Η πρόσφατη τοποθέτηση του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης περί ανάγκης «μετάβασης από τις επιδοτήσεις και τις αποζημιώσεις στην αγροτική ανάπτυξη» δε διεκδικεί βραβείο πολιτικής καινοτομίας ούτε αποτελεί νέα ιδέα ούτε γενναία πολιτική τομή.
Αποτελεί καθυστερημένη, ύποπτη και απολύτως βολική αναπαραγωγή της πάγιας θέσης της ΠΟΓΕΔΥ ότι το ΥπΑΑΤ είχε καταντήσει ένα Υπουργείο διαχείρισης επιδοτήσεων, τις οποίες μάλιστα δεν διαχειρίστηκε και με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, όπως φαίνεται σήμερα από την ενασχόληση της δικαιοσύνης με αυτό.
Η διαφορά όμως είναι αποκαλυπτική: η ΠΟΓΕΔΥ μιλούσε πάντα για ανάπτυξη ως στρατηγική επιλογή ευθύνης, ενώ ο Αντιπρόεδρος φαίνεται ότι μιλά για ανάπτυξη ως επικοινωνιακό σωσίβιο λόγω της κατάρρευσης του συστήματος των επιδοτήσεων.
Δεν είναι ούτε πολιτικά ορθό ούτε θεσμικά πειστικό, ένα κορυφαίο κυβερνητικό στέλεχος που φέρεται να αναδείχθηκε και να εξελίχθηκε αποκλειστικά εντός του κομματικού σωλήνα, ως ένας «άεργος τεχνοκράτης», να εμφανίζεται σήμερα ως αυστηρός κριτής ενός συστήματος το οποίο ανέχθηκε και διαχειρίστηκε πολιτικά. Πολύ περισσότερο, να μιλά αφ’ υψηλού για ανθρώπους της παραγωγής και ενδεχομένως γεωτεχνικούς που εργάζονται σκληρά, σε συνθήκες πίεσης και υποστελέχωσης, για να καλύψουν την ανεπάρκεια του κράτους. Αυτού του τύπου η προκλητική ρητορική δεν είναι απλώς άδικη, είναι κοινωνικά προσβλητική και πολιτικά επιζήμια για τον ίδιο τον Πρωθυπουργό.
Η ρητορική περί «στρεβλού μοντέλου επιδοτήσεων» κάθε άλλο παρά αθώα είναι. Είναι επί σκοπού να μεταφέρει το πρόβλημα από τις ευθύνες των πολιτικών αποφάσεων στους παραγωγούς, να απαξιώσει τους εργαζόμενους του αγροτικού χώρου, και να λειτουργεί ως προληπτική αθώωση όσων σχεδίασαν και διαχειρίστηκαν το σύστημα.
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι τί λέγεται αλλά ποιος το λέει και πότε. Η απάντηση είναι ξεκάθαρη: γίνεται γιατί το σύστημα επιδοτήσεων δεν κατέρρευσε από τους αγρότες, αλλά από την κακοδιοίκηση, τις πολιτικές παρεμβάσεις, την ανυπαρξία ελέγχων και την ασυδοσία. Γίνεται γιατί υπάρχουν ανοιχτές έρευνες, δικογραφίες και ευρωπαϊκή πίεση. Γίνεται γιατί κάποιοι χρειάζονται επειγόντως αλλαγή αφηγήματος, ώστε να λειτουργήσει ως πολιτική άμυνα.
Αντί για ανάληψη ευθυνών, ακούμε γενικόλογες εξαγγελίες. Αντί για σχέδιο, ακούμε συνθήματα. Αντί για λογοδοσία, ακούμε ηθικολογίες.
Η τοποθέτηση του Αντιπροέδρου είναι ατυχής και πάσχει σοβαρά. Αποσιωπά τις πολιτικές και διοικητικές ευθύνες, δεν παρουσιάζει κανένα συγκεκριμένο σχέδιο αγροτικής ανάπτυξης, υπονοεί «νοοτροπίες επιδότησης» χωρίς να αγγίζει τους πραγματικούς υπεύθυνους και λειτουργεί περισσότερο ως επικοινωνιακό άλλοθι παρά ως λύση.
Συνεπώς, δεν πρόκειται για ειλικρινή αναζήτηση λύσεων στα προβλήματα του αγροτικού τομέα αλλά για επιχείρηση κουκουλώματος ευθυνών και άφεσης αμαρτιών όσων εμπλέκονται σε δικογραφίες και τους ελέγχους. Η αγροτική ανάπτυξη δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως φύλλο συκής ούτε ως προπέτασμα καπνού για να ξεπλυθούν πολιτικές και διοικητικές αποτυχίες.. Δεν μπορεί να χτιστεί χωρίς κράτος, χωρίς ελέγχους, χωρίς γεωτεχνικό προσωπικό και, κυρίως, χωρίς λογοδοσία. Αυτά είναι που ζητά διαχρονικά και η ΠΟΓΕΔΥ.
Και αυτό, όσο κι αν επιχειρείται να παρουσιαστεί ως «μεταρρύθμιση», δυστυχώς δεν είναι λύση αλλά η ομολογία του αδιεξόδου που έχουν περιέλθει.
