Με την αντιπυρική περίοδο ήδη σε εξέλιξη και τα πρώτα περιστατικά στην περιοχή να υπενθυμίζουν ότι ο κίνδυνος δεν περιμένει, ο υποδιοικητής της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Ιεράπετρας, Αντιπύραρχος Γιάννης Σκουλάς, μίλησε στο Ράδιο Λασίθι αναλύοντας το νέο θεσμικό πλαίσιο για τον υποχρεωτικό καθαρισμό οικοπέδων, που φέτος εφαρμόζεται με νέες διαδικασίες, νέα κλιμακωτά πρόστιμα και σαφέστερες υποχρεώσεις. Κεντρικό μήνυμα της συνέντευξης ήταν ότι οι πολίτες διαθέτουν ακόμη χρόνο για να καθαρίσουν τα ακίνητά τους και να υποβάλουν τη σχετική δήλωση στην ηλεκτρονική πλατφόρμα akatharista.gov.gr μέχρι τις 15 Ιουνίου, αποφεύγοντας πρόστιμα και ποινικές κυρώσεις που μπορούν να αποδειχθούν ιδιαίτερα δαπανηρές, σε μια χρονιά που και οι έλεγχοι από πλευράς Π.Υ. Ιεράπετρας θα είναι πιο σχολαστικοί.
Στο βάθος της συζήτησης βρίσκεται η νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΥΠ1157/24.4.2026), που εξειδικεύει τον νόμο 5281/2026 «Ενεργή Μάχη» και καθορίζει ενιαία προθεσμία 76 ημερών (1η Απριλίου έως 15 Ιουνίου) τόσο για τον καθαρισμό όσο και για τη δήλωσή του. Ο κ. Σκουλάς εστίασε στην τοπική εφαρμογή αυτών των ρυθμίσεων, εξηγώντας βήμα βήμα τι πρέπει να κάνει κάθε ιδιοκτήτης στην Ιεράπετρα και τα χωριά της ευρύτερης περιοχής.
Ποια ακίνητα αφορά η υποχρέωση
Ο κ. Σκουλάς αποσαφήνισε με ιδιαίτερη έμφαση ποια ακίνητα εντάσσονται στην υποχρέωση, καθώς η σύγχυση μεταξύ των πολιτών εξακολουθεί να υπάρχει. Υποχρέωση καθαρισμού έχουν τα οικόπεδα εντός σχεδίου πόλεως ή οικισμού, τα ακίνητα σε απόσταση έως 100 μέτρα από τα όρια οικισμού, καθώς και γήπεδα εκτός σχεδίου στα οποία υπάρχει κτίσμα. Όπως εξήγησε, αν κάποιος έχει σπίτι σε εκτός σχεδίου οικόπεδο (κάτι ιδιαίτερα συνηθισμένο στην περιοχή), το ακίνητο αυτό οφείλει να καθαριστεί, ενώ ο γείτονας με ένα άδειο χωράφι δίπλα δεν έχει αντίστοιχη υποχρέωση. «Θέλω αυτό να γίνει κατανοητό», τόνισε ο κ. Σκουλάς. «Εκτός ορίων οικισμού, έχουν υποχρέωση καθαρισμού μόνο όσα έχουν μέσα κτίσμα.»
Εξαιρούνται οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις, όπως τα λιόφυτα που βρίσκονται εντός ή πλησίον οικισμών (αρκεί βεβαίως να διατηρούνται καθαρά από χόρτα και απορρίμματα), καθώς και οι περιποιημένοι κήποι κατοικιών και πολυκατοικιών. Σε περίπτωση που ένα οικόπεδο έχει μέσα καλάμια, ο ιδιοκτήτης οφείλει να τα κόψει, να τα θρυμματίσει και στη συνέχεια να ψεκάσει τα νέα που θα φυτρώσουν.
Τι σημαίνει «καθαρισμένο οικόπεδο»
Ο Αντιπύραρχος περιέγραψε τους βασικούς κανόνες καθαρισμού με απλά λόγια: το οικόπεδο δεν πρέπει να έχει μέσα απορρίμματα ούτε χόρτα, τα κλαδιά πρέπει να είναι κλαδεμένα και να μην ακουμπούν σε κτίρια ή στο έδαφος, και το ακίνητο πρέπει να διατηρείται σε αυτήν την κατάσταση σε όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου. Ένα όργωμα του χωραφιού θεωρείται επαρκής καθαρισμός, ενώ η κοπή χόρτων αρκεί εφόσον τα υπολείμματα απομακρυνθούν ή αποσυντεθούν και δεν παραμένουν σε σωρούς μέσα στο οικόπεδο.
