Κρίσιμος ο Σεπτέμβριος για τους οδηγούς – Οι πρατηριούχοι ζητούν παράταση και ενίσχυση της επιδότησης – Παρά το κόστος-ρεκόρ, η κατανάλωση στην Κρήτη παραμένει αυξημένη.
Νέα ανοδική πίεση στις τιμές των καυσίμων αναμένεται τον Σεπτέμβριο, ο οποίος προμηνύεται… δύσκολος για τους οδηγούς. Με το Brent να κινείται γύρω από τα 94 δολάρια το βαρέλι, τις διεθνείς αγορές να βρίσκονται σε επιφυλακή για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τον κίνδυνο νέων διαταραχών στην παγκόσμια προσφορά, η «φωτιά» από τις διεθνείς τιμές περνά ολοένα και περισσότερο στην αντλία.
Στην Ελλάδα η απλή αμόλυβδη έχει ήδη πλησιάσει ή και ξεπεράσει σε αρκετές περιπτώσεις το ψυχολογικό όριο των 2 ευρώ το λίτρο, ενώ το μεγάλο ερώτημα είναι τι θα συμβεί από την 1η Σεπτεμβρίου, όταν εκπνεύσουν – με τα σημερινά δεδομένα – οι υφιστάμενες επιδοτήσεις. Η εκτίμηση της αγοράς είναι σαφής: χωρίς κυβερνητική παρέμβαση, οι τιμές μπορεί να κινηθούν σε νέα υψηλά επίπεδα.
Τα στοιχεία του fuelprices.gr του Υπουργείου Ανάπτυξης αποτυπώνουν ανάγλυφα την εικόνα στην Κρήτη. Στην Π.Ε. Ηρακλείου, η απλή αμόλυβδη κινείται από 1,930 έως 2,242 ευρώ το λίτρο. Στα Χανιά το εύρος διαμορφώνεται από 1,959 έως 2,162 ευρώ, στο Ρέθυμνο από 1,969 έως 2,239 ευρώ, ενώ στο Λασίθι από 1,945 έως 2,199 ευρώ το λίτρο.
Ανάλογη είναι η εικόνα και στο diesel κίνησης. Στο Ηράκλειο οι τιμές ξεκινούν από 1,885 ευρώ και φτάνουν έως τα 2,390 ευρώ το λίτρο. Στα Χανιά κυμαίνονται από 1,885 έως 2,458 ευρώ, στο Λασίθι από 1,899 έως 2,358 ευρώ και στο Ρέθυμνο από 1,939 έως 2,239 ευρώ.
Οι τιμές αποτυπώνουν γλαφυρά τη σημαντική επιβάρυνση που έχει ήδη μεταφερθεί στην καθημερινότητα των νοικοκυριών και των επαγγελματιών.
«Αν φύγουν οι επιδοτήσεις, η βενζίνη θα ξεπεράσει τα 2,15 ευρώ »
Ιδιαίτερα ανησυχητική για την επόμενη ημέρα είναι η εκτίμηση του προέδρου του Συνδέσμου Πωλητών Πετρελαιοειδών νομού Ηρακλείου και γενικού γραμματέα της ΠΟΠΕΚ, Γιάννη Μαυράκη. Όπως επισημαίνει, σήμερα υπάρχει επιδότηση 10 λεπτών το λίτρο για την αμόλυβδη, ενώ για το πετρέλαιο κίνησης η συνολική στήριξη από διυλιστήρια και κράτος φτάνει τα 15 λεπτά το λίτρο
«Αυτό σημαίνει ότι αν την 1η Σεπτεμβρίου, με τα σημερινά δεδομένα, φύγουν αυτές οι επιδοτήσεις, η βενζίνη θα ανέβει πάνω από τα 2 ευρώ και 15 λεπτά και το πετρέλαιο κίνησης πάνω από τα 2 ευρώ και 20 λεπτά το λίτρο», τονίζει ο κ. Μαυράκης.
Ο ίδιος ζητά την επέκταση της επιδότησης, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι υπάρχει δημοσιονομικός χώρος για τη συνέχιση του μέτρου, αλλά ακόμη και για την ενίσχυσή του. Όπως υποστηρίζει, η μεγάλη αύξηση των φορολογικών εσόδων που προκαλεί ο πληθωρισμός και η αύξηση του ΦΠΑ δημιουργεί περιθώριο ώστε μέρος αυτών των εσόδων να επιστραφεί στους καταναλωτές, ιδιαίτερα σε μια περίοδο ενεργειακής κρίσης.
«Το θέμα δεν μπορεί να περιμένει τη ΔΕΘ»
Το αίτημα των πρατηριούχων αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω του χρόνου, καθώς η ΔΕΘ πραγματοποιείται τον Σεπτέμβριο, οπότε θα έχει ήδη “κλείσει” το μέτρο της επιδότησης. Για τον λόγο αυτό οι επαγγελματίες του κλάδου ζητούν παρέμβαση νωρίτερα και όχι αναμονή μέχρι τις εξαγγελίες της ΔΕΘ.
Παράλληλα, επαναφέρουν το πάγιο αίτημα για μείωση της φορολογίας στα καύσιμα, όχι όμως ως μια αποσπασματική δημοσιονομική παρέμβαση. Η πρόταση της ΠΟΠΕΚ συνδέει τη μείωση της φορολογίας με την καταπολέμηση της παραβατικότητας στην αγορά καυσίμων.
