Αν υπάρχει ένα πρόγραμμα που υποτίθεται ότι θα έδινε ανάσα στην ελληνική ύπαιθρο, αυτό είναι το Πρόγραμμα Νέων Αγροτών 2024. Αντί όμως να αποτελέσει κίνητρο για τους νέους να παραμείνουν στον πρωτογενή τομέα, εξελίσσεται σε ένα ακόμη παράδειγμα κρατικής αναξιοπιστίας.
Περίπου 7.000 νέοι αγρότες υπέβαλαν αιτήσεις το 2024, επενδύοντας χρόνο, χρήμα και ελπίδες για να ξεκινήσουν τη γεωργική τους δραστηριότητα. Το πρόγραμμα προβλέπει ότι με την ένταξη καταβάλλεται η πρώτη δόση, που αντιστοιχεί στο 70% της ενίσχυσης, ώστε οι δικαιούχοι να μπορέσουν να χρηματοδοτήσουν τα πρώτα τους βήματα. Ωστόσο, οι διαδικασίες έχουν παραμείνει «παγωμένες» επί πολλούς μήνες, με συνεχείς μεταθέσεις των χρονοδιαγραμμάτων και νέες υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα.
Η πραγματικότητα είναι αμείλικτη.
Οι υποψήφιοι Νέοι Αγρότες 2024 έχουν φτάσει να περιμένουν σχεδόν δύο χρόνια χωρίς να έχουν λάβει ούτε ένα ευρώ από την ενίσχυση που τους υποσχέθηκε το κράτος. Από τις αρχικές εκτιμήσεις για πληρωμές μετά την ολοκλήρωση της αξιολόγησης, η διαδικασία μετατέθηκε επανειλημμένα, ενώ ακόμη και το 2026 οι πληρωμές παρέμεναν σε εκκρεμότητα λόγω διοικητικών και τεχνικών προβλημάτων.
Και στο μεταξύ, ποιος πληρώνει τον λογαριασμό;
Ο νέος αγρότης συνεχίζει να αγοράζει λιπάσματα, σπόρους, φυτοπροστατευτικά προϊόντα και ζωοτροφές. Πληρώνει πετρέλαιο, ηλεκτρικό ρεύμα για γεωτρήσεις, ασφάλιστρα, εισφορές στον ΕΦΚΑ, λογιστές, δηλώσεις ΟΣΔΕ, ενοίκια χωραφιών, συντηρήσεις μηχανημάτων και δόσεις δανείων. Οι καλλιέργειες δεν μπορούν να περιμένουν τη γραφειοκρατία. Η φύση έχει τα δικά της χρονοδιαγράμματα και κάθε καθυστέρηση κοστίζει πραγματικά χρήματα.
Την ίδια στιγμή, οι τράπεζες ζητούν τις δόσεις τους, οι προμηθευτές απαιτούν εξόφληση και οι οικογένειες αυτών των ανθρώπων προσπαθούν να επιβιώσουν χωρίς την οικονομική στήριξη που το ίδιο το κράτος είχε δεσμευτεί να καταβάλει.
Το πιο ανησυχητικό όμως είναι άλλο.
Πολλοί νέοι αγρότες έχουν αρχίσει να εγκαταλείπουν. Απογοητευμένοι από τις συνεχείς καθυστερήσεις, τις διαρκείς αλλαγές στα χρονοδιαγράμματα και την αβεβαιότητα, επιλέγουν να παραιτηθούν από την προσπάθεια ή να απενταχθούν από το πρόγραμμα, καθώς αδυνατούν να συνεχίσουν να χρηματοδοτούν μόνοι τους τις εκμεταλλεύσεις τους. Παράλληλα, δημόσιες παρεμβάσεις και ερωτήσεις στη Βουλή κάνουν λόγο για σοβαρό κίνδυνο εγκατάλειψης επενδυτικών σχεδίων και αποθάρρυνσης της νέας γενιάς να ασχοληθεί με τη γεωργία.
Και εύλογα γεννάται το ερώτημα: πώς περιμένει η κυβέρνηση να ανανεωθεί ηλικιακά ο αγροτικός πληθυσμός όταν αντιμετωπίζει έτσι εκείνους που τόλμησαν να επενδύσουν στον πρωτογενή τομέα;
Η ελληνική ύπαιθρος δεν χρειάζεται άλλες εξαγγελίες. Χρειάζεται συνέπεια. Οι νέοι άνθρωποι που αποφάσισαν να παραμείνουν στα χωριά τους και να παράγουν πλούτο για τη χώρα αξίζουν σεβασμό και όχι εμπαιγμό.
Κάθε ημέρα που περνά χωρίς πληρωμές είναι ακόμη μία ημέρα που η Πολιτεία χάνει την αξιοπιστία της απέναντι στους ανθρώπους που υποτίθεται ότι στηρίζει. Και κάθε νέος αγρότης που εγκαταλείπει αποτελεί μία χαμένη ευκαιρία για την ελληνική γεωργία, την περιφέρεια και την εθνική οικονομία.
