Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΤΟΥ ΣΕΔΗΚ Ν. ΜΙΧΕΛΑΚΗΣ ΜΙΛΑΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ “ΠΑΙΚΤΕΣ”
- Η επάνοδος της ισπανικής παραγωγής, η μείωση προσφοράς και ζήτησης και οι νέοι ανταγωνιστές κρατούν σε “πτώση’ την αγορά- Τους λόγους εξηγεί μέσα από τη συχνότητα του ΤΕΑΜ FM 102 o επιστημονικός σύμβουλος του ΣΕΔΗΚ Νίκος Μιχελάκης
· Που κυμαίνονται τιμές του ελαιολάδου σε Ελλάδα και ποιος ο ρόλος της Τυνησίας και της Τουρκίας στην διεθνή αγορά
Καθηλωμένες εμφανίζονται οι τιμές του ελαιολάδου, παρά τις προσδοκίες για επαναφορά των ισορροπιών μεταξύ προσφοράς και ζήτησης που σήμερα είναι εμφανώς χαμηλή “συμπαρασύροντας” παραγωγούς και εμπόριο.
Τις αιτίες για τις οποίες οι τιμές του ελαιολάδου παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, ανέλυσε μιλώντας στη συχνότητα του TEAM FM 102 και στην εκπομπή “Πρώτη Γραμμή” ο επιστημονικός σύμβουλος του ΣΕΔΗΚ, Δρ. Γεωπόνος-Ερευνητής Νίκος Μιχελάκης.
Το ελαιόλαδο που παρά τις δυσκολίες παραμένει και σήμερα ένας καθοριστικός κλάδος της Ελληνικής οικονομίας, έχει δεχτεί και εξακολουθεί να υφίσταται μεταβολές σε διεθνές επίπεδο οι οποίες επηρεάζουν τα τελευταία χρόνια και τις τιμές. Στις πιο σημαντικές ειδικά την περίοδο αυτή, είναι η πτώση της προσφοράς και της ζήτησης, η ομαλοποίηση της Ισπανικής παραγωγής που ήταν πτωτική τα προηγούμενα χρόνια, αλλά και οι νέοι “παίκτες” που βρίσκονται στην διεθνή αγορά ελαιολάδου αυξάνοντας τον ανταγωνισμό και “μετατοπίζοντας” την θέση της Ελλάδας, στον διεθνή “χάρτη”.
Μεταφέροντας τα όσα συνθέτουν το “τοπίο” γύρω από το ελαιόλαδο και προκαλούν ανησυχία στους πολίτες την περίοδο αυτή, οι εξελίξεις είναι εκείνες που: “δίνουν απαντήσεις άμεσες στα ερωτήματα, αλλά δίνουν και απαντήσεις στο τι πρέπει να κάνουμε εμείς που δεν το κάνουμε”.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε πως η αντίληψη ότι επίκειται νέα άνοδος των τιμών δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, καθώς οι συνθήκες που οδήγησαν στις ιστορικά υψηλές τιμές των προηγούμενων ετών δεν υφίστανται σήμερα.
