με τον τουρισμό και τη γαστρονομία.
«Το ελαιόλαδο δεν είναι απλώς ένα αγροτικό προϊόν. Είναι μέρος της ιστορίας μας, αποτελεί μέρος του πολιτισμού μας και συμβάλλει πάρα πολύ στη συνολική ταυτότητα και του νησιού αλλά και του Ηρακλείου», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Για τον ελαιοτουρισμό είπε ότι αποτελεί «μία σημαντική πρόκληση που δίνει τη δυνατότητα να μετατρέψουμε αυτόν τον πλούτο σε μία αυθεντική εμπειρία και για τον επισκέπτη».
Όπως ανέφερε, στόχος είναι ένας τουρισμός 365 ημερών και η δημιουργία μιας εμπειρίας που θα συνδέει τον επισκέπτη με τον ελαιώνα, την παραγωγή και τη γαστρονομία.
«Δε φιλοδοξούμε το προϊόν να το κάνουμε απλά ένα εξαγωγικό προϊόν, αλλά να είναι και ο “πρεσβευτής” τόσο του νησιού μας όσο και του ίδιου του Ηρακλείου στη διεθνή κοινότητα», τόνισε ο αντιδήμαρχος.
Μανδαράκη: Το μεγάλο κενό στη γευσιγνωσία
Η αναπληρώτρια γραμματέας του Σωματείου Επαγγελματιών Ξεναγών Δανάη Μανδαράκη αναφέρθηκε στο έντονο ενδιαφέρον των επισκεπτών για τους κρητικούς ελαιώνες, αλλά και στην ανάγκη οργανωμένης σύνδεσης της τουριστικής εμπειρίας με το ελαιόλαδο.
«Δεν είναι τυχαίο ότι το πρώτο πράγμα το οποίο θα σχολιάσουν με γουρλωμένα μάτια είναι η έκταση των ελαιώνων στο νησί», τόνισε χαρακτηριστικά, ωστόσο σημείωσε ότι υπάρχει κενό στη γευσιγνωσία και στην ουσιαστική γνωριμία του επισκέπτη με το προϊόν: «Το θέμα είναι ότι δεν υπάρχει αντίστοιχη ανταπόκριση ώστε να μπορούν οι επισκέπτες να κάνουν ουσιαστική γευσιγνωσία του λαδιού».
Η ίδια έφερε ως παράδειγμα την επιτυχημένη πορεία του κρητικού κρασιού και πρότεινε τη δημιουργία οργανωμένων δομών για το ελαιόλαδο.
Παράλληλα, έθεσε και την ιδέα ενός μεγάλου μουσείου αφιερωμένου στην ελιά και το ελαιόλαδο.
«Ίσως θα έπρεπε να υπάρξει – γιατί υπάρχουν μικρές πρωτοβουλίες διάσπαρτες στο νησί – και ένα μεγάλο μουσείο που αφορά τον πολιτισμό της ελιάς και του ελαιολάδου, προσβάσιμο σε όλους», σημείωσε.
Μιχελάκης: Από τον ελαιοτουρισμό στη διάθεση του προϊόντος
Ο επιστημονικός σύμβουλος του ΣΕΔΗΚ Νίκος Μιχελάκης συνέδεσε άμεσα τον ελαιοτουρισμό με το βασικό πρόβλημα της αγοράς, τη διάθεση του ελαιολάδου.
«Έχουμε σήμερα τεράστια προβλήματα και στην παραγωγή του ελαιολάδου, αλλά και κυρίως περισσότερο στη διάθεση», είπε και υπογράμμισε ότι η Κρήτη διαθέτει σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα, καθώς η ελαιοκομία συνδέεται με την αρχαιολογία, την ιστορία και τα μνημεία του νησιού.
Ο ίδιος στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη ο ελαιοτουρισμός να αποκτήσει οικονομικό αντίκρισμα. «Εκτός από τα αξιοθέατα, αυτό που προέχει είναι – για να αναπτύξουμε κάποια πράγματα από τον τουρισμό – να έχουν και οι επισκέψεις αυτές κάποια έσοδα», σημείωσε.
Γωγώ Μηλάκη
Η “Διαδρομή της Ελιάς” προς την Ευρώπη
Ξεχωριστή διάσταση στη συζήτηση δίνει η πρωτοβουλία της Περιφέρειας Κρήτης για την πολιτιστική διαδρομή της ελιάς στο Συμβούλιο της Ευρώπης, την οποία η αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού Γωγώ Μηλάκη παρουσίασε ως “Elea Route – Διαδρομή Ελαία”, δηλαδή «την ανάδειξη της πολιτιστικής διαδρομής της ελιάς στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Είναι μία σύμπραξη και συνεργασία προς το παρόν με 20 χώρες, από τα 47 κράτη-μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης, με φορέα υλοποίησης την Περιφέρεια Κρήτης».
Στόχος, όπως είπε, είναι η ανάδειξη της διαχρονικής σχέσης της ελιάς με τον πολιτισμό. «Προσπαθούμε να αναδείξουμε τον πολιτισμό της ελιάς, τις διαχρονικές αξίες από τον Μινωικό Πολιτισμό μέχρι σήμερα, καταγράφοντας ακόμα περισσότερα δεδομένα σε ό,τι αφορά επιστημονικά, αρχαιολογικά και τουριστικά τεκμήρια», σημείωσε η κ. Μηλάκη.
Η ίδια τόνισε ότι η πρωτοβουλία έχει εκπαιδευτική και ερευνητική διάσταση: «Η πολιτιστική διαδρομή αυτή είναι μια διαδρομή που θα μας βοηθήσει σε εκπαιδευτικό, ερευνητικό αλλά και σε επίπεδο ανθρώπινου δυναμικού της Κρήτης, να παράξουμε ολοκληρωμένες προτάσεις σε ό,τι αφορά τη διαχείριση του πολιτισμού μας».
Ο επόμενος σημαντικός σταθμός είναι ο Ιούλιος του 2027, όταν η Περιφέρεια Κρήτης θα καταθέσει τις προτάσεις της στο Συμβούλιο της Ευρώπης.
neakriti.gr
