Το Κρητικό Ελαιόλαδο και το μέλλον του: Οι σκέψεις του Μιχάλη Αλμπαντάκη
Στον κόσμο του κρητικού ελαιολάδου, η εμπειρία και η γνώση αποτελούν βασικούς παράγοντες για την κατανόηση των εξελίξεων, των προκλήσεων και των ευκαιριών.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Μιχάλης Αλμπαντάκης από την Cretan Mill member of Almpantakis group of companies ξεχωρίζει ως μια σημαντική φυσιογνωμία με διακεκριμένη καριέρα στον τομέα του ελαιοπαραγωγικού κλάδου. O πρώην αντιδήμαρχος και νυν δημοτικός σύμβουλος του Δήμου Μαλεβιζίου, ενός δήμου με ιστορία στο ελαιόλαδο αλλά και ως Διευθύνων Σύμβουλος σε μια από τις μεγαλύτερες εταιρίες που δραστηριοποιούνται στο χώρο του ελαιόλαδου στην Κρήτη, διαθέτει βαθιά γνώση και πολύτιμη εμπειρία που τον καθιστούν αξιόπιστη φωνή και συμβουλάτορα για το μέλλον της τοπικής παραγωγής και της αγοράς.
Στα παρακάτω, διαφαίνεται μια εικόνα απόψεων και προβλέψεων για την τρέχουσα χρονιά, την αγορά, τις τιμές και τα μελλοντικά σχέδια, μέσα από τα λόγια του Μιχάλη Αλμπαντάκη, που καταθέτει μια αναλυτική και ειλικρινή εικόνα για το μέλλον του ελαιοπαραγωγικού κλάδου στην Κρήτη, με έμφαση στο Μαλεβίζι.
Μια πηγή πληροφοριών που φανερώνει τις προκλήσεις, τις ευκαιρίες και την αναγκαιότητα για στρατηγική και καινοτομία σε μια εποχή που το ελαιόλαδο παραμένει ο βασιλιάς της τοπικής οικονομίας και πολιτισμού, αν και το μέλλον του είναι αβέβαιο.
Ο Μιχάλης Αλμπαντάκης, μίλήσε για όλους και για όλα σε μια συνέντευξη που δεν θα περάσει απαρατήρητη.
-Προερχόμαστε από ένα θερμό καλοκαίρι. Αυτό πρακτικά σημαίνει ελαιόλαδο χωρίς δάκο, άρα καλής ποιότητας ελαιόλαδο. Τι συμβαίνει με την ποιότητα στην Κρήτη, αλλά κυρίως στο Μαλεβίζι;
«Για να μπορέσουμε να έχουμε μία χρονιά χωρίς δάκο πρέπει να έχουμε πολύ ζέστη το Μάιο που είναι η πρώτη γέννα του δάκου διαφορετικά να έχουμε καύσωνες 6-7 μέσα στο καλοκαίρι και φέτος είχαμε μόνο μία εβδομάδα άρα σημαίνει ότι ο δάκος δεν έπαθε τίποτα. Επίσης 3 μήνες είμαστε χωρίς ψεκασμούς αφού το πρόγραμμα δακοκτονίας έληξε 28 Αυγούστου. Αν υποθέσουμε ότι η παραγωγή ξεκινάει 20 Νοέμβρη τότε θα είναι χωρίς κάλυψη για τρεις μήνες περίπου. Πιστεύω τουλάχιστον 1 –1,5 οξέα ελαιόλαδο άρα θα είναι μία πολύ κακή ποιοτικά χρονιά. Στο Μαλεβίζι ήδη έχουμε οξύτητες 1,2, 1,5, 1,8».
-Με την ποσότητα όμως θα έχουμε άλλη μία χρονιά πρόβλημα. Σύμφωνα με τις προβλέψεις σας, που βαδίζουμε σε σχέση με την ποσότητα που κατά κανόνα καθορίζει και τις τιμές για τον παραγωγό;
«Σε μία πολύ καλή χρονιά όπως ήταν νομίζω το 2023 που ήταν η πιο μεγάλη χρονιά που θυμάμαι εγώ σε παραγωγή η Κρήτη έπιασε περίπου 110 με 120 χιλιάδες τόνους λάδι. Μία νορμάλ παραγωγή της Κρήτης πιάνει περίπου 90 χιλιάδες τόνους. Φέτος πιστεύω ότι θα έχουμε γύρω στους 70. Θα έχουμε μία πτώση σε σχέση με πέρσι της τάξεως του 20%».