Η άνοδος των 8-10 ευρώ ήταν αποτέλεσμα μιας έκτακτης συγκυρίας
Ο κ. Μιχελάκης εξήγησε ότι οι πολύ υψηλές τιμές που καταγράφηκαν πριν από δύο χρόνια δεν προήλθαν από κάποια μόνιμη μεταβολή στην παγκόσμια αγορά ή από αύξηση της κατανάλωσης, αλλά από τη δραματική μείωση της Ισπανικής παραγωγής. “Δημιουργήθηκε από τη σοβαρή πτώση της παραγωγής της Ισπανίας. Ενός κράτους δηλαδή. Διότι η Ισπανία παράγει το μισό της παγκόσμιας παραγωγής”, ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η μεγάλη μείωση που καταγράφηκε τότε προκάλεσε αναστάτωση στις διεθνείς αγορές και εκτόξευσε τις τιμές παραγωγού στα 8 έως και 10 ευρώ. Όπως είπε ο κ. Μιχελάκης: “Η πτώση της εκείνη τη χρονιά δημιούργησε μεγάλη αναταραχή στο εμπόριο και προκάλεσε την αύξηση των τιμών, με το λάδι να κυμαίνεται από 8 έως 10 ευρώ. Το γεγονός αυτό όμως δεν επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο και η Ισπανία επανήλθε”
Γιατί δεν ανεβαίνουν σήμερα οι τιμές
Σύμφωνα με τον ΣΕΔΗΚ,όπως μετέφερε ο κ. Μιχελάκης, το τελευταίο διάστημα καταγράφεται ένα διαφορετικό φαινόμενο με την αγορά να έχει χάσει τη δυναμική της, καθώς τόσο οι πωλητές όσο και οι αγοραστές εμφανίζονται επιφυλακτικοί. Συγκεκριμένα, τόνισε: “Τις τελευταίες δύο εβδομάδες έχουμε ένα γεγονός λίγο απρόσμενο. Αυτή τη στιγμή έπεσαν οι τιμές και από το χαμηλό επίπεδο στο οποίο βρίσκονταν, καθώς ήταν στα 4-5 ευρώ περίπου στην Ελλάδα. Η πτώση στις τιμές των ημερών -που ακόμη δεν έχει γίνει αισθητή – προκλήθηκε και από την αντίστοιχη πτώση της κινητικότητας της αγοράς. Φαίνεται δηλαδή να έπεσε και η προσφορά και η ζήτηση”.
Ταυτόχρονα εξήγησε, ότι οι παραγωγοί και οι οργανώσεις τους αποφεύγουν να διαθέσουν τις ποσότητες που διατηρούν, θεωρώντας ότι οι σημερινές τιμές δεν καλύπτουν το κόστος παραγωγής.
Όπως είπε: “Η προσφορά από την πλευρά των παραγωγών και των οργανώσεών τους έχει σταματήσει εν αναμονή των καλύτερων τιμών ή με την αιτιολογία -που είναι αληθής -ότι οι υφιστάμενες τιμές δεν καλύπτουν το κόστος παραγωγής και επομένως δεν τους συμφέρει να πωλούν σε τόσο χαμηλή τιμή. Επομένως κρατάνε και ελπίζουν ότι θα το δώσουν σε καλύτερες τιμές”.
Δεν αγοράζουν ή περιορίζονται μόνο μικρές ποσότητες
Την ίδια στιγμή, σημείωσε, ούτε οι μεγάλες εταιρείες τυποποίησης και εμπορίας ελαιολάδου δείχνουν τάσεις να προχωρήσουν σε σημαντικές αγορές. “Οι μεγάλες βιομηχανίες δεν αγοράζουν ή περιορίζονται σε μικροποσότητες που δεν επηρεάζουν την αγορά”, τόνισε.
Στην αλυσίδα εμπορίας παρεμβάλλονται πολλοί διαφορετικοί παράγοντες — παραγωγοί, ελαιοτριβεία, μεσάζοντες, εξαγωγείς και βιομηχανίες — γεγονός που, κατά τον ίδιο, δημιουργεί συνθήκες περιορισμένης διαφάνειας. “Υπάρχει λοιπόν ο παραγωγός, το ελαιοτριβείο, οι μεσάζοντες και οι μεγάλες βιομηχανίες που αγοράζουν. Όλοι αυτοί θέλουν ο καθένας να παίρνει το μερίδιό του όσο το δυνατόν περισσότερα και αυτά τα μερίδια είναι άγνωστα. Δεν μπορούμε να τα εκτιμήσουμε επακριβώς. Η κατάσταση που υπάρχει χαρακτηρίζεται από τη λεγόμενη αδιαφάνεια”, σημείωσε.
