Η ΠΟΓΕΔΥ είχε εγκαίρως, ήδη από τον Δεκέμβριο του 2025, επισημάνει τους προβληματισμούς της σχετικά με την υπό διαμόρφωση ευρωπαϊκή πολιτική για τις Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές (NGTs). Η χθεσινή οριστική έγκριση του σχετικού κανονισμού από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επιβεβαιώνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση εισέρχεται σε μια νέα, κρίσιμη φάση για τη γεωργία, την ασφάλεια των τροφίμων και το περιβάλλον.
Η νέα ρύθμιση αναμένεται να μεταβάλει ουσιαστικά το τοπίο της ευρωπαϊκής γεωργίας, επηρεάζοντας όχι μόνο την παραγωγή και το κόστος, αλλά και τη δομή της αγοράς σπόρων, την επιστημονική ευθύνη και τον βαθμό ελέγχου που θα διατηρήσει η κοινωνία πάνω στο γενετικό υλικό των καλλιεργειών.
Η ΠΟΓΕΔΥ δηλώνει με σαφήνεια ότι στηρίζει την επιστημονική πρόοδο και την έρευνα. Ωστόσο, η πρόοδος αυτή δεν μπορεί να λειτουργεί ανεξέλεγκτα ούτε να αποσυνδέεται από την προστασία του περιβάλλοντος, της αγροτικής παραγωγής και της κοινωνικής συνοχής. Η εμπειρία έχει δείξει ότι επιλογές στον τομέα της βιοτεχνολογίας, όταν δεν συνοδεύονται από αυστηρές εγγυήσεις, ενδέχεται να δημιουργήσουν μη αναστρέψιμες συνέπειες.
Αν και αναγνωρίζουμε ότι κατά τη διαπραγμάτευση του κανονισμού εισήχθησαν βελτιώσεις, αυτές δεν αίρουν τους βασικούς κινδύνους που εξακολουθούν να υφίστανται.
Κατόπιν αυτών η Ομοσπονδία μας επισημαίνει τα εξής:
- Οφείλουμε να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί απέναντι στον κίνδυνο ανεξέλεγκτης διασποράς γενετικών χαρακτηριστικών στο περιβάλλον και στη σταδιακή υποβάθμιση της βιοποικιλότητας, εφόσον η γεωργία στραφεί σε περιορισμένο αριθμό «βελτιωμένων» ποικιλιών.
- Δεν μπορεί να αγνοηθεί ότι, παρά τη βελτιωμένη ακρίβεια των τεχνικών, παραμένουν επιστημονικές αβεβαιότητες, τόσο ως προς πιθανές απρόβλεπτες γενετικές μεταβολές όσο και ως προς τις μακροχρόνιες επιπτώσεις τους.
- Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι ανοίγει ο δρόμος για ενίσχυση της εξάρτησης των αγροτών από πολυεθνικές εταιρείες, μέσω του καθεστώτος πατεντών, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το κόστος παραγωγής και την αγροτική αυτονομία.
- Ο κίνδυνος συγκέντρωσης της αγοράς σπόρων σε λίγους ισχυρούς παίκτες ( πρακτικές ΄΄καρτέλ΄΄) είναι πλέον πιο ορατός από ποτέ, με σοβαρές επιπτώσεις στη βιωσιμότητα των μικρών και μεσαίων παραγωγών.
- Παράλληλα, ελλοχεύει ο κίνδυνος κλονισμού της εμπιστοσύνης των καταναλωτών, καθώς και σύγχυσης μεταξύ διαφορετικών κατηγοριών προϊόντων, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει άμεσα και τη βιολογική γεωργία.
- Τέλος, παραμένουν ανοικτά κρίσιμα ζητήματα εφαρμογής, όπως η ιχνηλασιμότητα, ο έλεγχος και η ομοιόμορφη εφαρμογή των κανόνων, ενώ δεν πρέπει να υποτιμάται και ο αυξημένος κίνδυνος νομικών διαφορών, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις πατεντών ή ακούσιας επιμόλυνσης, με άμεσες συνέπειες για τους αγρότες και τη λειτουργία της αγοράς.
Η ΠΟΓΕΔΥ υπογραμμίζει ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να προχωρήσει σε τέτοιου τύπου επιλογές χωρίς συνεχή αξιολόγηση, διαφάνεια και ουσιαστική προστασία του δημόσιου συμφέροντος. Η πρόοδος δεν είναι αυτοσκοπός, όταν ενδέχεται να υπονομεύει το περιβάλλον, την αγροτική παραγωγή και την εμπιστοσύνη των πολιτών.
Η Ομοσπονδία μας θα παρακολουθεί στενά την εφαρμογή του νέου κανονισμού και θα παρεμβαίνει αποφασιστικά, αξιοποιώντας την επιστημονική γνώση των μελών της και συνεργαζόμενη με τους εμπλεκόμενους φορείς.