-Που οφείλεται αυτή η πτώση;
«Πρώτα απ’ όλα στη λειψυδρία και στις καιρικές συνθήκες και δεύτερον ότι δεν υπήρχε νερό να ποτιστούν οι ελιές ειδικά στη Μεσαρά που είναι 95% αρδευόμενη περιοχή δεν πότισαν καλά όσο θα έπρεπε λόγω του προβλήματος στο φράγμα Φανερωμένης».
-Πάμε και στις τιμές τώρα που καίει τους παραγωγούς. Πως άνοιξε η αγορά, που πιστεύετε ότι θα σταθεροποιηθούν και τι προτείνετε στους παραγωγούς;
«Το λάδι των Αγίων Αποστόλων ανοίγει τη χρονιά κάθε χρόνο γύρω στις 10 –15 του Οκτώβρη. Όπου οι τιμές είναι οι υψηλότερες που μπορούν να κυμανθούν στην αγορά. Ενδεικτικά πέρσι ήταν στο 10,20€, φέτος ξεκίνησε στα 7,85€ και λίγο αργότερα, στις αρχές Νοεμβρίου έπεσε στο 5,20€. Το συγκεκριμένο λάδι είναι πολύ ιδιαίτερο γιατί μοιάζει ποιοτικά με αυτό της Τοσκάνης. Οι τιμές θεωρώ ότι θα κυμανθούν σε χαμηλά επίπεδα κι αυτό όχι λόγω της ποιότητας αλλά λόγω της μεγάλης οικονομικής στενότητας στην αγορά.
Οι παραγωγοί έχουν παντρέψει το λάδι με την άμεση πληρωμή και έτσι δεν αφήνεται το περιθώριο στον έμπορα για να κάνει μία καλύτερη τιμή, όταν πρέπει να πληρωθεί μόλις μπει στο εργοστάσιο δημιουργεί τεράστιο πρόβλημα στη διαχείρισή του. Εμείς σαν εταιρεία εμφιαλώνουμε περίπου 3.000 τόνους λάδι και αναγκαζόμαστε να πουλήσουμε το λάδι από το ελαιουργείο μας χύμα για να μπορέσουμε να πληρώσουμε τους παραγωγούς και κρατάμε λίγη ποσότητα την οποία πουλάμε εννοείται σε υψηλότερη τιμή.
Θα πρότεινα να πάμε στο μοντέλο των Ισπανών και των Ιταλών οι οποίοι πληρώνουν τμηματικά και κάνουν εκκαθάριση Σεπτέμβριο- Οκτώβριο. Δηλαδή ο εμφιαλωτής έχει το λάδι στις δεξαμενές του και το πληρώνεται τμηματικά Σεπτέμβριο – Οκτώβριο. Θεωρώ λοιπόν ότι θα είναι η καλύτερη λύση και για εμάς. Φέτος θα είναι μία χρονιά όπου η διαφορά μεταξύ εμφιαλωμένου και χύμα λαδιού θα είναι πολύ μεγάλη καθώς η τιμή του πρώτου θα είναι 5€ ενώ η τιμή πώλησης του χύμα λαδιού μπορεί και κάτω από 4€.
Εγώ φέτος στους παραγωγούς θα προτείνω μία συμφωνία να πληρωθούν με το 5€ αλλιώς να πληρωθούν μετρητά όπως ορίζει η αγορά.
Φέτος υπάρχει μία σύμπνοια όσον αφορά την τιμή μεταξύ των ελαιουργείων του νομού και δεν θα παρατηρηθεί το περσινό φαινόμενο όπου πουλήθηκαν σημαντικές ποσότητες ελαιολάδου σαν βιολογικό ενώ στην πραγματικότητα δεν ήταν. Αυτό κατά τη γνώμη μου είναι μεγαλύτερο σκάνδαλο από αυτό του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η πρόβλεψή μου είναι ότι το λάδι θα έχει την κατάληξη της σταφίδας διότι δεν υπάρχει βοήθεια από το κράτος παρά μόνο από κάποια βοηθητικά προγράμματα της Περιφέρειας.
Φέτος δεν θα έχουμε ανα περιοχές τα προβλήματα με τα ελαιουργεία που είχανε πολύ μεγαλη διαφορά από την υπόλοιπη αγορά.
Αυτό γινόταν επειδή υπήρχε μία μάστιγα και ξεσκεπάστηκε από την ιστορία του ΟΠΕΚΕΠΕ, όπου κάποιες περιοχές ειδικά στη Μεσαρά προς την μεριά του Ψηλορείτη, Μεσαρά, και στον Πύργο είχαν υψηλές τιμές σε σχέση με τους υπόλοιπους. Άρα, σημαίνει ότι οι παραγωγοί προτιμούσαν αυτούς και χάναμε δουλειά εμείς εδώ στο Μαλεβίζι.