Η «σιωπή» της αγοράς αποκαλύπτει το πρόβλημα
Ο κ. Μιχελάκης στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι ακόμη και οι πληροφορίες για τις τιμές που τα προηγούμενα χρόνια είναι σε μεγαλύτερο βαθμό στη διάθεσή του ο ΣΕΔΗΚ είναι πλέον περιορισμένες, στοιχείο που, όπως είπε, δείχνει τη δυσκολία που αντιμετωπίζει συνολικά η αγορά.
“Η πτώση της κινητικότητας έφερε και πτώση της εμφάνισης της αγοράς. Κάποιοι μας λένε ότι δεν έχουν τιμή, που μας έδιναν πριν για να βγάλουμε έναν πίνακα τιμών ως ΣΕΔΗΚ”, ανέφερε.
Μάλιστα, όπως εξήγησε, μόνο ένα μικρό ποσοστό των εμπλεκομένων συνεχίζει να δηλώνει τιμές. “Ένα ποσοστό 20% μας δίνει τιμές από εκείνους που μας έδιναν παλαιότερα. Στην Κρήτη φτάνει μόλις το 15%, ενώ στην Πελοπόννησο περίπου το 30%. Αυτό σημαίνει μια περίεργη σιωπή που δείχνει αδυναμία να αγοράζουν γιατί ακριβώς δεν μπορούν να πουλήσουν και εκείνοι και βρίσκονται σε μια πολύ δύσκολη κατάσταση” εξήγησε.
Που κυμαίνονται τιμές του ελαιολάδου
Σε ό,τι αφορά τα επίπεδα των τιμών, ο επιστημονικός σύμβουλος του ΣΕΔΗΚ ανέφερε ότι στην Κρήτη οι τιμές που καταγράφονται σήμερα κυμαίνονται από 4,10 έως 4,50 ευρώ το κιλό.
“Οι τιμές που μας δίνουν όσοι μας δίνουν την περίοδο αυτή είναι στην Κρήτη η χαμηλότερη 4,10 και η υψηλότερη 4,50 ευρώ”, είπε.
Για την Πελοπόννησο οι αντίστοιχες τιμές κυμαίνονται από 3,50 έως 4,50 ευρώ, ενώ στην Ιταλία το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο φτάνει από 5,60 έως 8,30 ευρώ το κιλό. Σε ότι αφορά την Ιταλία ειδικότερα, όπως διευκρίνησε ο κ. Μιχελάκης: “Αυτά δεν αφορούν τα ΠΟΠ, που είναι μια άλλη κατηγορία και πωλούνται σε πολύ υψηλότερες τιμές, φτάνοντας τα 10-11 ευρώ στην Ιταλία”.
Οι νέοι παίκτες “πιέζουν” την ελληνική παραγωγή
Ο επιστημονικός σύμβουλος του ΣΕΔΗΚ επισήμανε ότι ένας ακόμη λόγος που δυσκολεύει την ανάκαμψη των τιμών είναι η ενίσχυση νέων παραγωγικών χωρών, οι οποίες αυξάνουν συνεχώς τη συμμετοχή τους στη διεθνή αγορά. Όπως είπε χαρακτηριστικά: “Οι νέοι παίκτες διαμορφώνουν έναν νέο παράγοντα στην αγορά ελαιολάδου και είναι μία από τις αιτίες που πρέπει να μας κάνουν να κάνουμε νέα στροφή”.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην Τυνησία και την Τουρκία, οι οποίες έχουν αυξήσει σημαντικά τις παραγωγικές τους δυνατότητες. Συγκεκριμένα, εξήγησε: “Η Τυνησία μια χώρα με απέραντες εκτάσεις αλλά όχι τόσο κατάλληλες για ελαιοκαλλιέργεια. Τα κατάφερε όμως να την αναπτύξει. Πλέον άρχισαν να αποδίδουν οι καλλιέργειες παρότι έχουν το ελάττωμα ότι λόγω κλιματικών συνθηκών δεν μπορούν να έχουν μεγάλη παραγωγή. Πέρυσι η Τυνησία ισχυρίστηκε ότι έβγαλε 450 χιλιάδες τόνους και έρχεται δεύτερη σε παραγωγή διεθνώς, μετά την Ισπανία. Πλέον η Τυνησία είναι δεύτερη και η Τουρκία τρίτη, γιατί επέκτεινε την καλλιέργειά της ποικιλοτρόπως και παράλληλα πωλείται και το λάδι της Συρίας δια μέσου της Τουρκίας και κανείς δεν ξέρει τι και πως. Τυνησία λοιπόν και Τουρκία είναι οι κύριοι παίκτες και άλλες χώρες όπως Μαρόκο που δίνουν μικροποσότητες”.
