Κλιματική κρίση, εισαγόμενα μέλια, μελισσοφάγοι και η αδιαφορία της Πολιτείας πλήττουν την μελισσοκομία της Κρήτης – Τι λέει στην «Π» για τις δυσκολίες επιβίωσης ο πρόεδρος Ευθύμης Κουδουμαλιωτάκης
- Μαρία Καλλέργη
Μάχη επιβίωσης δίνει η μελισσοκομία στην περιφερειακή ενότητα Ηρακλείου, καθώς ήταν ο κλάδος του πρωτογενούς τομέα που επλήγη νωρίτερα και περισσότερο από την κλιματική κρίση.
Αν και η ποιότητα του παραγόμενου μελιού παραμένει εξαιρετική, η ποσότητά του έχει μειωθεί κατά 60%, με την πλειοψηφία των 1.000 μελισσοκόμων που είναι ενεργοί να μην μπορούν να επιβιώσουν. Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει στην «Π» ο πρόεδρος του του Μελισσοκομικού Συλλόγου Ηρακλείου, Ευθύμης Κουδουμαλιωτάκης: «Τα τελευταία χρόνια έχουμε έρθει σε μια κατάσταση που αδυνατούμε να ζήσουμε τις οικογένειές μας. Γι’ αυτό ζητάμε στήριξη ουσιαστική που θα μας βοηθήσει να συνεχίσουμε να παράγουμε μαζί με τους υπόλοιπους κλάδους του πρωτογενούς τομέα».
Ο Ευθύμης Κουδουμαλιωτάκης
Όπως τονίζει ο κ. Κουδουμαλιωτάκης, μέχρι πριν λίγα χρόνια, οι μελισσοκόμοι μπορούσαν να στηριχθούν σε δύο βασικές περιόδους: στο θυμάρι, που έδινε την πρώτη μεγάλη παραγωγή, και στο πεύκο, που λειτουργούσε συμπληρωματικά.
Σήμερα όμως ο κύκλος αυτός έχει σπάσει. Η ανομβρία, οι παρατεταμένοι καύσωνες, μείωσαν δραστικά τα σμήνη, με αποτέλεσμα τον Αύγουστο στις κυψέλες να έχουν μείνει μόλις 6.000 μέλισσες ανά κυψέλη, από 80.000 που ήταν τον Απρίλιο.
Όπως λέει ο πρόεδρος των μελισσοκόμων: «Ακόμα και από ‘δω και πέρα τα πεύκα έχουν μέλι, εμείς δεν έχουμε πλέον σμήνη να το πάρουμε. Είχαμε φέτος μόνο μία ανθοφορία από το θυμάρι, κι αυτό δεν φτάνει ούτε για να συντηρηθούμε».
Τα προγράμματα βιολογικής μελισσοκομίας καθυστερούν, ενώ οι μελισσοκόμοι δεν έχουν πάρει ακόμη χρήματα από ενισχύσεις που περιμένουν εδώ και μήνες. Για να ενταχθεί κανείς στο μητρώο, πρέπει να περάσει από ελέγχους και διαδικασίες, όμως τελικά αυτό δεν διασφαλίζει ούτε τη βιωσιμότητα. «Δεν μπορεί να φταίνε οι μελισσοκόμοι για τα κενά που υπάρχουν. Χρειαζόμαστε στήριξη, όχι εμπόδια», τονίζει ο κ. Κουδουμαλιωτάκης.
Σαν να μην έφταναν αυτά, η αγορά γεμίζει από εισαγόμενα μέλια χαμηλής ποιότητας, που αναμειγνύονται με ντόπιο και πωλούνται ως «κρητικά». Έτσι, το αυθεντικό κρητικό μέλι αδικείται, ενώ οι παραγωγοί βλέπουν την προσπάθειά τους να ακυρώνεται. «Μέλι που πωλείται στα 4 ή 5 ευρώ το κιλό δεν μπορεί να είναι αυθεντικό. Ο κόσμος πρέπει να το ξέρει αυτό», λέει χαρακτηριστικά ο πρόεδρος.
Στην κλιματική πίεση έρχονται να προστεθούν και φυσικοί εχθροί, όπως οι μελισσοφάγοι. Τα αποδημητικά πουλιά επιτίθενται στις εργάτριες μέλισσες, με αποτέλεσμα να αποδυναμώνονται ραγδαία τα μελίσσια. Μέσα σε λίγες εβδομάδες, μια κυψέλη μπορεί να χάσει το μισό της δυναμικό, βυθίζοντας ακόμη περισσότερο τους μελισσοκόμους στην απόγνωση.
Η μελέτη που δεν έγινε ποτέ
Εδώ και τρία χρόνια έχει συμφωνηθεί πρόγραμμα για τη μελέτη των πευκοδασών, ώστε να μπορούν να καταγραφούν οι συνθήκες στα πεύκα και να γνωρίζουν οι μελισσοκόμοι πότε και πώς θα αξιοποιούν τις κυψέλες τους.
Το έργο, κόστους 90.000 ευρώ, για έξι χρόνια θα έδινε πολύτιμα εργαλεία μετεωρολογικών δεδομένων και θα άνοιγε μια προοπτική για το μέλλον της μελισσοκομίας στην Κρήτη. Οι μελισσοκόμοι τότε είχαν επισκεφθεί την Περιφέρεια Κρήτης μαζί με την καθηγήτρια Σοφία Γούναρη, που συνεργάζεται με το ΕΛΓΟ Δήμητρα, και είχαν αποσπάσει την υπόσχεση ότι η μελέτη θα προχωρήσει. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχει υλοποιηθεί.
Το υπόμνημα των μελισσοκόμων
Ο Μελισσοκομικός Σύλλογος Ηρακλείου παρέδωσε προχθές υπόμνημα προς δημάρχους, την Περιφέρεια και την ΠΕΔ Κρήτης, ζητώντας:
Έκτακτη οικονομική ενίσχυση στους μελισσοκόμους.
Δράσεις ενημέρωσης και προστασίας του περιβάλλοντος.
Στήριξη για διατήρηση της υψηλής ποιότητας του κρητικού μελιού.
Επιστημονικές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση των καταστροφικών συνεπειών της κλιματικής κρίσης.
«Η μελισσοκομία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες του πρωτογενούς τομέα στην Κρήτη», τονίζεται στο υπόμνημα, με τους παραγωγούς να προειδοποιούν ότι αν δεν υπάρξει άμεση στήριξη, κινδυνεύει η βιωσιμότητα του κλάδου.
Αγώνας για επιβίωση
Η εικόνα που περιγράφουν οι μελισσοκόμοι είναι αποκαρδιωτική. Το λίγο μέλι που παράγεται πηγαίνει σχεδόν αποκλειστικά για τη συντήρηση των κυψελών, χωρίς να αφήνει κέρδος. Ο κ. Κουδουμαλιωτάκης ζητά ειδικό καθεστώς επιδότησης για την Κρήτη, καθώς το νησί είναι από τις πρώτες περιοχές που πλήττονται τόσο έντονα από την κλιματική αλλαγή.
«Η στήριξή σας είναι για εμάς πολύτιμη και αναγκαία, ώστε η μελισσοκομία του Ηρακλείου και συνολικά της Κρήτης να συνεχίσει να αποτελεί ζωντανό κομμάτι του τόπου μας», υπογραμμίζει ο Σύλλογος.