Ανακαλύφθηκε λοιπόν ότι αυτοί κάνανε παράνομα εμπόρια βιολογικών προιοντων, δηλαδή, παίρνανε πλαστά πιστοποιητικά από μία εταιρεία πιστοποίησης, πουλούσανε τα λάδια σαν βιολογικά και είχανε το περιθώριο να δώσουν κάτι παραπάνω.
Μάλιστα μας έστειλαν και ανακοίνωση από το εξωτερικό ότι δεν δέχονται πλέον λάδι από συγκεκριμένη εταιρεία πιστοποίηση βιολογικών
προιόντων. Αυτό, μπορεί για ένα διάστημα να έδινε μεγαλύτερο κέρδος, όμως παρατηρήθηκε τεράστια πτώση στην πώληση βιολογικού ελαιολαδου.
Η συμβουλή μου προς τους Μαλεβιζιώτες παραγωγούς είναι να ραβδίσουν τις ελιές τους όταν ανοίξει η περίοδος και να βρουν πόρους ώστε να κρατήσουν το λάδι στις δεξαμενές με σκοπό να έρθουν οι έμποροι να ζητήσουν το λάδι τους και όχι να βιαστούν να πουλήσουν. Ένα ακόμα σοβαρό πρόβλημα αποτελεί και το υψηλό μεροκάματο των εργατών όπου φτάνει τα 90-100€ και έχει σαν αποτέλεσμα να ανεβάζει το κόστος του παραγωγού. Οπότε προτείνω αφού δεν υπάρχει μεγάλη ελαιοκομιδή να επεκτείνουν την περίοδο με λιγότερα εργατικά».
-Πότε να περιμένουμε την τελική τιμή του λαδιού φέτος;
«Η τελική τιμή του λαδιού πιστεύω ότι θα βγει μετά τις 15 Δεκεμβρίου».
-Ποια είναι η διαφορά του αγουρέλαιου από το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο;
«Το αγουρέλαιο αυτό που έχει σαν ιδιαιτερότητα είναι ότι είναι πιο πικρό, πικάντικο και πιο μυρωδάτο και βγαίνει πριν την περίοδο της ελιάς για ράβδισμα».
-Συμφέρει κάποιον να χάσει ποσότητα μεσοσταθμικά βγάζοντας και πουλώντας αγουρέλαιο;
«Η τιμή φέτος θα είναι 1,5 με 2€ υψηλότερη σε σχέση με το συμβατικό δηλαδή 5,5 με 6€ σε αντίθεση με το 4€ του συμβατικού. Από κάποιες χώρες όπως η Αμερική θεωρείτε φάρμακο και το αγοράζουν σε μικρή ποσότητα».
-Η εταιρεία σας Cretan Mill Member of Almpantakis group of companies είναι καινοτόμα εδώ και πολλά χρόνια. Τι καινούριο θα δούμε φέτος και τα επόμενα χρόνια;
«Όσον αφορά το κομμάτι του εμφιαλωμένου ελαιόλαδου δεν θα δούμε κάτι καινοτόμο φέτος δεν είναι χρονιά για αλλαγές και για καινοτομίες. Είναι μία περίοδος που για εμάς πρέπει να διατηρηθούμε και να συντηρηθούμε να προσπαθήσουμε να κρατήσουμε τους πελάτες και τους προμηθευτές που έχουμε γιατί είναι μία πολύ μικρή χρονιά σε ποσότητα και θα είναι και πολύ κακή χρονιά σε ποιότητα.
Έχουμε κλείσει καινούριες συμφωνίες με πελάτες στο εξωτερικό που θέλουν να αναπτυχθούν και θα τους βοηθήσουμε να αναπτυχθούμε μαζί σε παράγωγα προϊόντα του ελαιόλαδου όπως το πυρηνέλαιο και το πυρηνόξυλο.
Πρέπει να ετοιμαστούμε για την μεγάλη επανάσταση του κρητικού λαδιού που είναι το ΠΟΠ ΠΓΕ Κρήτης. Μέχρι τώρα δεν μπορούσαμε να γράψουμε τη λέξη «Κρήτη» πάνω στο προϊόν.
Αυτό είναι πολύ σημαντικό διότι το συγκεκριμένο λάδι θα μπορούμε να το πουλάμε μόνο εδώ στην Κρήτη και πουθενά αλλού. Δηλαδή δεν θα μπορεί κάποιος άλλος να το πουλήσει εκτός νησιού και να γράφει επάνω ΠΓΕ Κρήτης».