Κίνδυνος περαιτέρω υποχώρησης της Ελλάδας
Ο κ. Μιχελάκης προειδοποίησε ότι η Ελλάδα έχει ήδη χάσει θέσεις στην παγκόσμια κατάταξη παραγωγής και κινδυνεύει να υποχωρήσει ακόμη περισσότερο, εάν συνεχιστεί η εγκατάλειψη της ελαιοκαλλιέργειας. “Η Τυνησία και η Τουρκία μπήκαν πλέον στο παιχνίδι, εκτόπισαν την Ελλάδα από την τρίτη θέση και την πήγαν στην πέμπτη και την έκτη θέση και αν συνεχιστεί αυτό θα πάμε ακόμη πιο πίσω γιατί εδώ έχουμε εγκατάλειψη της ελαιοκαλλιέργειας”, τόνισε.
Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι η σημερινή εικόνα της αγοράς δεν δημιουργεί προσδοκίες για άμεση και σημαντική άνοδο των τιμών. Αντίθετα, η επάνοδος της Ισπανικής παραγωγής, η μειωμένη εμπορική κινητικότητα και η ενίσχυση νέων ανταγωνιστών συνθέτουν ένα περιβάλλον που διατηρεί τις τιμές σε χαμηλά επίπεδα, παρά τις ελπίδες πολλών παραγωγών για ανάκαμψη.
Στάθηκε ειδικότερα και στην Κρήτη, τονίζοντας πως δεν μένει ανεπηρέαστη ενώ είναι χαρακτηριστικό πως έχει επέλθει σε μεγάλο βαθμό εγκατάλειψη της ελαιοκαλλιέργειας και στο νησί και συγκεκριμένα στην Ανατολική Κρήτη.
“Από το χύμα στην τυποποίηση”- Πρέπει να περάσει στην πράξη
Πέρα από τις διεθνείς συγκυρίες, όπως εξήγησε ο κ. Μιχελάκης, υπάρχουν και παράμετροι στο εσωτερικό της Ελλάδας που επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα της χώρας. Μεταξύ αυτών η συζήτηση για την τυποποίηση που κρατά επί σειρά ετών,με τη χώρα να εξακολουθεί να παραμένει στάσιμη στον τομέα αυτόν. “Η συζήτηση να πάμε από το χύμα λάδι στην τυποποίηση είναι κάτι που πρέπει να το δούμε στην πράξη. Να δούμε και να αποφασίσουμε τι θα κάνουμε και πως θα το κάνουμε”.
Όπως εξήγησε ο κ. Μιχελάκης είναι μια συζήτηση που γίνεται επί σειρά ετών την ίδια ώρα που η ποιότητα του ελαιολάδου, που ήταν το ζητούμενο, έχει αυξηθεί. “Από πλευράς ποιότητας το ελαιόλαδο κατατάσσεται σε υψηλό ποσοστό από 80-95%”.
Η κρίσιμη παράμετρος της δακοκτονίας
Σε αυτό ωστόσο υπεισέρχεται η παράμετρος της δακοκτονίας, καθώς ναι μεν έχει γίνει σοβαρή προσπάθεια αναβάθμισης της ποιότητας του ελαιολάδου, κάτι όμως που τα τελευταία χρόνια σχετίζεται άμεσα και με τη δακοκτονίας με αποτέλεσμα και η ποιότητα να επηρεάζεται.
Και αυτό, διότι όπως εξήγησε ο κ. Μιχελάκης: “η δακοκτονίας κατευθύνεται από το κράτος και το κράτος συχνά δεν είναι έτοιμο όταν πρέπει”.