Η παραβατικότητα και το «κενό» των ελέγχων
Ο κ. Μαυράκης μιλώντας στη “Νέα Κρήτη” και το neakriti.gr κάνει λόγο για ένα πρόβλημα που, σύμφωνα με μελέτες του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, αφορά σημαντικό ποσοστό πρατηρίων στην ηπειρωτική Ελλάδα αλλά είναι εφικτό να αντιμετωπιστεί. Όπως αναφέρει, οι σχετικές μελέτες κάνουν λόγο για 25%-30% παραβατικότητα στα πρατήρια της ηπειρωτικής χώρας, διευκρινίζοντας ότι τα συγκεκριμένα δεδομένα δεν αφορούν την Κρήτη.
Το ζητούμενο, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι να λειτουργήσει αποτελεσματικά ο ελεγκτικός μηχανισμός και να περιοριστεί η απώλεια εσόδων για το Δημόσιο. «Η νομοθεσία υπάρχει, το πρόβλημα είναι η ανοχή», υποστηρίζει, χαρακτηρίζοντας την αντιμετώπιση της παραβατικότητας πρωτίστως ζήτημα πολιτικής βούλησης.
Μάλιστα, αναφέρεται και στους ελέγχους που έχουν πραγματοποιηθεί κατά καιρούς από τη ΔΑΟΕ, σημειώνοντας ότι η Πολιτεία έχει αποδείξει πως, όταν υπάρχει αποφασιστικότητα, μπορεί να εντοπίσει και να αντιμετωπίσει οργανωμένες μορφές παραβατικότητας.
Στο στόχαστρο και όσοι «παρακάμπτουν» τα συστήματα
Οι πρατηριούχοι θέτουν στο τραπέζι και μια ακόμη παράμετρο: την ανάγκη να ελεγχθούν όχι μόνο οι παραβατικοί πρατηριούχοι, αλλά και όσοι ενδέχεται να συμβάλλουν τεχνικά στην παράκαμψη των συστημάτων ελέγχου.
Όπως εξηγεί ο Γιάννης Μαυράκης, τα πρατήρια διαθέτουν από το 2014 θεσμοθετημένα συστήματα εισροών-εκροών. Για να υπάρξει παραβατική πρακτική, υποστηρίζει, απαιτείται η παράκαμψη του συστήματος.
Η πρόταση των πρατηριούχων είναι, όταν εντοπίζεται παραβατικότητα, ο έλεγχος να μη σταματά στο πρατήριο, αλλά να επεκτείνεται και στους τεχνικούς ή εγκαταστάτες που ενδεχομένως έχουν συμβάλει στην παράκαμψη των δικλείδων ασφαλείας.
«Θα πρέπει να αφαιρεθεί η άδεια από εκείνον που πουλάει το συγκεκριμένο σύστημα και εκείνον που πουλάει τις συγκεκριμένες αντλίες. Αν γίνει αυτό, τότε αυτόματα κόβεται “μαχαίρι” η παραβατικότητα», υποστηρίζει χαρακτηριστικά ο κ. Μαυράκης.
Και όμως, οι Κρητικοί συνεχίζουν να βάζουν βενζίνη
Παρά την εκτόξευση των τιμών, η εικόνα στην αγορά δεν παραπέμπει σε κατάρρευση της κατανάλωσης.
Ούτε οι τιμές κοντά στα 2 ευρώ το λίτρο, ούτε η γενικότερη αβεβαιότητα έχουν οδηγήσει σε αντίστοιχη υποχώρηση της ζήτησης κατά τους θερινούς μήνες.
Ο Γιάννης Μαυράκης σημειώνει ότι πράγματι καταγράφηκε πτώση στην κατανάλωση κατά τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο, όταν ξεκίνησε η πολεμική κρίση. Ωστόσο, η εικόνα αλλάζει στους τουριστικούς μήνες.
«Τα νούμερα για τους καλοκαιρινούς μήνες στην Κρήτη είναι καλύτερα από πέρυσι», αναφέρει, επισημαίνοντας πάντως ότι η ισχυρή τουριστική κίνηση αποτελεί σημαντικό παράγοντα και δεν επιτρέπει εύκολα την απομόνωση της επίδρασης των υψηλών τιμών.
Με άλλα λόγια, η κατανάλωση καυσίμων κίνησης δεν περιορίζεται παρά το υψηλό κόστος. Η αυξημένη τουριστική δραστηριότητα, οι μετακινήσεις κατοίκων και επισκεπτών και η γενικότερη κινητικότητα του καλοκαιριού φαίνεται να κρατούν τη ζήτηση σε υψηλά επίπεδα.
Ο Σεπτέμβριος θα κρίνει πολλά
Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο. Αν οι διεθνείς τιμές πετρελαίου παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα και ταυτόχρονα δεν υπάρξει παράταση της επιδότησης, η αγορά προετοιμάζεται για ένα νέο κύμα ανατιμήσεων.
Για τους οδηγούς, το όριο των 2 ευρώ δε θα αποτελεί πλέον εξαίρεση, αλλά αφετηρία για ακόμη υψηλότερες τιμές.
Και στην Κρήτη, όπου οι αποστάσεις, η τουριστική οικονομία και η καθημερινή εξάρτηση από το αυτοκίνητο καθιστούν τα καύσιμα βασικό αγαθό, η εξέλιξη αυτή δεν αφορά μόνο την τσέπη του οδηγού. Αφορά το κόστος μετακίνησης, τις μεταφορές, τον τουρισμό, τις επιχειρήσεις και τελικά ολόκληρη την αλυσίδα τιμών.
neakriti.gr