Ποιος είναι υπόχρεος
Σε ερώτηση για τα μισθωμένα ακίνητα, ο κ. Σκουλάς αποσαφήνισε ότι υπόχρεος είναι ο μισθωτής ή επικαρπωτής, όχι ο ιδιοκτήτης. Ο μισθωτής φέρει τόσο την ευθύνη καθαρισμού όσο και την υποχρέωση υποβολής δήλωσης στην πλατφόρμα, εντοπίζοντας τις συντεταγμένες του ακινήτου. Κατά τα λοιπά, η ΚΥΑ προβλέπει ότι υπόχρεοι είναι οι ιδιοκτήτες, οι επικαρπωτές, οι μισθωτές ή λοιποί χρήστες, καθώς και οι φορείς του Δημοσίου για τα ακίνητα που διαχειρίζονται. Ο Δήμος Ιεράπετρας, όπως και κάθε δημόσιος φορέας, υποχρεούται να τηρεί τις ίδιες υποχρεώσεις με κάθε πολίτη.
Πρόστιμα: τι ισχύει φέτος
Τα πρόστιμα αποτέλεσαν κεντρικό θέμα της συνέντευξης. Ο κ. Σκουλάς εξήγησε ότι το φετινό σύστημα είναι κλιμακωτό και αρκετά διαφορετικό από πέρυσι, όταν ίσχυε ενιαίο πρόστιμο 1.000 ευρώ για τη μη υποβολή δήλωσης.
Τα νέα πρόστιμα για τη μη υποβολή δήλωσης είναι σημαντικά μειωμένα: 500 ευρώ εφόσον το οικόπεδο δεν είναι καθαρισμένο, και μόλις 100 ευρώ αν ο καθαρισμός έχει γίνει αλλά ο ιδιοκτήτης παρέλειψε να υποβάλει δήλωση. Πέραν αυτών, σε δεύτερο χρόνο επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο (διπλάσιο από τα 0,50 ευρώ που ίσχυαν), με ελάχιστο 200 ευρώ και ανώτατο 2.000 ευρώ. Εφόσον ο Δήμος προχωρήσει σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό, ο υπόχρεος θα επιβαρυνθεί και με το πλήρες κόστος αυτής της εργασίας. «Ανεβαίνει πολύ το κόστος», σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Σκουλάς.
Η νέα ΚΥΑ εισάγει παράλληλα σημαντικές δικλείδες υπέρ των πολιτών που ο κ. Σκουλάς δεν ανέφερε αναλυτικά στη συνέντευξη αλλά αξίζει να αναφερθούν: δεν επιβάλλεται πρόστιμο χωρίς προηγούμενη ενημέρωση του υπόχρεου από τον δήμο ή την Πυροσβεστική, ενώ σε περίπτωση εκ των υστέρων συμμόρφωσης και εμπρόθεσμης ένστασης, το πρόστιμο μειώνεται κατά 50%. Η πράξη επιβολής κοινοποιείται πλέον προσωπικά στον ενδιαφερόμενο, και όχι απλώς με ανάρτηση στα γραφεία του δήμου.
Ψευδής δήλωση: ποινική ευθύνη
Ιδιαίτερα αυστηρό παραμένει το πλαίσιο για όσους δηλώνουν ψευδώς ότι έχουν καθαρίσει το οικόπεδό τους. Ο κ. Σκουλάς ήταν σαφής: «Εφόσον κάποιο οικόπεδο δεν έχει καθαριστεί και είναι δηλωμένο στην πλατφόρμα ότι έχει καθαριστεί, το πράγμα είναι πιο σοβαρό, γιατί μεταβιβάζεται κατευθείαν η δήλωση στην εισαγγελία.»
