Η εικόνα που διαμορφώνεται γύρω από τη μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ μόνο «ομαλή μετάβαση» δεν θυμίζει — τουλάχιστον προς το παρόν. Στα χαρτιά μιλάμε για ένα πιο σύγχρονο και ελεγχόμενο σύστημα πληρωμών. Στην πράξη όμως, οι τελευταίες πιστώσεις άφησαν αρκετούς αγρότες να κοιτούν τους λογαριασμούς τους χωρίς να δουν ευρώ, ειδικά όσοι δεν συνεργάζονται με τις «γνωστές» τράπεζες.
Κι εδώ αρχίζει το βασικό ερώτημα: αν όντως οι πληρωμές περνούν πλέον μέσα από την ΑΑΔΕ, γιατί δεν λειτουργεί το ίδιο μοντέλο που βλέπουμε σε άλλες περιπτώσεις; Για παράδειγμα, επιστροφές όπως ο ΕΦΚ πετρελαίου ή ο ΦΠΑ στους αγρότες συνήθως εμφανίζονται την ίδια μέρα, ανεξάρτητα από την τράπεζα. Αυτή η ταχύτητα —και κυρίως η ισοτιμία μεταξύ τραπεζών— ήταν κάτι που ο κόσμος είχε μάθει να θεωρεί δεδομένο.
Αντίθετα, στις πρόσφατες ενισχύσεις φαίνεται πως το σύστημα πληρωμών εξακολουθεί να «κουβαλά» στοιχεία της παλιάς λειτουργίας. Με απλά λόγια, η τεχνική μετάβαση μπορεί να έγινε, αλλά η τραπεζική διανομή δεν έχει πλήρως εξισωθεί. Εκεί κάπου μπαίνει στη συζήτηση και το θέμα των λεγόμενων «βαλέρ» — δηλαδή των καθυστερήσεων στην πίστωση, που στην πράξη δημιουργούν διαφορετικές ταχύτητες πληρωμών ανάλογα με την τράπεζα.
Από την άλλη πλευρά, τα ίδια τα στοιχεία της πληρωμής δείχνουν μια τεράστια διοικητική προσπάθεια. Μιλάμε για περίπου 202 εκατ. ευρώ που κατευθύνθηκαν σε πάνω από 128.000 δικαιούχους, με περισσότερα από 294.000 αγροτεμάχια να «ξεμπλοκάρουν» μετά από ελέγχους. Δεν είναι μικρό πράγμα: ιδιοκτησιακά, ενστάσεις, διασταυρώσεις με Κτηματολόγιο — όλα αυτά δείχνουν ότι το σύστημα προσπαθεί να γίνει πιο αυστηρό και διαφανές.
Αλλά εδώ υπάρχει μια αντίφαση που δεν περνά απαρατήρητη. Από τη μία, αυστηροί έλεγχοι και σωστή στόχευση των ενισχύσεων. Από την άλλη, καθυστερήσεις στην τελική φάση — εκεί που για τον αγρότη μετράει μόνο ένα πράγμα: πότε μπαίνουν τα χρήματα στον λογαριασμό.
Το επόμενο τεστ δεν θα αργήσει — η επερχόμενη πληρωμή της εξισωτικής αποζημίωσης. Εκεί θα φανεί αν οι καθυστερήσεις ήταν απλώς «παιδικές ασθένειες» της μετάβασης ή αν υπάρχει βαθύτερο πρόβλημα στο σύστημα.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, όσο καλοστημένο κι αν είναι ένα μοντέλο ελέγχων, αν δεν πληρώνει όλους την ίδια στιγμή, το πρόβλημα δεν είναι τεχνικό, αλλά ουσιαστικό.