Όπως σημείωσε είναι γνωστό επιστημονικά πως στις ελαιοκαλλιέργειες ο χρόνος της δακοκτονίας είναι καθοριστικός. “Το 90% της επιτυχίας είναι ο χρόνος έναρξης της δακοκτονίας” όπως είπε ο κ. Μιχελάκης και εξήγησε τις παραμέτρους που οδηγούν σε προβλήματα. Σε αυτά κατατάσσεται η επιλογή για χρήση νέων φαρμάκων για τη δακοκτονίας με την κρίσιμη παράμετρο να παραμένει “ποιος θα κάνει την προμήθεια”.
Όπως τόνισε πρόκειται για το διαχρονικό ερώτημα: “Αν θα το κάνουμε ανά περιφέρεια συμβουλευόμενοι τους ειδικούς επιστήμονες ή αν θα το κάνουμε όπως γίνεται τώρα που μας λέει το κράτος ότι μόνο εκείνο θα κάνει την προμήθεια με έναν διαγωνισμό για όλη τη χώρα, για να πετύχει καλύτερες τιμές”. Αυτές οι αποφάσεις σημείωσε, θα πρέπει να λαμβάνονται με βάση επιστημονικά δεδομένα και λαμβάνοντας υπόψιν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της εκάστοτε περιφέρειας και όχι σε κεντρικό επίπεδο για όλη τη χώρα.
Από πλευράς του ΣΕΔΗΚ πάντως σημείωσε γίνονται επί σειρά ετών προσπάθειες και όπως είπε: “Επί χρόνια στέλνουμε υπομνήματα και δεν γίνεται τίποτα. Ήρθε πριν από μερικούς μήνες ο Υφυπουργός Γεωργίας σε μια εκδήλωση που κάναμε στο ΜΑΙΧ και μας πρότεινε λύση, για να αποφύγουμε όπως είπε την γραφειοκρατία”. Στο πλαίσιο αυτό όπως μετέφερε ο κ. Μιχελάκης η πρόταση ήταν ότι: “θα πάρουμε φάρμακα για δύο συν ένα έτη. Ακούστηκε τώρα αυτό το περίφημο δύο συν ένα. Δηλαδή τρία έτη. Ο άνθρωπος πιστεύω ότι δέχτηκε αυτό που του είπαν οι τεχνοκράτες”.
“Ένα γραφειοκρατικό χάος”, που οδηγεί σε σοβαρές καθυστερήσεις
Στάθηκε και στην εμπλοκή τριών υπουργείων για την προμήθεια, το διαγωνισμό και τις πιστώσεις της δακοκτονίας, κάνοντας λόγο για “γραφειοκρατικό χάος” και υπογραμμίζοντας πως: “Σήμερα, συνεχίζεται η προμήθεια από το υπουργείο με πιστώσεις που στέλνουν από το Υπουργείο Εσωτερικών. Ανακατεύονται τρία υπουργεία. Το Υπουργείο Γεωργίας που κάνει το διαγωνισμό, το Εσωτερικών που δίνει τις πιστώσεις και το Υπουργείο Οικονομικών έρχεται και εισπράττει την εισφορά δακοκτονίας από τα ελαιοτριβεία. Ένα γραφειοκρατικό χάος δηλαδή το οποίο δεν το αγγίζει κανείς γιατί κατά την άποψή μου πίσω είναι τα μεγάλα συμφέροντα των εταιριών που πωλούν τα φάρμακα. Πρέπει να τελειώνει αυτή η ιστορία”.
Τέλος πρόσθεσε πως είναι ενδεικτικό ότι και φέτος: “Μόλις τον Απρίλιο αντί για Ιανουάριο ξεκίνησε ο διαγωνισμός και προβλέπεται η παράδοση των φαρμάκων να γίνει ως τις 31 Οκτωβρίου. Τότε η δακοκτονία έχει λήξει”.
goodnet.gr