Σύμφωνα με τη νέα ΚΥΑ, η ψευδής δήλωση επισύρει ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι μηνών και χρηματική ποινή 5.000 ευρώ. Οι κυρώσεις αυτές είναι σημαντικά μειωμένες σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς, που προέβλεπε φυλάκιση έως δύο ετών και χρηματικές ποινές από 12.600 έως 54.000 ευρώ. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ποινική δίωξη δεν ασκείται πριν παρέλθει η δεκαήμερη προθεσμία υποβολής ένστασης, ενώ η εμπρόθεσμη ένσταση αναστέλλει τη διαδικασία μέχρι την οριστική απόρριψή της.
Πώς γίνεται η δήλωση και οι καταγγελίες
Η δήλωση καθαρισμού υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας akatharista.gov.gr μέχρι τις 15 Ιουνίου. Ο κ. Σκουλάς υπογράμμισε ότι φέτος δίνεται η δυνατότητα στους ηλικιωμένους και σε όσους αντιμετωπίζουν αντικειμενική δυσκολία να υποβάλουν τη δήλωση αυτοπροσώπως, είτε στο ΚΕΠ Ιεράπετρας είτε στην ίδια την Πυροσβεστική Υπηρεσία. Η ΚΥΑ διευκρινίζει ότι η φυσική υποβολή ισχύει για ηλικιωμένους άνω των 67 ετών, για άτομα με πιστοποίηση ΚΕΠΑ, καθώς και σε περιπτώσεις ανωτέρας βίας ή δυσλειτουργίας της πλατφόρμας.
Από τις 16 Ιουνίου και μετά ξεκινούν οι έλεγχοι. Κάθε πολίτης που εντοπίζει ακαθάριστο γειτονικό οικόπεδο μπορεί να υποβάλει καταγγελία μέσω της ίδιας πλατφόρμας, εισάγοντας τις συντεταγμένες του ακινήτου ή τον κωδικό ΚΑΕΚ από το Κτηματολόγιο. Η Πυροσβεστική αναλαμβάνει τη διαχείριση και αξιολόγηση κάθε καταγγελίας, ενώ παράλληλα ο Δήμος υποχρεούται να διενεργεί ελέγχους και αυτεπαγγέλτως.
Ο κ. Σκουλάς ωστόσο παρακάλεσε τους πολίτες να χρησιμοποιούν το εργαλείο των καταγγελιών υπεύθυνα: «Να κάνουμε καταγγελίες όπου πραγματικά έχουμε πρόβλημα με ακαθάριστα οικόπεδα, και όχι επειδή έχω ένα πρόβλημα με το σύνορο, με τον γείτονά μου.»
Απαγόρευση καύσης και τοπικές προειδοποιήσεις
Εκτός από τον καθαρισμό, ο Αντιπύραρχος υπενθύμισε ότι με την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου απαγορεύεται πλήρως κάθε χρήση πυρός ή φλόγας στην ύπαιθρο, συμπεριλαμβανομένων εργασιών με τροχό ή καμινέτο. Τα υπολείμματα καθαρισμού δεν επιτρέπεται να καίγονται, αλλά πρέπει να θρυμματίζονται ή να παραδίδονται στην αρμόδια υπηρεσία του Δήμου. Η νέα ΚΥΑ υποχρεώνει πλέον τους δήμους να ορίζουν συγκεκριμένους χώρους απόθεσης υπολειμμάτων και να αναλαμβάνουν την αποκομιδή τους.
Αναφερόμενος στις τοπικές συνθήκες, ο κ. Σκουλάς σημείωσε ότι οι έντονες βροχοπτώσεις μέχρι πρόσφατα σημαίνουν αυξημένη καύσιμη ύλη κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, υπενθυμίζοντας τα περυσινά προβλήματα στο Κουτσουνάρι και τον Άγιο Ιωάννη. «Δεν θα υπάρξει εύκολη χρονιά ποτέ», παρατήρησε. «Πρέπει να μάθουμε να ζούμε με αυτό το πρόβλημα. Και η λύση είναι η προσοχή και η συνέπειά μας σε αυτά που προβλέπει η νομοθεσία.»
Στην Ιεράπετρα, πάντως, η περυσινή χρονιά λειτούργησε ως περίοδος προσαρμογής. Όπως ανέφερε ο κ. Σκουλάς, η Πυροσβεστική κατάφερε σε συνεργασία με τον Δήμο να καθαρίσει τα ακαθάριστα οικόπεδα χωρίς να χρειαστεί να κοπούν πρόστιμα. Φέτος, ωστόσο, το σύστημα εφαρμόζεται κανονικά.
radiolasithi.gr
